ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ

Μου πήρε τρεις μήνες να το τελειώσω.
Ξέρω, ξέρω άρχισα ανορθόδοξα.
Λοιπόν , αυτό το βιβλίο έφτασε στα χέρια μου μετά πολλών περγαμηνών και συστάσεων και με μεγάλη ανυπομονησία από μέρους μου να το διαβάσω.
Πολυεπίπεδο και εξαιρετικά ενδιαφέρον ,μέσα στα τόσα που πραγματεύεται , χρησιμοποιεί σαν κεντρική ιδέα το καταραμένο αντικείμενο του πόθου πολλών που ταξιδεύει μέσα στο χώρο και το χρόνο σκορπώντας δυστυχία στους ιδιοκτήτες του.
Παμπάλαιος λαικός μύθος άλλοτε με πρωταγωνιστή ένα δαχτυλίδι, άλλοτε ένα μαχαίρι...
Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα βιολί που αποτελεί αντικείμενο θαυμασμού ,φθόνου και τελικά ολέθρου.
Ο συγγραφέας συχνά φέρνει στο προσκήνιο το απόλυτο κακό και πως αυτό μετενσαρκώνεται απο εποχή σε εποχή , άλλοτε ως ιερά εξέταση, άλλοτε ως ιερέας του ναζισμού ,παίζοντας με τη συνεχή εναλλαγή των χαρακτήρων, οι οποίοι πάντα βρίσκονται δορυφορικά γύρω από αυτό το βιολί, είτε προσπαθώντας να το αποκτήσουν ,είτε να το διατηρήσουν στην κατοχή τους.
Έτσι το βιβλίο ταξιδεύει μέσα στην ιστορία της Ισπανίας ,και όχι μόνο, θίγοντας θέματα φιλίας ,αγάπης γονεικής αλλά και συντροφικής και καταλήγει στον αναπόδραστο θάνατο.
Το σημείο που κατά τη γνώμη μου κουράζει ,ή τουλάχιστον κούρασε εμένα ήταν η αλλαγή αφηγηματικού προσώπου μέσα στην ίδια πρόταση, κάτι που μέχρι να το συνηθίσει κανείς μπερδεύει ιδιαίτερα και αφαιρεί κομμάτι της απόλαυσης του λεγόμενου pleasure for reading.
Να μην ξεχάσω να επισημάνω και το καταπληκτικό εξώφυλλο. Θα το αγόραζα και μόνο για αυτό.

ΑΝΑΠΝΟΕΣ ΜΕ ΒΙΒΛΙΑ

Μερικές φορές η αναχώρηση ενός φίλου ξεκλειδώνει απάτητα μονοπάτια της γνώσης και μας δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα που ενδεχομένως να μην είχαμε θέσει ποτέ,ασχέτως αν αυτά πλανιώνται στο πίσω μέρος του μυαλού μας.
Αναφέρομαι στην απώλεια του Leonard Cohen και στο πόσα πράγματα έφερε στην επιφάνεια αυτός ο θάνατος σχετικά με την ταυτότητα κάποιων από τα αριστουργήματα που έγραψε και ερμήνευσε ο ίδιος.
Κάποιος φίλος αγαπητός λοιπόν που το σκάλισε το θέμα ανακάλυψε πως το "dance me to the end of love" έχει γραφτεί για έναν Έλληνα Εβραίο που επέζησε από το κολαστήριο του Άουσβιτς μόνο επειδή είχε για όπλο το βιολί του και έπαιζε στο στρατόπεδο προς τέρψη των Ναζιστικών τεράτων ,ανανεώνοντας μέρα με τη μέρα το αυτονόητο δικαίωμα του στη ζωή.
Πρόκειται για τον Ιάκωβο Στρούμσα από τη Θεσσαλονίκη του οποίου η δεξιότητα στο βιολί τον βοήθησε να διατηρήσει το δικαίωμα να αναπνέει και να ελπίζει ενώ γύρω του όλη η οικογένει συστηματικά εξολοθρευόταν με τον ίδιο, ανήμπορο να δύναται να κάνει κάτι για να την βοηθήσει.

Εχουμε άλλη μια ψηφίδα από τις αμέτρητες ιστορίες που συνθέτουν την ντροπή του ανθρώπινου είδους που ακούει στο όνομα, "ολοκαύτωμα" και που δυστυχώς προκλήθηκε από ένα λαό που έχει βγάλει έναν Μπετόβεν ,έναν Γκαίτε , έναν Σοπενχάουερ και τόσους άλλους που συνθέτουν μια ατέλειωτη λίστα αυτού που αποκαλούμε, παγκόσμιο πολιτισμό.
Ακριβώς μια παράλληλη περίπτωση , σαν του ομοίως Εβραίου πυγμάχου από τη Θεσσαλονίκη ,του Salamo Arouch ο οποίος αγωνιζόμενος κάθε μέρα μπροστά στους ναζί κέρδιζε λίγο λίγο τη ζωή του μέχρι να φτάσει η απελευθέρωση και να μπορέσει να την αφηγηθεί για να την μάθουμε και εμείς και να γίνει και ταινία με τίτλο "the triumph of spirit" .





Εδώ λοιπόν ο Στρούμσα ξετυλίγει στο βιβλίο του αυτό το κουβάρι των θλιβερών του αναμνήσεων και μας ξανακάνει κοινωνούς σε κάτι που δυστυχώς έγινε, που έγινε σε μεγάλη κλίμακα και στη χώρα μας και που οι νεότερες γενιές τείνουν να το σβήσουν από τη μνήμη τους.
Για να μην ξεχνάμε λοιπόν, ας μας μείνει στο μυαλό πως το dance me to the end of love γράφτηκε για ανθρώπους που υπό τον ήχο ενός βιολιού πήγαιναν με το κεφάλι ψηλά να βρουν το θάνατο , μόνο και μόνο επειδή ανήκαν σε κάποια άλλη φυλή από αυτές που το πρωτόκολλο του ναζισμού επέτρεπε να υπάρχουν επί γης.

ΕΝΑ ΩΡΑΙΟ ΒΙΒΛΙΟ

Εδώ και καιρό είχα πληροφορηθεί από το διαδίκτυο πως θα κυκλοφορούσε ένα βιβλίο για τη Βόρεια Κορέα , βασισμένο στα βιώματα και της εντυπώσεις της συγγραφέως που έζησε εκεί ,δύο χρόνια.Θεωρώ πως ότι περιβάλεται από μυστηριώδη αχλύ δημιουργεί γύρω του ένα μύθο και το κράτος της Βόρειας Κορέας με το κλειστό στον έξω κόσμο καθεστώς του είναι ο ορισμός μιας τέτοιας περίπτωσης.
Περίμενα λοιπόν το βιβλίο αυτό ανυπόμονα και ομολογώ πως δε με απογοήτευσε.
Η Φραγκίσκα Μεγαλούδη , η συγγραφέας κατέθεσε μέσα σε αυτό το βιβλίο την αλήθεια της , και πρέπει να παραδεχτούμε πως η προσωπική αλήθεια είναι το τελευταίο προπύργιο της μνήμης γαι να συντεθεί αυτό που αποκαλούμε επιστημονικά, "Ιστορία".
Βάζοντας την προσωπική μου νότα ,κρίνω ένα βιβλίο ως καλό , όταν το φέρνω ξανά και ξανά στους συλλογισμούς μου. Αυτό το βιβλίο λοιπόν πέτυχε σε μένα αυτό ακριβώς το στόχο. Η ειλικρίνεια του μίλησε κατ'ευθείαν στην ψυχή μου και η αγάπη της συγγραφέως για το ταξίδι ταυτίστηκε με τις δικές μου αναζητήσεις ,σε σημείο που με παρέσυρε να ανοίξω το Google Earth για να επαληθεύσω το σκηνικό που η ίδια η Φραγκίσκα είχε στήσει στο μυαλό μου.
Ξέρω ότι πολλοί εκ προοιμίου καταδικάζουν τέτοιες εκδοτικές προσπάθειες βάζοντας τους πολιτικό πρόσημο και κάνοντας την ανάγνωση που τους βολεύει. Η συγγραφέας όμως ήταν σαφής και σε κάθε ευκαιρία πρόβαλε τον άνθρωπο σε βαθμό που μας παρέσυρε να νιώσουμε συμπάθεια για ένα λαό που έχει βρεθεί εδώ και τρία τέταρτα του αιώνα κάτω από μια ηγεσία για την οποία δυστυχώς δεν έχει λόγο.
Όλο το πόνημα της Μεγαλούδη διέπεται από την αγάπη για το ταξίδι ,την αλήθεια και τον άνθρωπο.
Απόλυτα ειλικρινές με μέτρο της επιτυχίας του ,το μέγεθος του που μου φάνηκε πολύ μικρό ,τόσο που το ρούφηξα σε μία μέρα,ενώ θα ευχόμουν να είχε άλλες τόσες σελίδες.
Για όσους το ταξίδι μπορεί να γίνει και μέσα από κάποιες σελίδες, και δεν τελειώνει υποχρεωτικά με τα τουριστικά αξιοθέατα, το βιβλίο αυτό θα αποτελέσει μια ευχάριστη αποκάλυψη.

ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΠΟΥ ΕΙΧΑ ΠΟΤΕ

Ήρθε επιτέλους η μέρα.
Ξύπνησα πρωί πρωί! Για να είμαι ειλικρινής ,δεν με έπιανε ύπνος. Είχα αγωνία . Δεν μου έχει ξανατύχει τέτοιο ραντεβού.
Περίμενα καιρό αλλά επιτέλους πέτυχα να πάρω την υπόσχεση μιας ημερομηνίας και από ότι φαίνεται ,η αναμονή μου θα ανταμοιφθεί.
Σηκώνομαι από το κρεβάτι και διαπιστώνω πως έχω νευρικότητα. Κάνω ένα γρήγορο ντους και ετοιμάζομαι. Αμφιταλαντεύομαι αν πρέπει να βάλω κολώνια. Φοβάμαι μήπως παρά τις αγνές προθέσεις μου δεν κάνω καλή εντύπωση. Αποφασίζω να μην το επιχειρήσω.
Ντύνομαι με ρούχα που τα φύλαγα ειδικά για την περίσταση. Ξέρω ότι δεν παίζει ρόλο αφού έτσι και αλλιώς δεν έχει δει τίποτε από τον πλούτο της γκαρνταρόμπας μου. Κατα βάθος δε νομίζω να νιάζεται κιόλας.Νιάζομαι όμως εγώ και γι αυτό επιλέγω κάτι που στα μάτια μου δείχνει ξεχωριστό.
Βγαίνω έξω και διαπιστώνω πως το σημερινό μου ραντεβού με έχει επηρεάσει πολύ. Δυσκολεύομαι να οδηγήσω ,όμως πρέπει.
Δε γίνεται να αργήσω όμως, ειδικά σήμερα.
Για την περίσταση έχω πάρει και τσιγάρα. Μια συνήθεια κομμένη από χρόνια μου χτυπάει την πόρτα της μνήμης και με παρακινεί να κάνω μια δοκιμή για να διώξω το άγχος.
Φτάνω στον προορισμό μου και παρκάρω. Βρίσκω το κτίριο της συνάντησης εύκολα, άλλωστε έχω ξαναβρεθεί για διαφορετικούς λόγους εκεί.
Ανοίγω μια πόρτα και βρίσκομαι σε μια αίθουσα. Είναι και άλλοι άνθρωποι εκεί , πιθανότατα για τον ίδιο λόγο που είμαι και εγώ. Κάθομαι.
Περιμένω.
Η ώρα περνάει βασανιστικά αργά.
Ξαφνικά καλούν το όνομά μου από τα μεγάφωνα . Μια γυναίκα με ροζόλευκη ενδυμασία εμφανίζεται από το πουθενά σπρώχνοντας ένα πράγμα που μοιάζει με πυρέξ με ρόδες και που μέσα του έχει ένα μωρό! Το δικό μου μωρό ! Αυτό που το περίμενα να έρθει να με συναντήσει εννιά μήνες τώρα , αυτό που ήδη μου έχει αλλάξει τον τρόπο που σκέφτομαι και ήδη έχω αντικαταστήσει το "εγώ" με το "εμείς".Το μωρό που το αγάπησα με το που είδα την εικόνα του στον υπέρηχο και που ξέρω πως θα το αγαπάω ενώ θα μεγαλώνει ,όλο και περισσότερο Γνωρίζω πως θα αγωνιώ γι αυτό με γεωμετρική πρόοδο όσο περνούν τα χρόνια πως θα περιμένω άγρυπνος πίσω από την πόρτα να γυρίσει από την έξοδό του και πως κάποια στιγμή ως ενήλικοι πια και οι δύο θα ρίξουμε τεράστιους τσακωμούς.

Το κοιτάζω με λατρεία. Είναι απίστευτο τι συναίσθημα μπορεί να βγάλει από μέσα μου ένα τόσο δα πραγματάκι το οποίο λίγα λεπτά πριν βρισκόταν σε μια άλλη σφαίρα ύπαρξης και που είκοσι χρόνια μετά είναι πολύ πιθανόν να με φωνάζει "γέρο".
Η γυναίκα με τα ροζόλευκα είναι αυστηρή! Δεν αφήνει το ραντεβού μας να διαρκέσει πολύ. Είναι πρώτη του έξοδος σε απροστάτευτο χώρο και δεν κάνει.Παίρνει το πυρέξ και φεύγει αφήνοντας εμένα πίσω με την εικόνα του στυλωμένη στα μάτια μου. Ξέρω ότι σύντομα θα είμαστε μαζί πάλι αλλά αυτή τη στιγμή δεν μου αρκεί Θα έχουμε άλλωστε πολλές ευκαιρίες στο μέλλον αλλά γνωρίζω ότι τα χρόνια θα κυλήσουν τόσο γρήγορα και θα προσπαθώ εναγωνίως να ξαναφέρω αυτές τις στιγμές στο νου μου χωρίς πάντοτε να τα καταφέρνω.

Απομακρύνομαι και πάω κάπου να ξαναπαίξω το έργο στο μυαλό μου. Θα το παίζω συνέχεια ,ξανά και ξανά μέχρι να έχω καινούργιο υλικό να σκεφτώ. Ίσως μάλιστα κάποια στιγμή στο μέλλον να δοκιμάσω να κλείσω ξανά ένα καινούργιο ραντεβού με κάποιον καινούργιο επισκέπτη που θα έρθει και αυτός από το πουθενά και θα προσθέσει λίγο ακόμα μαγεία στη ζωή μου.



Ευχαριστώ τη φίλη μου τη Μαρία που μου θύμησε το συναίσθημα αυτό με τον ερχομό της Νεφέλης της και της το αφιερώνω.
Κάπως έτσι ήταν όταν συναντήθηκα με τον Δημήτρη, την Ξανθιάννα και τη Νεφέλη που ομόρφυναν και εξακολουθούν και ομορφαίνουν τη ζωή μου δίνοντας της λεπτές νοηματικές αποχρώσεις

LEONARD COHEN

Άλλος ένας μεγάλος έφυγε!
Το άκουσα μόλις ξύπνησα σήμερα το πρωί και σπεύδω να του γράψω ,μήπως τον προλάβω, μήπως δεν έχει απομακρυνθεί πολύ και μπορέσει να ακούσει αυτά που θα του πω.

Γράφω , όχι για διαβαστεί από κάποιον συγκεκριμένα , γράφω γιατί απευθύνομαι σε ένα φίλο που δεν πρόλαβα , (όπως γίνεται πάντα με αυτούς που αγαπάμε), να του πω πόσο τον εκτιμούσα και πόσο σημαντικό ρόλο έπαιζε στη σκηνοθεσία της ζωής μου.
Έφυγε λοιπόν σήμερα το πρωί ένας άνθρωπος που με τη μουσική του συνέβαλε να καθοριστεί το μέτρο της ποιότητας , ένας καλλιτέχνης από τους λίγους που κατάφεραν να αναδείξουν σε κλασικό κάτι σύγχρονο, έφυγε αυτός που έδειξε ότι για να παράγεις μουσική δεν χρειάζεται να χτυπιέσαι στη σκηνή σαν μαριονέτα και ούτε καν να έχεις φωνή τεράστιου κλιμακιακού εύρους.
Ο Κοέν κυριολεκτικά μιλούσε με τα τραγούδια του! Συνδιαλεγόταν με τον κάθε έναν από τους ακροατές του ξεχωριστά και εκείνος με τη σειρά του , έπαιρνε ότι ήθελε να πάρει και ότι θεωρούσε ότι τον άγγιζε.
Τι να πρωτογ ράψει κανείς γι αυτόν τον μύθο της σύγχρονης μουσικής σκηνής; Και το γεγονός και μόνο ότι άλλα ιερά τέρατα όπως ο Nick Cave καιο Luis Tillet δηλώνουν ξεκάθαρα ότι η μουσική τους δε θα ήταν ποτέ ίδια αν δεν είχε υπάρξει ο Leonard Cohen λέει πολλά.
Δεν θέλω να γράψω πολλά. Δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Θέλω μόνο να τον χαιρετήσω.
Συγκινήθηκα σήμερα το πρωί όταν τον άκουσα να δηλώνει στο τραγούδι του από τον τελευταίο του δίσκο ,"I am ready my Lord", λίγο πριν μας αφήσει.

Δεν μπόρεσα να αποφύγω μια συνειρμική σύγκριση που ταιριάζει στους γενναίους.
Παραθέτω εδώ απόσπασμα από το "απολείπειν ο Θεός Αντώνιον"ενός άλλου μύθου,διαχρονικού και τεράστιου.

Σαν ετοιμος απο καιρο σα θαρραλεος ,σαν που ταιριαζει σε που αξιωθηκες μια τετοια πολι ,πλησιασε σταθερα προς το παραθυρο , 'κι ακουσε με συγκινησιν αλλ οχι ,με των δειλων τα παρακαλια και παραπονα ,ως τελευταια απολαυσι τους ηχους ,τα εξαισια οργανα του μυστικου θιασου , .κι αποχαιρέτα την Αλεξάνδρεια που χάνεις.

Κλείνω με τα λόγια μιας φίλης που τα διάβασα σήμερα το πρωί όταν του έκανε το δικό της κατευόδιο.
"Thank you for the pain you took from eyes"

ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΒΙΒΛΙΑ

Οι ρυθμοί διαβάσματος είναι πολύ πεσμένοι τώρα τελευταία με αποτέλεσμα εξίσου φτωχές αναγνωστικές συγκομιδές.
Από την άλλη ,τα βιβλία αγοράζονται με τον ίδιο ρυθμό όπως πριν αλλα δεν επαρκεί ο χρόνος να διαβαστούν.
Αρκετά με τις φλυαρίες όμως.
Θα μιλήσω για δύο βιβλία με τα οποία ασχολήθηκα μετά την "πρωινή γαλήνη", η οποία είχε ,ομολογώ, μεγάλη επίδραση πάνω μου.
Πρώτα θα αναφερθώ στο λογοτεχνικό πόνημα του Καλπούζου που ακούει στο παραμυθένιο όνομα, "Ουρανόπετρα".
'Εχοντας κατά νου ,το "Ιμαρέτ", προσέγγισα αυτό το βιβλίο με την προσμονή ενός αντίστοιχου σε ενδιαφέρον έργο αλλά δεν ήταν ακριβώς έτσι.
Δε θα έλεγα ότι το βιβλίο αυτό δεν έχει ενδιαφέρον. Το ενδιαφέρον του όμως εμφανίζεται τμηματικά ,μετά γίνονται αναγνωστικές κοιλιές και φτου και απ' την αρχή.
Ο Καλπούζος προσπάθησε να φτιάξει ένα έπος αλλά δεν του βγήκε ακριβώς όπως το σχεδίαζε.
Εδώ έχουμε τη σύγκρουση οικογενειών ,μέσα στο χρόνο, μέσα στο πέρασμα από γενιά σε γενιά. Ουσιαστικά έχουμε την αέναη διαμάχη του καλού με το κακό, ο δε πρωταγωνιστής σαν άλλος highlander καταφέρνει τελικά να επικρατήσει.
Βασικό του μειονέκτημα του έργου αυτού, κατά τη γνώμη μου , είναι ότι εκτυλίσσεται στην Κύπρο και πολλοί διάλογοι είναι γραμμένοι στην Κυπριακή ντοπιολαλιά ,κάτι που κουράζει τον αναγνώστη και μειώνει τη ροή της ανάγνωσης.
Χώρια που στο συλλογικό μας υποσυνείδητο ,ίσως επειδή αισθανόμαστε ενοχές για τους χειρισμούς μας ,εμείς οι Έλληνες αδιαφορούμε για οτιδήποτε Κυπριακό, ασχέτως αν δηλώνουμε το ακριβώς αντίθετο.

Το επόμενο βιβλίο ήταν ιστορικό. Από τις εκδόσεις Καπόν, "τα δύο βήτα".
Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στο πως προκλήθηκε ο εθνικός διχασμός μεταξύ Βενιζέλου και Βασιλιά Κωνσταντίνου. (Από εκεί άλλωστε και τα δύο βήτα).
Το βιβλίο έχει σαφώς φιλοβασιλική θέση , αλλά μετά τους τόσους λιβανωτούς στον Βενιζέλο ,πιστεύω πως καιρός ήταν να βγει κάποιος να μιλήσει και για τα σφάλματα του μεγάλου αυτού ανδρός.Ή έστω ,να εκφράσει μίαν άλλη εκδοχή.
Η αλήθεια είναι πως σε ορισμένα σημεία αποδομεί πλήρως την εικόνα του εθνάρχη Βενιζέλου αφήνοντας ένα άτομο απογυμνωμένο που νιάζεται μόνο για την υστεροφημία του και που επιθυμεί να γίνεται πάντα το δικό του.
Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η ιστορία δεν είναι μια ανάγνωση με πρόσημο , εκτός αν θέλουμε και σε αυτόν τον τομέα να παρεισφρύσει ο οπαδισμός.
Με λίγα λόγια , ο δικός μας να είναι πάντα ο καλύτερος.

VAN MORRISON FOR EVER (Μερικά συναισθήματα που μου δημιούργησε ο καινούργιος δίσκος του)

Ο Βαν Μόρρισον πιστός στο ραντεβού του με την ποιότητα ξαναχτύπησε!
Μετά από καιρό ,κυκλοφόρησε ένα δίσκο βγαλμένο από τα παλιά, γεμάτο λυρισμό . Ένα δίσκο που σε κάνει να θέλεις να πάρεις το αυτοκίνητο σου νύχτα ,με βροχή κατά προτίμηση ,και να οδηγήσεις μέχρι το πρωί κάτω από τους φωτισμένους έρημους δρόμους ή να χαθείς μέσα στην ερημιά έχοντας πάντα για συντροφιά τη φωνή του.
Μια φωνή ενίοτε βελούδινη και ενίοτε λιονταρίσια , κατεργασμένη σαν να βγαίνει από μουσικό όργανο
Μια φωνή , μουσικό χαλί που σε παίρνει πάνω της και σε ταξιδεύει άλλοτε αρμενίζοντας με τον άνεμο και άλλοτε γινόμενη ερμητικός τυφώνας.
Δε θα πω τίποτε άλλο. Δεν είμαι αμερόληπτος άλλωστε...
Απλώς έμαθα να μετρώ τα χρόνια μου δίπλα στις μελωδίες του Βαν Μόρρισον.
Ο ίδιος με τη μουσική του ,χωρίς να το ξέρει, έγινε κυριολεκτικά το σάουντρακ της ζωής μου που σιγόπαιζε μέσα στο κεφάλι μου. καθιστώντας αυτή τη ζωή, πιο γλυκειά και ταυτόχρονα πιο απαιτητική και τον ευχαριστώ γι αυτό!
Όσοι πιστοί προσέλθετε!

Κατά την ταπεινή μου άποψη ,κορυφαία σύνθεση του άλμπουμ είναι το my holy guarding angel δηλαδή το νο 7.