Παρασκευή 27 Ιουνίου 2014
Τρίτη 10 Ιουνίου 2014
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2014
Κριτική στα θέματα Ιστορίας κατεύθυνσης.
Τα θέματα της ιστορίας υπήρξαν καλοδιατυπωμένα με σαφή ερωτήματα και καλύπτανε ως συνήθως όλο το βιβλίο.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά εμφανίζεται συνδυαστική από διαφορετικά κεφάλαια του βιβλίου ,κάτι που αναδεικνύει τους καλά προετοιμασμένους στην ιστορία μαθητές .
Το είδος των ερωτήσεων απευθύνεται σε μαθητές που δε διαβάζουν απλώς την ιστορία αλλά και την κατανοούν.
Αυτή η κατηγορία μαθητών λοιπόν ,δε θα αντιμετώπισε πρόβλημα με τα συγκεκριμένα θέματα.
Για άλλη μια φορά δόθηκε έμφαση όπως είχε τονιστεί στις πρώτες και τελευταίες σελίδες των πέντε βασικών ενοτήτων ,κάτι το οποίο εχει καταντήσει πλέον αναμενόμενο σε κάθε χρονιά θεμάτων
ΘΕΜΑ Α1
α. Αγροτική μεταρρύθμιση
Απάντηση
Καθώς η κατοχή γης παύει να είναι πηγή εξουσίας και κοινωνικού κύρους…παραγωγικές και κοινωνικές συνθήκες. (σελ.42).
β. Κίνημα στο Γουδί
Απάντηση
Το 1909 συντελείται…πετύχει τις επιδιώξεις του. (σελ. 86,87,88) Το σημείο που αναφέρεται στη διαδήλωση επαγγελματικών σωματείων της πρωτεύουσας δεν είναι απαραίτητο αλλά η γραφή του μέσα στην απάντηση δεν επηρεάζει αρνητικά/
γ. Συνθήκη Σεβρών (28 Ιουλίου ?10 Αυγούστου 1920).
Απάντηση
Η Συνθήκη των Σεβρών…γίνεται απτή πραγματικότητα .(σελ 96) .Μπορεί να γίνει και μικρή αναφορά από τη σελίδα 144 που ορίζεται ότι με τη Συνθήκη η περιοχή της Σμύρνης θα βρισκόταν υπό Ελληνική κατοχή και διοίκηση για πέντε χρόνια.
ΘΕΜΑ Α2
α. Λ
β. Σ
γ. Σ
δ. Σ
ε. Λ
ΘΕΜΑ Β1
α. Οργάνωση των ελληνικών πολιτικών κομμάτων σε επίπεδο ηγεσίας κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα.
Απάντηση
Η οργάνωση των κομμάτων ήταν εμφανής μόνο σε …υπέρ της εκλογικής τους περιφέρειας. (σελ 84)
β. Λόγοι για τους οποίους δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα εκείνη την περίοδο.
Απάντηση
Αντίθετα με άλλες χώρες …το μεγαλύτερο μέρος του ενεργού πληθυσμού. (σελ 84)
ΘΕΜΑ Β2
α. Ενέργειες του Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου για το Ποντιακό ζήτημα κατά το Συνέδριο Ειρήνης (1918-1918) στο Παρίσι.
Απάντηση
Τον Βενιζέλο επισκέπτεται τον Απρίλιο του 1919 στο Παρίσι ο Μητροπολίτης Χρύσανθος….Θα την διαθέσω υπέρ του λαού σας». (σελ. 251)
β. Ενέργειες του Μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανού Καραβαγγέλη για το ίδιο ζήτημα.
Απάντηση
Παρά το αρνητικό κλίμα που δημιουργήθηκε στη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου ο ποντιακός ελληνισμός δεν πτοήθηκε…4 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους. (σελ 252,253)
ΘΕΜΑ Γ1.
Απάντηση
α Ο Βενιζέλος πήρε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ΄στις 6 Οκτωβρίου ύστερα από την παραίτηση της Κυβέρνησης Δραγούμη. Ο Βενιζέλος ανέλαβε τα υπουργεία Στρατιωτικών και Ναυτικών. Στις 8 Οκτωβρίου ο ίδιος ανέπτυξε στο κοινοβούλιο τις βασικές κυβερνητικές θέσεις. Στις 9 Οκτωβρίου όταν ολοκληρώθηκε η συζήτηση γύρω από τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης ,ο Βενιζέλος ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης . Υπήρχε όμως έλλειψη απαρτίας και ο πρωθυπουργός υπέβαλε στο βασιλιά την παραίτηση του και εισηγήθηκε τη διάλυση της Βουλής.
Ο Γεώργιος βλέποντας το ρεύμα υπέρ του Βενιζέλου αποδέχτηκε αμέσως το αίτημα και στις 12 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε η προκήρυξη νέων εκλογών.
Τα παλαιά κόμματα αντέδρασαν έντονα σε αυτό καταγγέλλοντας τη βίαιη διάλυση της Βουλής και απέχοντας από τις επόμενες εκλογές . Αυτό φανερώνει βέβαια και το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο είχαν περιέλθει.
Οι εκλογές διεξήχθησαν το Νοέμβριο του 1910 όπου οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν τις 307 από τις 362 έδρες και ο Βενιζέλος ήταν ελεύθερος πια να προχωρήσει στο μεταρρυθμιστικό του έργο.( σελ.90 και κείμενο Α )
Και στις επόμενες εκλογές όμως φάνηκε το ρεύμα του Βενιζέλου τον Μάρτιο του 1912…σημαντικών κοινωνικών προβλημάτων. Τονίζουμε σε αυτό το σημείο ότι πολλοί αρχηγοί από τα παλαιά κόμματα μόλις και μετά βίας πέτυχαν να εκλεγούν και περιορίστηκαν στο ρόλο της αντιπολίτευσης. Θεοτόκης, Μαυρομιχάλης,Γούναρης, Τσαλδάρης, Δημητρακόπουλος. ( σελ 91 και κείμενο Β)
β. Ο Βενιζέλος με το οξύτατο πολιτικό του αισθητήριο στο Κρητικό ζήτημα , γνώριζε…τα καθήκοντά του στις 12 Οκτωβρίου του 1912.
Παράλληλα τονίζουμε εδώ ότι η Κρήτη είχε σκόπιμα διενεργήσει εκλογές την ίδια μέρα με την Ελλάδα με σκοπό να αποστείλει τους αντιπροσώπους της στη Νέα Ελληνική Βουλή .Στην Κρήτη βέβαια , τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά από αυτά στην Ελλάδα αφού το κόμμα του Βενιζέλου εξέλεξε μόνο 23 από τους 69 βουλευτές. Επειδή η Τουρκία παραμόνευε να επιτεθεί στην Ελλάδα , ο Βενιζέλος αρνήθηκε κατηγορηματικά να αφήσει τους Κρήτες βουλευτές να εισέλθουν στην ελληνική Βουλή (σελ. 219 και κείμενο Β)
ΘΕΜΑ Δ1.
Απάντηση
α. Σημαντικές ήταν οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων… ενσωματώθηκαν στον εθνικό κορμό.
Επίσης στη Θράκη όπου ο Ελληνικός πληθυσμός είχε μειωθεί από τη βουλγαρική κατοχή κατά το 1913, η εγκατάσταση των προσφύγων κατέστη άμεση προτεραιότητα για το ελληνικό κράτος.
Το 1924 το ελληνικό στοιχείο ανήλθε στο 62.1% του πληθυσμού ,ενώ το 1928 ένας στους τρεις κατοίκους της Θράκης ήταν πρόσφυγας. Το επισημαίνει μάλιστα και ο Βενιζέλος σε λόγο του το 1929 ότι το ελληνικό κράτος είχε γίνει πολύ μεγάλο και ομοιογενές .(σελ 166,167 και κείμενο Α)
β. Για ένα διάστημα …στην πατρίδα τους.
Πιο συγκεκριμένα εκτελέστηκαν από τις κυβερνήσεις μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα όπως και αρδευτικά στις πεδιάδες των Σερρών ,της Δράμας και της Θεσσαλονίκης ενώ διευθετήθηκαν προς όφελος της γεωργίας χείμαρροι και μεγάλοι ποταμοί όπως ο Αξιός ,ο Στρυμόνας κλπ που νέκρωναν με τις πλημμύρες τους τις παραποτάμιες περιοχές. Τα νέα εδάφη που προέκυψαν από τις διευθετήσεις και τις αποξηράνσεις λιμνών διανεμήθηκαν σε ακτήμονες, πρόσφυγες και γηγενείς
Ο γερμανός Stephan Ronhart τονίζει την ομοιογένεια θρησκευτική και εθνική που επιτεύχθηκε τότε ενώ παράλληλα βλέπουμε από τον πίνακα του Foreign Office ότι από το 1921 μέχρι το 1925 έχουμε αλματώδη αύξηση σε δημητριακά ,καπνό και βαμβάκι όπου τα Δημητριακά από 624,8 χιλιάδες τόνους το 1921 καταλήγουν σε 708,7 χιλιάδες τόνους το 1925. Στο ίδιο χρονικό διάστημα οι 22,3 τόνοι του καπνού γίνονται 60,8 και οι 3,8 τόνοι βαμβάκι γίνονται 10,5.
Τέλος τονίζουμε την ώθηση που δόθηκε στην αμπελουργία και τη μεταξοσκωληκοτροφία στις περιοχές Αξιούπολης ,Βέροιας ,Αριδαίας ,Φλώρινας, και στη ροδοκαλλιέργεια για ροδέλαιο σε Έδεσσα, Δράμα, Βέροια.
Φυτεύτηκαν επίσης αμπέλια αμερικάνικης προέλευσης που δεν προσβάλλονταν από φυλλοξήρα. (σελ167,168 και κείμενα Β,Γ και πίνακας)
Τα θέματα της ιστορίας υπήρξαν καλοδιατυπωμένα με σαφή ερωτήματα και καλύπτανε ως συνήθως όλο το βιβλίο.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά εμφανίζεται συνδυαστική από διαφορετικά κεφάλαια του βιβλίου ,κάτι που αναδεικνύει τους καλά προετοιμασμένους στην ιστορία μαθητές .
Το είδος των ερωτήσεων απευθύνεται σε μαθητές που δε διαβάζουν απλώς την ιστορία αλλά και την κατανοούν.
Αυτή η κατηγορία μαθητών λοιπόν ,δε θα αντιμετώπισε πρόβλημα με τα συγκεκριμένα θέματα.
Για άλλη μια φορά δόθηκε έμφαση όπως είχε τονιστεί στις πρώτες και τελευταίες σελίδες των πέντε βασικών ενοτήτων ,κάτι το οποίο εχει καταντήσει πλέον αναμενόμενο σε κάθε χρονιά θεμάτων
α. Αγροτική μεταρρύθμιση
Απάντηση
Καθώς η κατοχή γης παύει να είναι πηγή εξουσίας και κοινωνικού κύρους…παραγωγικές και κοινωνικές συνθήκες. (σελ.42).
β. Κίνημα στο Γουδί
Απάντηση
Το 1909 συντελείται…πετύχει τις επιδιώξεις του. (σελ. 86,87,88) Το σημείο που αναφέρεται στη διαδήλωση επαγγελματικών σωματείων της πρωτεύουσας δεν είναι απαραίτητο αλλά η γραφή του μέσα στην απάντηση δεν επηρεάζει αρνητικά/
γ. Συνθήκη Σεβρών (28 Ιουλίου ?10 Αυγούστου 1920).
Απάντηση
Η Συνθήκη των Σεβρών…γίνεται απτή πραγματικότητα .(σελ 96) .Μπορεί να γίνει και μικρή αναφορά από τη σελίδα 144 που ορίζεται ότι με τη Συνθήκη η περιοχή της Σμύρνης θα βρισκόταν υπό Ελληνική κατοχή και διοίκηση για πέντε χρόνια.
ΘΕΜΑ Α2
α. Λ
β. Σ
γ. Σ
δ. Σ
ε. Λ
ΘΕΜΑ Β1
α. Οργάνωση των ελληνικών πολιτικών κομμάτων σε επίπεδο ηγεσίας κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα.
Απάντηση
Η οργάνωση των κομμάτων ήταν εμφανής μόνο σε …υπέρ της εκλογικής τους περιφέρειας. (σελ 84)
β. Λόγοι για τους οποίους δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα εκείνη την περίοδο.
Απάντηση
Αντίθετα με άλλες χώρες …το μεγαλύτερο μέρος του ενεργού πληθυσμού. (σελ 84)
ΘΕΜΑ Β2
α. Ενέργειες του Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου για το Ποντιακό ζήτημα κατά το Συνέδριο Ειρήνης (1918-1918) στο Παρίσι.
Απάντηση
Τον Βενιζέλο επισκέπτεται τον Απρίλιο του 1919 στο Παρίσι ο Μητροπολίτης Χρύσανθος….Θα την διαθέσω υπέρ του λαού σας». (σελ. 251)
β. Ενέργειες του Μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανού Καραβαγγέλη για το ίδιο ζήτημα.
Απάντηση
Παρά το αρνητικό κλίμα που δημιουργήθηκε στη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου ο ποντιακός ελληνισμός δεν πτοήθηκε…4 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους. (σελ 252,253)
ΘΕΜΑ Γ1.
Απάντηση
α Ο Βενιζέλος πήρε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ΄στις 6 Οκτωβρίου ύστερα από την παραίτηση της Κυβέρνησης Δραγούμη. Ο Βενιζέλος ανέλαβε τα υπουργεία Στρατιωτικών και Ναυτικών. Στις 8 Οκτωβρίου ο ίδιος ανέπτυξε στο κοινοβούλιο τις βασικές κυβερνητικές θέσεις. Στις 9 Οκτωβρίου όταν ολοκληρώθηκε η συζήτηση γύρω από τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης ,ο Βενιζέλος ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης . Υπήρχε όμως έλλειψη απαρτίας και ο πρωθυπουργός υπέβαλε στο βασιλιά την παραίτηση του και εισηγήθηκε τη διάλυση της Βουλής.
Ο Γεώργιος βλέποντας το ρεύμα υπέρ του Βενιζέλου αποδέχτηκε αμέσως το αίτημα και στις 12 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε η προκήρυξη νέων εκλογών.
Τα παλαιά κόμματα αντέδρασαν έντονα σε αυτό καταγγέλλοντας τη βίαιη διάλυση της Βουλής και απέχοντας από τις επόμενες εκλογές . Αυτό φανερώνει βέβαια και το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο είχαν περιέλθει.
Οι εκλογές διεξήχθησαν το Νοέμβριο του 1910 όπου οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν τις 307 από τις 362 έδρες και ο Βενιζέλος ήταν ελεύθερος πια να προχωρήσει στο μεταρρυθμιστικό του έργο.( σελ.90 και κείμενο Α )
Και στις επόμενες εκλογές όμως φάνηκε το ρεύμα του Βενιζέλου τον Μάρτιο του 1912…σημαντικών κοινωνικών προβλημάτων. Τονίζουμε σε αυτό το σημείο ότι πολλοί αρχηγοί από τα παλαιά κόμματα μόλις και μετά βίας πέτυχαν να εκλεγούν και περιορίστηκαν στο ρόλο της αντιπολίτευσης. Θεοτόκης, Μαυρομιχάλης,Γούναρης, Τσαλδάρης, Δημητρακόπουλος. ( σελ 91 και κείμενο Β)
β. Ο Βενιζέλος με το οξύτατο πολιτικό του αισθητήριο στο Κρητικό ζήτημα , γνώριζε…τα καθήκοντά του στις 12 Οκτωβρίου του 1912.
Παράλληλα τονίζουμε εδώ ότι η Κρήτη είχε σκόπιμα διενεργήσει εκλογές την ίδια μέρα με την Ελλάδα με σκοπό να αποστείλει τους αντιπροσώπους της στη Νέα Ελληνική Βουλή .Στην Κρήτη βέβαια , τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά από αυτά στην Ελλάδα αφού το κόμμα του Βενιζέλου εξέλεξε μόνο 23 από τους 69 βουλευτές. Επειδή η Τουρκία παραμόνευε να επιτεθεί στην Ελλάδα , ο Βενιζέλος αρνήθηκε κατηγορηματικά να αφήσει τους Κρήτες βουλευτές να εισέλθουν στην ελληνική Βουλή (σελ. 219 και κείμενο Β)
ΘΕΜΑ Δ1.
Απάντηση
α. Σημαντικές ήταν οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων… ενσωματώθηκαν στον εθνικό κορμό.
Επίσης στη Θράκη όπου ο Ελληνικός πληθυσμός είχε μειωθεί από τη βουλγαρική κατοχή κατά το 1913, η εγκατάσταση των προσφύγων κατέστη άμεση προτεραιότητα για το ελληνικό κράτος.
Το 1924 το ελληνικό στοιχείο ανήλθε στο 62.1% του πληθυσμού ,ενώ το 1928 ένας στους τρεις κατοίκους της Θράκης ήταν πρόσφυγας. Το επισημαίνει μάλιστα και ο Βενιζέλος σε λόγο του το 1929 ότι το ελληνικό κράτος είχε γίνει πολύ μεγάλο και ομοιογενές .(σελ 166,167 και κείμενο Α)
β. Για ένα διάστημα …στην πατρίδα τους.
Πιο συγκεκριμένα εκτελέστηκαν από τις κυβερνήσεις μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα όπως και αρδευτικά στις πεδιάδες των Σερρών ,της Δράμας και της Θεσσαλονίκης ενώ διευθετήθηκαν προς όφελος της γεωργίας χείμαρροι και μεγάλοι ποταμοί όπως ο Αξιός ,ο Στρυμόνας κλπ που νέκρωναν με τις πλημμύρες τους τις παραποτάμιες περιοχές. Τα νέα εδάφη που προέκυψαν από τις διευθετήσεις και τις αποξηράνσεις λιμνών διανεμήθηκαν σε ακτήμονες, πρόσφυγες και γηγενείς
Ο γερμανός Stephan Ronhart τονίζει την ομοιογένεια θρησκευτική και εθνική που επιτεύχθηκε τότε ενώ παράλληλα βλέπουμε από τον πίνακα του Foreign Office ότι από το 1921 μέχρι το 1925 έχουμε αλματώδη αύξηση σε δημητριακά ,καπνό και βαμβάκι όπου τα Δημητριακά από 624,8 χιλιάδες τόνους το 1921 καταλήγουν σε 708,7 χιλιάδες τόνους το 1925. Στο ίδιο χρονικό διάστημα οι 22,3 τόνοι του καπνού γίνονται 60,8 και οι 3,8 τόνοι βαμβάκι γίνονται 10,5.
Τέλος τονίζουμε την ώθηση που δόθηκε στην αμπελουργία και τη μεταξοσκωληκοτροφία στις περιοχές Αξιούπολης ,Βέροιας ,Αριδαίας ,Φλώρινας, και στη ροδοκαλλιέργεια για ροδέλαιο σε Έδεσσα, Δράμα, Βέροια.
Φυτεύτηκαν επίσης αμπέλια αμερικάνικης προέλευσης που δεν προσβάλλονταν από φυλλοξήρα. (σελ167,168 και κείμενα Β,Γ και πίνακας)
Παρασκευή 30 Μαΐου 2014
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΙΟΥ
Επιτέλους πήραμε μπρος.
Η ομάδα βρήκε επιτέλους το ρυθμό της και κατά συνέπεια ο απολογισμός αυτού του μήνα είναι αρκετά πιο εμπλουτισμένος.
Ξεκίνησα με ένα βιβλίο που είχα στη βιβλιοθήκη μου τουλάχιστον δύο χρόνια και δεν έλεγα να το πιάσω. Μιλάω για το βιβλίο του Irvin Yalom , "το πρόβλημα Σπινόζα".
Πρόκειται για ένα καταπληκτικό βιβλίο όπως συνήθως είναι τα βιβλία του Yalom το οποίο ακροβατεί ανάμεσα στη μυθοπλασία, τη φιλοσοφία και την ψυχολογία.
Όποιος δεν έχει διαβάσει Γιάλομ δεν μπορεί να αντιληφθεί για τι ακριβώς πράγμα μιλάω, όμως εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα αμάλγαμα πληροφοριών το οποίο πλέκεται τόσο όμορφα που από τη στιγμή που ξεκινάς το βιβλίο δεν θέλεις να το αφήσεις.
Συγκεκριμένα έχουμε δύο παράλληλες ιστορίες .Αυτή του Σπινόζα και αυτή του θεωρητικού του ναζισμού ,Ρόζενμπεργκ , υφασμένες με τόσο ωραίο τρόπο που παρά το γεγονός ότι μέσα μας έχει γίνει η παραδοχή πως τα γεγονότα που περιγράφονται είναι φανταστικά, δημιουργούν την αίσθηση πως πράγματι κάποια στιγμή έτσι ακριβώς συνέβησαν.Φυσικά μεγάλο μέρος στηρίζεται σε υπαρκτά βιογραφικά στοιχεία των δύο ανδρών αλλά το πάντρεμα μεταξύ τους γίνεται από τη μαγική πινελιά του Γιάλομ.
Συνέχισα (μου πήρε μόνο δύο ώρες) να διαβάσω και να τελειώσω το 'Πάντα ήρωες" ,ένα βιβλίο βιωματικό που περιγράφει την εμπειρία ενός εικοσάχρονου ο οποίος από τη μία στιγμή στην άλλη εξαιτίας ενός ατυχήμτος βρέθηκε ανάπηρος.
Οι επισημάνσεις του είναι καταπληκτικές και μας αναγκάζει να σκεφτούμε τα αυτονόητα.
΄Εχουμε άραγε σκεφτεί πόσο κλειστοφοβικά θα ήταν αν είμαστε αναγκασμένοι να κοιτάζουμε ακίνητοι σε ένα κρεβάτι, ένα ταβάνι επί ένα μήνα χωρίς δυνατότητα καμιάς έστω απειροελάχιστης γωνιακής απόκλισης;
Χωρίς λογοτεχνικές δάφνες ,αλλά συγκλονιστικό ως εμπειρία.
Τελικώς έχει και χάπι εντ γιατί παρά τις αντίθετες προβλέψεις , ο νεαρός επανήλθε στον κόσμο της κίνησης.
Και μετά ήρθε αυτό που θεωρώ το βαρύ πυροβολικό αυτού του μήνα , Την υπόθεση Χάρι Κέμπερτ.
Πληροφορήθηκα την ύπαρξη του από κριτικές και το αγόρασα κυρίως από περιέργεια.
Από τη στιγμή όμως που το ξεκίνησα δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου και παρά τις εφτακόσιες δέκα σελίδες του , δεν μου πήρε πάνω από τρεις μέρες να το τελειώσω.
Φαινομενικά είναι μία αστυνομική ιστορία ,αλλά έστω και αν το δούμε σε αυτό το επίπεδο ,παρουσιάζει τόσες ανατροπές που ακόμη και αυτοί που θα το αγοράσουν για να ικανοποιήσουν την ελαφριά αναγνωστική καλοκαιρινή ανάγκη ,θα γοητευτούν.
Πίσω από αυτή την επιφανειακή ανάγνωση όμως υπάρχει το ψηφιδωτό της φιλίας που εκτίθεται από το συγγραφέα για όσους θέλουν να πάνε λίγο πιο πέρα την ανάγνωση τους και ακόμη λειτουργώντας ως picture in picture το θέμα της αγωνίας του συγγραφέα στην προσπάθειά του να βρει το θέμα του για το επόμενο βιβλίο.
Από κάθε άποψη ,συναρπαστικό. Είμαι σίγουρος ότι σύντομα κάποιος θα το γυρίσει στον κινηματογράφο.
Η απογοήτευση ήρθε μετά . Είναι σαν να κάνεις βουτιά από τον ισθμό της Κορίνθου και μετά σου ζητάνε να κάνεις βουτιά στη μπανιέρα σου. Μιλάω για την αστυνομική λογοτεχνία του Νέσμπο ,τον οποίο παρότι τον έχω σε εκτίμηση ,με το βιβλίο του Φαντομάς δεν κατάφερε να μου δημιουργήσει την ανάγκει να εφεύρω ώρες για περισσότερο διάβασμα. Κλασική αστυνομική ιστορία με διεφθαρμένους αστυνομικούς και με την αμφίβολης ευρηματικότητας ,αφήγηση ενός νεκρού.
Έχει γράψει καλύτερα.
Τέλος ,ασχολήθηκα με μια περυσινή αγάπη και ένα βιβλίο του που μου είχε ξεφύγει. Τον Jonathan Coe και τους "νάνους του θανάτου"
Πρόκειται για μια ιστορία ενηληκίωσης και αναζήτησης μιας καλύτερης τύχης στη μεγαλούπολη. Ο Κόου δεν μπορεί να κρύψει την αγάπη του για τη μουσική και όπως σε κάθε του δουλειά έτσι και εδώ η μουσική παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Συχνές είναι οι αναφορές του στον Morrisey αλλά και στον τρόπο που ένα μουσικό κομμάτι πρέπει να εκτελεστεί.
Αναμφίβολα δεν είναι από τα κορυφαία του Κόου ,όμως ο συγγραφέας αυτός έχει μια εκπληκτική αμεσότητα που σε κερδίζει αμέσως.
Σίγουρα πολλοί από τους αναγνώστες θα αναγνωρίσουν μέσα από τα γραφόμενα του Κόου ,τον εαυτό τους και την προσπάθεια τους να τοποθετήσουν την ύπαρξή τους μέσα σε μια κοινωνία που από τη μία δίνει ευκαιρίες αλλά από την άλλη είναι αδυσώπητη.
Και μιας και μιλήσαμε για Morrisey ,ένα αγαπημένο
Η ομάδα βρήκε επιτέλους το ρυθμό της και κατά συνέπεια ο απολογισμός αυτού του μήνα είναι αρκετά πιο εμπλουτισμένος.
Ξεκίνησα με ένα βιβλίο που είχα στη βιβλιοθήκη μου τουλάχιστον δύο χρόνια και δεν έλεγα να το πιάσω. Μιλάω για το βιβλίο του Irvin Yalom , "το πρόβλημα Σπινόζα".
Πρόκειται για ένα καταπληκτικό βιβλίο όπως συνήθως είναι τα βιβλία του Yalom το οποίο ακροβατεί ανάμεσα στη μυθοπλασία, τη φιλοσοφία και την ψυχολογία.
Όποιος δεν έχει διαβάσει Γιάλομ δεν μπορεί να αντιληφθεί για τι ακριβώς πράγμα μιλάω, όμως εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα αμάλγαμα πληροφοριών το οποίο πλέκεται τόσο όμορφα που από τη στιγμή που ξεκινάς το βιβλίο δεν θέλεις να το αφήσεις.
Συγκεκριμένα έχουμε δύο παράλληλες ιστορίες .Αυτή του Σπινόζα και αυτή του θεωρητικού του ναζισμού ,Ρόζενμπεργκ , υφασμένες με τόσο ωραίο τρόπο που παρά το γεγονός ότι μέσα μας έχει γίνει η παραδοχή πως τα γεγονότα που περιγράφονται είναι φανταστικά, δημιουργούν την αίσθηση πως πράγματι κάποια στιγμή έτσι ακριβώς συνέβησαν.Φυσικά μεγάλο μέρος στηρίζεται σε υπαρκτά βιογραφικά στοιχεία των δύο ανδρών αλλά το πάντρεμα μεταξύ τους γίνεται από τη μαγική πινελιά του Γιάλομ.
Συνέχισα (μου πήρε μόνο δύο ώρες) να διαβάσω και να τελειώσω το 'Πάντα ήρωες" ,ένα βιβλίο βιωματικό που περιγράφει την εμπειρία ενός εικοσάχρονου ο οποίος από τη μία στιγμή στην άλλη εξαιτίας ενός ατυχήμτος βρέθηκε ανάπηρος.
Οι επισημάνσεις του είναι καταπληκτικές και μας αναγκάζει να σκεφτούμε τα αυτονόητα.
΄Εχουμε άραγε σκεφτεί πόσο κλειστοφοβικά θα ήταν αν είμαστε αναγκασμένοι να κοιτάζουμε ακίνητοι σε ένα κρεβάτι, ένα ταβάνι επί ένα μήνα χωρίς δυνατότητα καμιάς έστω απειροελάχιστης γωνιακής απόκλισης;
Χωρίς λογοτεχνικές δάφνες ,αλλά συγκλονιστικό ως εμπειρία.
Τελικώς έχει και χάπι εντ γιατί παρά τις αντίθετες προβλέψεις , ο νεαρός επανήλθε στον κόσμο της κίνησης.
Και μετά ήρθε αυτό που θεωρώ το βαρύ πυροβολικό αυτού του μήνα , Την υπόθεση Χάρι Κέμπερτ.
Πληροφορήθηκα την ύπαρξη του από κριτικές και το αγόρασα κυρίως από περιέργεια.
Από τη στιγμή όμως που το ξεκίνησα δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου και παρά τις εφτακόσιες δέκα σελίδες του , δεν μου πήρε πάνω από τρεις μέρες να το τελειώσω.
Φαινομενικά είναι μία αστυνομική ιστορία ,αλλά έστω και αν το δούμε σε αυτό το επίπεδο ,παρουσιάζει τόσες ανατροπές που ακόμη και αυτοί που θα το αγοράσουν για να ικανοποιήσουν την ελαφριά αναγνωστική καλοκαιρινή ανάγκη ,θα γοητευτούν.
Πίσω από αυτή την επιφανειακή ανάγνωση όμως υπάρχει το ψηφιδωτό της φιλίας που εκτίθεται από το συγγραφέα για όσους θέλουν να πάνε λίγο πιο πέρα την ανάγνωση τους και ακόμη λειτουργώντας ως picture in picture το θέμα της αγωνίας του συγγραφέα στην προσπάθειά του να βρει το θέμα του για το επόμενο βιβλίο.
Από κάθε άποψη ,συναρπαστικό. Είμαι σίγουρος ότι σύντομα κάποιος θα το γυρίσει στον κινηματογράφο.
Η απογοήτευση ήρθε μετά . Είναι σαν να κάνεις βουτιά από τον ισθμό της Κορίνθου και μετά σου ζητάνε να κάνεις βουτιά στη μπανιέρα σου. Μιλάω για την αστυνομική λογοτεχνία του Νέσμπο ,τον οποίο παρότι τον έχω σε εκτίμηση ,με το βιβλίο του Φαντομάς δεν κατάφερε να μου δημιουργήσει την ανάγκει να εφεύρω ώρες για περισσότερο διάβασμα. Κλασική αστυνομική ιστορία με διεφθαρμένους αστυνομικούς και με την αμφίβολης ευρηματικότητας ,αφήγηση ενός νεκρού.
Έχει γράψει καλύτερα.
Τέλος ,ασχολήθηκα με μια περυσινή αγάπη και ένα βιβλίο του που μου είχε ξεφύγει. Τον Jonathan Coe και τους "νάνους του θανάτου"
Πρόκειται για μια ιστορία ενηληκίωσης και αναζήτησης μιας καλύτερης τύχης στη μεγαλούπολη. Ο Κόου δεν μπορεί να κρύψει την αγάπη του για τη μουσική και όπως σε κάθε του δουλειά έτσι και εδώ η μουσική παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Συχνές είναι οι αναφορές του στον Morrisey αλλά και στον τρόπο που ένα μουσικό κομμάτι πρέπει να εκτελεστεί.
Αναμφίβολα δεν είναι από τα κορυφαία του Κόου ,όμως ο συγγραφέας αυτός έχει μια εκπληκτική αμεσότητα που σε κερδίζει αμέσως.
Σίγουρα πολλοί από τους αναγνώστες θα αναγνωρίσουν μέσα από τα γραφόμενα του Κόου ,τον εαυτό τους και την προσπάθεια τους να τοποθετήσουν την ύπαρξή τους μέσα σε μια κοινωνία που από τη μία δίνει ευκαιρίες αλλά από την άλλη είναι αδυσώπητη.
Και μιας και μιλήσαμε για Morrisey ,ένα αγαπημένο
Σάββατο 17 Μαΐου 2014
TINTIN
Στην χώρα μας όσες προσπάθειες και αν έγιναν ,ο ήρωας αυτός δεν έτυχε ποτέ της ιδιαίτερης αποδοχής του κοινού.Η αλήθεια είναι ότι λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν ότι με τον Τεντέν ξεκινά την ιστορία του το ευρωπαικό σκίτσο καθιερώνοντας την καθαρή γραμμή δηλαδή το σκίτσο χωρίς σκιά.
Στο εξωτερικό έχουν γίνει πολύ σοβαρές προσεγγίσεις και αναλύσεις του ήρωα αφού με αυτόν μεγάλωσαν γενιές και γενιές και μάλιστα φτάσανε και στο σημείο στο Γαλλικό κοινοβούλιο να ερρίζουν για το αν είναι αριστερός ή δεξιός.
Ομολογουμένως τα πρώτα τεσσερα τουλάχιστον τεύχη δεν αποτελούσαν αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε ,politicaly correct, αφού χαρακτηρίζονταν από έντονα πολιτικά και ρατσιστικά στοιχεία. Με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση του δημιουργικού ίστρου του όμως ,ο δημιουργός ο Herge ( κατά κόσμον George Remy), ραφινάρισε τα γραφόμενά του και τοποθετήθηκε με πολύ πιο μετριοπαθείς θέσεις απέναντι στις προκλήσεις της κάθε εποχής.Και το γράφω αυτό γιατι οι ιστορίες του Τεντέν είναι από τις λίγες περιπτώσεις που ενώ αρχικά δημιουργούν την εντύπωση ότι απευθύνονται σε παιδιά και μάλιστα αγόρια ,σύντομα απεκδύονται αυτό το κάλυμμα και γίνονται έντονα κριτικά απέναντι στην εποχή τους.
Για του λόγου το αληθές ,ο Ερζέ μέσα από τα τεύχη του Τεντέν σχολίασε τον ψυχρό πόλεμο, την προσπάθεια για την κατάκτηση του διαστήματος, την έλευση του κομήτη του Χάλει που απειλούσε να καταστέψει τη γη, τις χούντες της Λατινικής Αμερικής και τόσα άλλα γεγονότα.
Κάθε έκδοση ήταν και μία κριτική τοποθέτηση απέναντι σε κάποιο επίκαιρο συμβάν της τότε εποχής.
Πάντα βέβαια μέσα από το πρίσμα της ματιάς του Ερζέ ο οποίος έστελνε σε κάθε μήκος και πλάτος της γης τον αυτόκλητο πρόσκοπο του να επιλύσει οποιαδήποτε υπόθεση με μόνη βοήθεια το σκύλο του Μιλού και μερικά τεύχη αργότερα και τον πρώην αλκοολικό Κάπταιν Χάντοκ.Σε κέθε περίπτωση οι περιπέτειες υπήρξαν πάντοτε χορταστικές ,με υπέροχη κίνηση και σκηνοθεσία και μυστηριωδώς λάμβαναν χώρα με την παντελή απουσία γυναικών.
Οι γυναίκες στον Τεντέν λειτουργούν μόνο ως κομπάρσοι για να γεμίζουν τα πλαίσια των σκίτσων , η μοναδική δε που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο είναι εξαιρετικά αντιπαθής (η λυρική τραγουδίστρια Κασταφιόρε).
Παράλληλα ο Ερζέ τοποθετεί και κάποιους ακόμη ήρωες όπως τους δίδυμους αστυνομικούς Ντιπόν και Ντιπόντ τους οποίους με το να τους παρουσιάζει ως ηλίθιους απηχεί πιθανότατα την παγκόσμια γνώμη που τρέφουν κατά μέσον όρο οι άνθρωποι για τους αστυνομικούς.Επίσης ο καθηγητής Τουρνεζόλ με την αφηρημάδα του και την αφέλεια του λειτουργεί και αυτός στερεοτυπικά δίνοντας μας την εικόνα του τρελού επιστήμονα.Τέλος υπάρχουν και οι σταθερά κακοί των ιστοριών όπως ο Άλλαν και ο Έλληνας Ρασταπόπουλος.(τυχαίο;).
Σε κάθε περίπτωση και μετά από μια υπέροχη περιπέτεια σε κάποια γωνιά της γης (την οποία σημειωτέον ,ο Ερζε είχε μελετήσει και επισκεφθεί προηγουμένως με σκοπό τα πάντα να είναι ρεαλιστικά) ο Τεντέν επιλύει την υπόθεση και το καλό θριαμβεύει κατατροπώνοντας το κακό.
Το γεγονός της σπουδαιότητας όμως του ήρωα αυτού αποδεικνύεται από το ότι πανεπιστημιακές έδρες τον έχουν εντάξει στα αντικείμενα της μελέτης τους ,ο δε σύγχρονος κινηματογράφος έχει κάνει πολλές επενδύσεις πάνω στο συγκεκριμένο ήρωα με τελευταία και πιο απαιτητική την προσπάθεια του Spielberg προ διετίας.
Παραμένει δε πάντα απορίας άξιο πως θα ενεργούσε ο ήρωας Τεντέν αν ο Ερζέ ζούσε σήμερα και αναλάμβανε να σώσει τον κόσμο και γιατί όχι και την Ελλάδα μέσα από την οικονομική κρίση !
Στο εξωτερικό έχουν γίνει πολύ σοβαρές προσεγγίσεις και αναλύσεις του ήρωα αφού με αυτόν μεγάλωσαν γενιές και γενιές και μάλιστα φτάσανε και στο σημείο στο Γαλλικό κοινοβούλιο να ερρίζουν για το αν είναι αριστερός ή δεξιός.
Ομολογουμένως τα πρώτα τεσσερα τουλάχιστον τεύχη δεν αποτελούσαν αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε ,politicaly correct, αφού χαρακτηρίζονταν από έντονα πολιτικά και ρατσιστικά στοιχεία. Με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση του δημιουργικού ίστρου του όμως ,ο δημιουργός ο Herge ( κατά κόσμον George Remy), ραφινάρισε τα γραφόμενά του και τοποθετήθηκε με πολύ πιο μετριοπαθείς θέσεις απέναντι στις προκλήσεις της κάθε εποχής.Και το γράφω αυτό γιατι οι ιστορίες του Τεντέν είναι από τις λίγες περιπτώσεις που ενώ αρχικά δημιουργούν την εντύπωση ότι απευθύνονται σε παιδιά και μάλιστα αγόρια ,σύντομα απεκδύονται αυτό το κάλυμμα και γίνονται έντονα κριτικά απέναντι στην εποχή τους.
Για του λόγου το αληθές ,ο Ερζέ μέσα από τα τεύχη του Τεντέν σχολίασε τον ψυχρό πόλεμο, την προσπάθεια για την κατάκτηση του διαστήματος, την έλευση του κομήτη του Χάλει που απειλούσε να καταστέψει τη γη, τις χούντες της Λατινικής Αμερικής και τόσα άλλα γεγονότα.
Κάθε έκδοση ήταν και μία κριτική τοποθέτηση απέναντι σε κάποιο επίκαιρο συμβάν της τότε εποχής.
Πάντα βέβαια μέσα από το πρίσμα της ματιάς του Ερζέ ο οποίος έστελνε σε κάθε μήκος και πλάτος της γης τον αυτόκλητο πρόσκοπο του να επιλύσει οποιαδήποτε υπόθεση με μόνη βοήθεια το σκύλο του Μιλού και μερικά τεύχη αργότερα και τον πρώην αλκοολικό Κάπταιν Χάντοκ.Σε κέθε περίπτωση οι περιπέτειες υπήρξαν πάντοτε χορταστικές ,με υπέροχη κίνηση και σκηνοθεσία και μυστηριωδώς λάμβαναν χώρα με την παντελή απουσία γυναικών.
Παράλληλα ο Ερζέ τοποθετεί και κάποιους ακόμη ήρωες όπως τους δίδυμους αστυνομικούς Ντιπόν και Ντιπόντ τους οποίους με το να τους παρουσιάζει ως ηλίθιους απηχεί πιθανότατα την παγκόσμια γνώμη που τρέφουν κατά μέσον όρο οι άνθρωποι για τους αστυνομικούς.Επίσης ο καθηγητής Τουρνεζόλ με την αφηρημάδα του και την αφέλεια του λειτουργεί και αυτός στερεοτυπικά δίνοντας μας την εικόνα του τρελού επιστήμονα.Τέλος υπάρχουν και οι σταθερά κακοί των ιστοριών όπως ο Άλλαν και ο Έλληνας Ρασταπόπουλος.(τυχαίο;).
Σε κάθε περίπτωση και μετά από μια υπέροχη περιπέτεια σε κάποια γωνιά της γης (την οποία σημειωτέον ,ο Ερζε είχε μελετήσει και επισκεφθεί προηγουμένως με σκοπό τα πάντα να είναι ρεαλιστικά) ο Τεντέν επιλύει την υπόθεση και το καλό θριαμβεύει κατατροπώνοντας το κακό.
Το γεγονός της σπουδαιότητας όμως του ήρωα αυτού αποδεικνύεται από το ότι πανεπιστημιακές έδρες τον έχουν εντάξει στα αντικείμενα της μελέτης τους ,ο δε σύγχρονος κινηματογράφος έχει κάνει πολλές επενδύσεις πάνω στο συγκεκριμένο ήρωα με τελευταία και πιο απαιτητική την προσπάθεια του Spielberg προ διετίας.
Παραμένει δε πάντα απορίας άξιο πως θα ενεργούσε ο ήρωας Τεντέν αν ο Ερζέ ζούσε σήμερα και αναλάμβανε να σώσει τον κόσμο και γιατί όχι και την Ελλάδα μέσα από την οικονομική κρίση !
Τρίτη 13 Μαΐου 2014
Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ (GEORGE SAMARAS Ή SAMMI ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΚΩΤΣΕΖΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ)
Η σημερινή μου ανάρτηση παρότι ξεκινά ποδοσφαιρικά αναφέρεται στον άνθρωπο .
Και όχι στον άνθρωπο γενικά και αόριστα ,αλλά σε αυτόν που ακούει στο όνομα Γιώργος Σαμαράς.
Ομολογώ ότι σε αντίθεση με πάρα πολλούς συμπατριώτες μου ,εμένα αυτός ο άνθρωπος μου αρέσει γιατί πιστεύω ότι έχει ευφυία και αυτή την ευφυία τη βγάζει με ποδοσφαιρικό τρόπο και μέσα στο γήπεδο.Να μην ξεχνάμε πως όταν είναι στα κέφια του είναι ικανός να γίνει πέρα από εκτελεστής και ο καλύτερος πασαδόρος και δημιουργός.
Όμως ο λόγος που γράφω αυτό το κομμάτι είναι η ευαισθησία αυτού του ανθρώπου και η απροσποίητη αγάπη του γι αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη από αυτό το κάτι παραπάνω που μόνο το ποδόσφαιρο μπορεί να προσφέρει.
Τον παρακολουθώ από τον καιρό που πήγε στη Σέλτικ και έχω πέρα πολλές φορές εντοπίσει τον Σαμαρά να βγαίνει στον αγωνιστικό χώρο κρατώντας από το χέρι ένα παιδί με ειδικές ανάγκες .
Στο τρίτο περίπου λεπτό του φιλμ είναι το τελευταίο του γκολ με τη φανέλλα της Σέλτικ.
Ακόμη και προχθές που η Σέλτικ στο τελευταίο παιχνίδι του πρωταθλήματος θα πανηγύριζε τον τίτλο ,αυτός πήγε στην εξέδρα ,πήρε ένα μικρούλη με εμφανή κινητικοσωματικά προβλήματα και του έδωσε τη χαρά της συμμετοχής δίπλα στα ινδάλματά του.
Και για του λόγου το αληθές ,απολαύστε το εδώ.
Αν μπει κανείς στη σελίδα της ομάδας του στο διαδίκτυο θα δει κανείς ότι οι κριτικές μεταξύ των οπαδών για την προσφορά του στην ομάδα είναι μοιρασμένες όλοι όμως συμφωνούν πως η ομάδα τους θα χάσει έναν gentleman και αυτός και μόνο ο λόγος αρκεί για να τους λείψει.
Στις μέρες μας που η αξία της λέξης άνθρωπος μειώνεται όλο και περισσότερο ,είναι παρήγορο ότι μέσα σε μια στιγμή θριάμβου ,μέσα σε μια στιγμή που συνοψίζει την ανταμοιβή των κόπων μιας ολόκληρης χρονιάς ,υπάρχουν άνθρωποι σαν τον Γιώργο που σκέφτοναι τον πλησίον και μάλιστα τον πλησίον που η μοίρα τον αδίκησε και δεν του έδωσε ίσα δικαιώματα χαράς σε αυτή τη ζωή.
Κλείνοντας δε μπορώ να μην αναφερθώ στο μεγαλείο του συλλόγου που ακούει στο όνομα Σέλτικ.
Πριν από τρεις μέρες ένας πεντάχρονος οπαδός της ,ο μικρούλης Oscar Knox έφυγε από τη ζωή δίνοντας μία ΄προδεδικασμένη μάχη με ένα άκρως επιθετικό είδος καρκίνου.
Η Σέλτικ τιμώντας τον ,του αφιέρωσε το 5ο λεπτό του τελευταίου παιχνιδιού της , διέκοψε τον αγώνα σε αυτό το λεπτό και 60.000 οπαδοί της στις εξέδρες τραγούδησαν "you 'll never walk alone" και φώναξαν το όνομά του για να το ακούσει μέχρι τον ουρανό που βρίσκεται.
Μπορεί να ακούγεται μια αγριοφωνάρα σε πρώτο πλάνο ,ανατριχιάζεις όμως όταν καταλαβαίνεις ότι αυτό το πλήθος τραγουδάει γαι ένα πεντάχρονο αγοράκι που τόσο άδικα έφυγε από τη ζωή.Το κυριότερο είναι πως στο σάιτ της Σέλτικ συμπαραστάθηκαν και πάρα πολλοί οπαδοί της μισητής κατά τα άλλα συμπολίτισσας Rangers.
Κλείνω υποκλινόμενος στο μεγαλείο ψυχής του Σαμαρά και εκφράζοντας την ευχή κάποτε οι σύλλογοι μας ανεξαρτήτως χρώματος να μιμηθούν τους μεγάλους συλλόγους της Ευρώπης και να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους όχι συμπορευόμενοι με τους κάφρους και τους βάνδαλους αλλά με τον άνθρωπο και τις υπέρτατες αξίες που το είδος μας κουβαλάει.
Δείτε το σαν φόρο τιμής στα παιδιά που φεύγουν καθημερινά την ώρα που σερφάρουμε στο ιντερνετ ή πίνουμε τον καφέ μας.
Και όχι στον άνθρωπο γενικά και αόριστα ,αλλά σε αυτόν που ακούει στο όνομα Γιώργος Σαμαράς.
Ομολογώ ότι σε αντίθεση με πάρα πολλούς συμπατριώτες μου ,εμένα αυτός ο άνθρωπος μου αρέσει γιατί πιστεύω ότι έχει ευφυία και αυτή την ευφυία τη βγάζει με ποδοσφαιρικό τρόπο και μέσα στο γήπεδο.Να μην ξεχνάμε πως όταν είναι στα κέφια του είναι ικανός να γίνει πέρα από εκτελεστής και ο καλύτερος πασαδόρος και δημιουργός.
Όμως ο λόγος που γράφω αυτό το κομμάτι είναι η ευαισθησία αυτού του ανθρώπου και η απροσποίητη αγάπη του γι αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη από αυτό το κάτι παραπάνω που μόνο το ποδόσφαιρο μπορεί να προσφέρει.
Τον παρακολουθώ από τον καιρό που πήγε στη Σέλτικ και έχω πέρα πολλές φορές εντοπίσει τον Σαμαρά να βγαίνει στον αγωνιστικό χώρο κρατώντας από το χέρι ένα παιδί με ειδικές ανάγκες .
Στο τρίτο περίπου λεπτό του φιλμ είναι το τελευταίο του γκολ με τη φανέλλα της Σέλτικ.
Ακόμη και προχθές που η Σέλτικ στο τελευταίο παιχνίδι του πρωταθλήματος θα πανηγύριζε τον τίτλο ,αυτός πήγε στην εξέδρα ,πήρε ένα μικρούλη με εμφανή κινητικοσωματικά προβλήματα και του έδωσε τη χαρά της συμμετοχής δίπλα στα ινδάλματά του.
Και για του λόγου το αληθές ,απολαύστε το εδώ.
Αν μπει κανείς στη σελίδα της ομάδας του στο διαδίκτυο θα δει κανείς ότι οι κριτικές μεταξύ των οπαδών για την προσφορά του στην ομάδα είναι μοιρασμένες όλοι όμως συμφωνούν πως η ομάδα τους θα χάσει έναν gentleman και αυτός και μόνο ο λόγος αρκεί για να τους λείψει.
Στις μέρες μας που η αξία της λέξης άνθρωπος μειώνεται όλο και περισσότερο ,είναι παρήγορο ότι μέσα σε μια στιγμή θριάμβου ,μέσα σε μια στιγμή που συνοψίζει την ανταμοιβή των κόπων μιας ολόκληρης χρονιάς ,υπάρχουν άνθρωποι σαν τον Γιώργο που σκέφτοναι τον πλησίον και μάλιστα τον πλησίον που η μοίρα τον αδίκησε και δεν του έδωσε ίσα δικαιώματα χαράς σε αυτή τη ζωή.
Κλείνοντας δε μπορώ να μην αναφερθώ στο μεγαλείο του συλλόγου που ακούει στο όνομα Σέλτικ.
Πριν από τρεις μέρες ένας πεντάχρονος οπαδός της ,ο μικρούλης Oscar Knox έφυγε από τη ζωή δίνοντας μία ΄προδεδικασμένη μάχη με ένα άκρως επιθετικό είδος καρκίνου.
Η Σέλτικ τιμώντας τον ,του αφιέρωσε το 5ο λεπτό του τελευταίου παιχνιδιού της , διέκοψε τον αγώνα σε αυτό το λεπτό και 60.000 οπαδοί της στις εξέδρες τραγούδησαν "you 'll never walk alone" και φώναξαν το όνομά του για να το ακούσει μέχρι τον ουρανό που βρίσκεται.
Μπορεί να ακούγεται μια αγριοφωνάρα σε πρώτο πλάνο ,ανατριχιάζεις όμως όταν καταλαβαίνεις ότι αυτό το πλήθος τραγουδάει γαι ένα πεντάχρονο αγοράκι που τόσο άδικα έφυγε από τη ζωή.Το κυριότερο είναι πως στο σάιτ της Σέλτικ συμπαραστάθηκαν και πάρα πολλοί οπαδοί της μισητής κατά τα άλλα συμπολίτισσας Rangers.
Κλείνω υποκλινόμενος στο μεγαλείο ψυχής του Σαμαρά και εκφράζοντας την ευχή κάποτε οι σύλλογοι μας ανεξαρτήτως χρώματος να μιμηθούν τους μεγάλους συλλόγους της Ευρώπης και να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους όχι συμπορευόμενοι με τους κάφρους και τους βάνδαλους αλλά με τον άνθρωπο και τις υπέρτατες αξίες που το είδος μας κουβαλάει.
Δείτε το σαν φόρο τιμής στα παιδιά που φεύγουν καθημερινά την ώρα που σερφάρουμε στο ιντερνετ ή πίνουμε τον καφέ μας.
Σάββατο 26 Απριλίου 2014
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΥ
Τελικά το καθιερώσαμε. Δύο βιβλία το μήνα δυστυχώς.
Φαίνεται πως ο χρόνος υπόκειται σε κάποια διαστολική διαδικασία ή πιο απλά ,έγινα τεμπέλης.
Δύο κομμάτια σχετικά εύκολης λογοτεχνίας από αυτήν που αποκαλείται αστυνομική.
Το πρώτο βιβλίο ήταν το Παρίσι μπλουζ του Attia.Όταν το ξεκίνησα δεν ήξερα ότι αποτελούσε το τελευταίο κομμάτι μιας τριλογίας και έτσι το αντιμετώπισα κάπως ανάποδα.
Με φόντο την ανεξαρτησία της Αλγερίας ,κάτι που για τους Γάλλους αποτελεί το δικό τους Βιετνάμ.
Άψογα δομημένη αστυνομική ιστορία με προεκτάσεις τον απόηχο της Αλγερινής ανεξαρτησίας και θέατρο συμβάντων το Παρίσι.
Το καλό με την αστυνομική λογοτεχνία των Ευρωπαίων ,σε αντίθεση με τους Αμερικάνους είναι ότι δεν υπάρχουν υπερήρωες ,τα πάντα ρέουν φυσιολογικά και οι πόλεις που λαμβάνουν χώρα τα τεκταινόμενα ,παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο και σε παρασύρουν σε ένα ταξίδι μέσα τους.
Το δεύτερο και τελευταίο ήταν το Μοιραία Πράγα του Κερρ ,αυτού που έχει δώσει την αριστουργηματική "Τριλογία του Βερολίνου".
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι ο Κερρ πλέκει τις ιστορίες του μέσα στο καθεστώς του Ναζισμού. Μάλιστα ο αστυνομικός πρωταγωνιστής του είναι ένα κομμάτι του συστήματος.
Ο συγγραφέας μας αποδίδει την καθημερινότητα που κυλάει υπογείως στη Γερμανία ενώ στην επιφάνεια ο Ναζισμός και οι θηριωδίες του κυριαρχούν.
Καθημερινοί άνθρωποι ,μεροκαματιάρηδες ,πόρνες ,στελέχη του κόμματος , φοβισμένοι υποτακτικοί, όλο μαζί αποτελούν αυτό το υπέροχο παζλ πάνω στο οποίο ο πρωταγωνιστής καλείται να επιλύσει μια σειρά από εγκλήματα με το χρόνο να τρέχει αντίστροφα σύμφωνα με την επιταγή των υψηλόβαθμων στελεχών του κόμματος.
Προφανώς ο Κερρ έχει ασχοληθεί πολύ με την παραλλειπόμενη ιστορία του Ναζισμού και διαβάζοντας τα βιβλία του κάνεις ταυτόχρονα και μια κατάδυση στην ιστορία της εποχής εκείνης.
Αφού ο τίτλος του ενός βιβλίου αναφέρεται στα blues, να η δική μου προσφορά !
Φαίνεται πως ο χρόνος υπόκειται σε κάποια διαστολική διαδικασία ή πιο απλά ,έγινα τεμπέλης.
Δύο κομμάτια σχετικά εύκολης λογοτεχνίας από αυτήν που αποκαλείται αστυνομική.
Το πρώτο βιβλίο ήταν το Παρίσι μπλουζ του Attia.Όταν το ξεκίνησα δεν ήξερα ότι αποτελούσε το τελευταίο κομμάτι μιας τριλογίας και έτσι το αντιμετώπισα κάπως ανάποδα.
Με φόντο την ανεξαρτησία της Αλγερίας ,κάτι που για τους Γάλλους αποτελεί το δικό τους Βιετνάμ.
Άψογα δομημένη αστυνομική ιστορία με προεκτάσεις τον απόηχο της Αλγερινής ανεξαρτησίας και θέατρο συμβάντων το Παρίσι.
Το καλό με την αστυνομική λογοτεχνία των Ευρωπαίων ,σε αντίθεση με τους Αμερικάνους είναι ότι δεν υπάρχουν υπερήρωες ,τα πάντα ρέουν φυσιολογικά και οι πόλεις που λαμβάνουν χώρα τα τεκταινόμενα ,παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο και σε παρασύρουν σε ένα ταξίδι μέσα τους.
Το δεύτερο και τελευταίο ήταν το Μοιραία Πράγα του Κερρ ,αυτού που έχει δώσει την αριστουργηματική "Τριλογία του Βερολίνου".
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι ο Κερρ πλέκει τις ιστορίες του μέσα στο καθεστώς του Ναζισμού. Μάλιστα ο αστυνομικός πρωταγωνιστής του είναι ένα κομμάτι του συστήματος.
Ο συγγραφέας μας αποδίδει την καθημερινότητα που κυλάει υπογείως στη Γερμανία ενώ στην επιφάνεια ο Ναζισμός και οι θηριωδίες του κυριαρχούν.
Καθημερινοί άνθρωποι ,μεροκαματιάρηδες ,πόρνες ,στελέχη του κόμματος , φοβισμένοι υποτακτικοί, όλο μαζί αποτελούν αυτό το υπέροχο παζλ πάνω στο οποίο ο πρωταγωνιστής καλείται να επιλύσει μια σειρά από εγκλήματα με το χρόνο να τρέχει αντίστροφα σύμφωνα με την επιταγή των υψηλόβαθμων στελεχών του κόμματος.
Προφανώς ο Κερρ έχει ασχοληθεί πολύ με την παραλλειπόμενη ιστορία του Ναζισμού και διαβάζοντας τα βιβλία του κάνεις ταυτόχρονα και μια κατάδυση στην ιστορία της εποχής εκείνης.
Αφού ο τίτλος του ενός βιβλίου αναφέρεται στα blues, να η δική μου προσφορά !
Παρασκευή 25 Απριλίου 2014
ΙΣΤΟΡΙΑ 5. Η μεθοδευμένη εξόντωση (γενοκτονία ) των Ποντίων
Φτάσαμε αισίως στο τελευταίο κομμάτι της ιστορίας κατεύθυνσης και κατά συνέπεια στην τελευταία δμοσίευση.
Η ιστορία επί του Ποντιακού είναι ούτως ή άλλως ένα άνισο κεφάλαιο με δύο μεγάλες ενότητες και μία μικρή.
Περνάμε λοιπόν στην τελευταία που είναι και last και least.
Πρώτα θα μιλήσουμε για τη γενοκτονία των Αρμενίων.
Ως γενοκτονία των Αρμενίων αναφέρονται τα γεγονότα εξόντωσης Αρμενίων πολιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Εντολές για εκκαθαρίσεις Αρμενίων είχαν δοθεί νωρίτερα από το Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ (1894-96) ωστόσο η κύρια ευθύνη για τις πλέον εκτεταμένες σφαγές τους αποδίδεται στο κίνημα των Νεότουρκων (1908-18). Ως έναρξη της Αρμενικής Γενοκτονίας συμβολικά θεωρείται η 24η Απριλίου του 1915, όταν η ηγεσία της Αρμενικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης φυλακίστηκε και εκατοντάδες Αρμένιοι της Πόλης απαγχονίστηκαν.
Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ Δυτικές και Αρμενικές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των σφαγιασθέντων στο 1.500.000.
Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι πραγματοποιήθηκε ένας βίαιος εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού. Μέχρι το 2010, 23 κράτη είχαν αναγνωρίσει επισήμως τα γεγονότα ως γενοκτονία των Αρμενίων, όπως και η Διεθνής Ένωση Μελετητών για τη Γενοκτονία (International Association of Genocide Scholars).
Η Γενοκτονία των Αρμενίων πραγματοποιήθηκε παράλληλα και με τον ίδιο τρόπο με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Ελλήνων και των Ασσυρίων (Νεστοριανών χριστιανών).
Όσο για τα τάγματα εργασίας...
Τα τάγματα αυτά τα επάνδρωσε η Τουρκία με Έλληνες που έπαιρνε από τον τακτικό στρατό όπου είχαν καταταγεί αφού προηγουμένως οι Τούρκοι στρατιωτικοί τους αφόπλισαν και έπαιρναν τον ιματισμό τους.
Στην πραγματικότητα επρόκειτο για στρατόπεδα συγκέντρωσης τάγματα σκαπανέων, που δημιουργήθηκαν με την εισήγηση των Γερμανών στρατηγών Γκολτς και Λίμαν.
Στα στρατόπεδα αυτά συγκέντρωναν άτομα που ανήκαν κυρίως στις εθνολογικές μειονότητες των Ελλήνων και Αρμενίων, δηλαδή εχθρικών δυνάμεων, με σκοπό όχι απλώς τον αφοπλισμό και από κει παραμερισμό τους αλλά την εξόντωσή τους, χωρίς το γεγονός αυτό να προκαλέσει την προσοχή των ξένων κρατών, ώστε να δημιουργηθεί διεθνής θόρυβος σε βάρος της Τουρκίας.
Το 1914 οι Τούρκοι επιστράτευσαν όλους τους νέους Πόντιους ηλικίας από 21-45 ετών, και τον Ιούλη του ιδίου έτους τους έστειλαν στο εσωτερικό της Ανατολής, στο Σου Σεχίρ, τις περιφέρειες της Σεβάστειας.
Την ίδια τύχη είχε και η αρμενική εθνότητα, ένα χρόνο αργότερα, δηλαδή το 1915, όλοι οι Αρμένιοι που είχαν κληθεί στα όπλα από τα προηγούμενα χρόνια οδηγήθηκαν στα τάγματα σκαπανέων, στις ακραίες περιοχές της Ανατολής της εντολής. Η εξόντωση των Ποντίων και των Αρμένιων πέτυχε με διάφορες απάνθρωπες μεθόδους.
Δούλευαν κάτω από τις πιο άσχημες καιρικές συνθήκες επί 18 ώρες το 24ωρο, έσπαζαν πέτρες για την επίστρωση δρόμων, ισοπέδωναν κι άνοιγαν δρόμους, έσκαβαν, έκοβαν ξύλα μέσα σε δριμύ ψύχος, καθάριζαν τα χιόνια απο τις σιδηροδρομικές γραμμές και συχνά έσπρωχναν ακόμη και βαγόνια τρένων.
Όλα αυτά χωρίς τη στοιχειώδη τροφή που χρειαζόταν, χωρίς ρούχα, όταν μάλιστα το κρύο ήταν πολύ μεγάλο, κάτω απ το μηδέν, και χωρίς ύπνο. Η εξάντληση από τις κάθε είδους κακουχίες είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν καθημερινή θάνατοι, στην αρχή λίγοι, μετά έντεκα έως δεκαπέντε την ημέρα και στη συνέχεια ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε ώστε καθημερινά οι θάνατοι να ανέρχονται σε δεκάδες και μετά σε εκατοντάδες και χιλιάδες.
Εδώ περίπου μπαίνει εντελώς αδόκιμα κατά τη γνώμη μου η σύγκριση των γενοκτονιών Ποντίων Εβραίων σύμφωνα με τον ιστορικό Πολυχρόνη Ενεπεκίδη.(Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βιέννης ο Π. Ενεπεκίδης τείνει με τις έρευνές του να απομυθοποιήσει τη νεωτέρα ιστορία του ελληνικού λαού. Εσπούδασε στα πανεπιστήμια Αθηνών, Βιέννης και Παρισίων και αφιερώθηκε από νωρίς στην εξωνυχιστική έρευνα των ευρωπαϊκών αρχείων και των χειρογράφων συλλογών, για να απαλλάξει την ελληνική ιστορία από τις εσκεμμένες διαστρεβλώσεις και τις ανεξέλεγκτες παραδόσεις. Ένας Γερμανός κριτικός των έργων του έγραψε ότι ο καθηγητής Ενεπεκίδης ανευρίσκει με υπνοβατική ασφάλεια αυτό που θέλει και που είναι αυτό που λείπει. Οι γλαφυρές του διαλέξεις στην Ελλάδα και σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καθώς και στις μεγάλες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Β. Αμερικής και της Αυστραλίας δημιούργησαν ένα νέο τρόπο επικοινωνίας του επιστήμονα με το μεγάλο κοινό: χωρίς να νοθεύεται η νέα ιστορική γνώση επιστρέφεται στο λαό που εδημιούργησε αυτός τα γεγονότα.)
Ας Ξαναγυρίσουμε όμως στο Ολοκάυτωμα των Εβραίων.
Εδω βάζω ένα βίντεο όχι για τους Εβραίους γενικά ,αλλά για τους Έλληνες Εβραίους.
Με τον όρο Ολοκαύτωμα περιγράφεται ο συστηματικός διωγμός και η γενοκτονία με την υποκίνηση του κράτους διαφόρων εθνικών, θρησκευτικών, κοινωνικών και πολιτικών ομάδων κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από την Ναζιστική Γερμανία και τους συνεργάτες τους. Στα αρχικά στοιχεία που συνθέτουν το Ολοκαύτωμα είναι το πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων και το Πρόγραμμα Ευθανασίας T-4, τα οποία οδήγησαν στη συνέχεια στα τάγματα θανάτου και στα στρατόπεδα εξόντωσης τα οποία αποτελούσαν μαζική και κεντρικά οργανωμένη προσπάθεια για την εξολόθρευση κάθε μέλους των κοινοτήτων που αποτελούσαν στόχο των Ναζί.
Οι Εβραίοι της Ευρώπης ήταν τα κυρίως θύματα του Ολοκαυτώματος, μέσω αυτού που οι Ναζί ονόμαζαν «Τελική Λύση του Εβραϊκού Ζητήματος». Το νούμερο που χρησιμοποιείται πιο συχνά για τον αριθμό των θυμάτων του εβραϊκού πληθυσμού είναι έξι εκατομμύρια, αν και οι τυπικές εκτιμήσεις από τους ιστορικούς για το εύρος των θυμάτων κυμαίνονται από πέντε εκατομμύρια ως και πάνω από έξι εκατομμύρια. Εκτός από τους Εβραίους, περίπου 220.000 Ρομά και Σίντι θανατώθηκαν στο Ολοκαύτωμα (μερικές εκτιμήσεις φτάνουν ως και τις 800.000), δηλαδή το 25-50% του ευρωπαϊκού τους πληθυσμού. Άλλες ομάδες που κρίθηκαν «φυλετικά κατώτερες» ή «ανεπιθύμητες» ήταν οι εξής: Σοβιετικοί στρατιώτες και πολίτες αιχμάλωτοι σε κατεχόμενες περιοχές (περιλαμβανομένων των Ρώσων και άλλων Σλάβων), Πολωνοί μη Εβραίοι (3 εκατομμύρια Πολωνοί Εβραίοι και 2 εκατομμύρια Πολωνοί μη Εβραίοι), διανοητικά ασθενείς ή σωματικά ανάπηροι, ομοφυλόφιλοι, Μάρτυρες του Ιεχωβά, Ελευθεροτέκτονες, Κομμουνιστές και άλλοι πολιτικοί αντιφρονούντες, συνδικαλιστές και κάποιοι Καθολικοί και Προτεστάντες κληρικοί που διώχτηκαν ή θανατώθηκαν. Αν συνυπολογιστούν και όλες αυτές οι πληθυσμιακές ομάδες, ο αριθμός των θυμάτων ανεβαίνει σημαντικά. Κάποιες εκτιμήσεις τοποθετούν το συνολικό αριθμό θυμάτων του Ολοκαυτώματος στα 26 εκατομμύρια ανθρώπους, όμως τα 9 έως 11 εκατομμύρια θύματα συνήθως θεωρείται η πιο αξιόπιστη εκτίμηση.
Κατόπιν ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και η εξόντωση των Ποντίων αποτελούσε και αυτή γενοκτονία.
Τον Φεβρουάριο του 1994, το ελληνικό κοινοβούλιο ανακήρυξε τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο», ημέρα μάλιστα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα το 1919.
Το χρονικό της μεθοδευμένης εξόντωσης του ποντιακού ελληνισμού αναγνωρίζεται επισήμως ως γενοκτονία τόσο από την Ελλάδα όσο και την Αυστραλία, αλλά και από πλήθος έγκριτων οργανισμών, όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών (IAGS - 2007).
Η επίσημη τουρκική θέση είναι πως δεν υπήρξε γενοκτονία, εγγράφοντας τις απώλειες του ελληνικού πληθυσμού στις συνήθεις φρικαλεότητες του πολέμου, από εχθροπραξίες και αρρώστιες μέχρι στερήσεις, κακουχίες και λιμούς, παρά το γεγονός ότι ελληνικά στρατεύματα δεν εμφανίστηκαν ποτέ στην περιοχή του Πόντου!
Κι όμως, σύμφωνα με τον διεθνή ορισμό για το πότε συνιστά μια ειδεχθής πράξη γενοκτονία, το προμελετημένο έγκλημα που εκτέλεσαν με συστηματικότητα οι Νεότουρκοι έχει όλα τα χαρακτηριστικά της γενοκτονίας: από στρατόπεδα θανάτου στην έρημο, τάγματα εργασίας και βασανισμούς μέχρι εκτεταμένους ξεριζωμούς, λεηλασίες, πυρπολήσεις και επιβολή συνθηκών που η ζωή δεν είναι πλέον δυνατή. Και βέβαια η γενοκτονία των Ποντίων πραγματοποιήθηκε στην ίδια ιστορική περίοδο με τις γενοκτονίες σε βάρος και των άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως των Αρμενίων και των Ασσυρίων, ως επακόλουθο της ρητής απόφασης των Νεότουρκων για επίλυση του εθνικού προβλήματος «καθαρότητας» των οθωμανικών εδαφών, μέσω του φυσικού αφανισμού των ντόπιων εθνοτήτων, την υποχρεωτική εκδίωξη όσων επιβιώσουν και τον βίαιο εξισλαμισμό όσων παραμείνουν.
Η μελανή στιγμή της ιστορίας του ελληνισμού είχε μόλις αρχίσει να γράφεται: οι Έλληνες του Πόντου μετρούσαν στη μεγαλύτερή τους ακμή -τις παραμονές του Α' Παγκοσμίου- 700.000 ψυχές· μέχρι το τέλος του 1923, είχαν αφανιστεί περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι, σε μια ανθρωποσφαγή τρομακτικής βιαιότητας...
Οι Έλληνες του Πόντου, αποκομμένοι από την κύρια ελληνική επικράτεια και τα μικρασιατικά παράλια, ήταν ανέκαθεν αναπόσπαστο τμήμα της περιοχής, αφήνοντας το δικό τους στίγμα στην οικονομική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Γιατί όσο κι αν ο ποντιακός ελληνισμός βρέθηκε ξαφνικά στα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας -μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την πτώση της Τραπεζούντας (1461)-, διατήρησε ωστόσο αναλλοίωτο το εθνικό του φρόνημα, τη γλώσσα και τη θρησκεία, αποτελώντας διαχρονικό «αγκάθι» για τον οθωμανό σουλτάνο.
Περιτριγυρισμένοι από άλλες εθνοτικές ομάδες και αποτελώντας μειονότητα στην περιοχή (υπολογίζονται στο 40% του ντόπιου πληθυσμού), οι Έλληνες του Ευξείνου άκμαζαν και προόδευαν, γεγονός που αντικατοπτριζόταν τόσο στα δημογραφικά στατιστικά όσο και στην πνευματική ζωή. Το 1886, ο ποντιακός ελληνισμός έφτανε στους 265.000 ανθρώπους, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα μετρούσε 700-750 χιλιάδες, σύμφωνα με τα μητρώα των τουρκικών Αρχών αλλά και τις εκτιμήσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ταυτοχρόνως, από τα 100 ελληνικά σχολεία του Ευξείνου το 1860, ο αριθμός εκτοξεύεται στα 1.400 το 1919, περιλαμβανομένου και του περίφημου Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας. Συνολικός αριθμός μαθητών, 86.000 παιδιά.
Από το 1908 αρχίζει να αναδύεται με ιδιαίτερη δυναμική το κίνημα των Νεότουρκων, μιας μερίδας εθνικιστών που επιζητούσαν -ανάμεσα σε άλλα- τη φυλετική καθαρότητα των οθωμανικών εδαφών. Συνειδητοποιώντας ότι οι τόσοι αιώνες εκτουρκισμού του ντόπιου πληθυσμού δεν είχαν αποφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα, αποφασίζουν να εξοντώσουν το ελληνικό και χριστιανικό στοιχείο (σε συνέδριο μάλιστα του νεοτουρκικού φορέα στη Θεσσαλονίκη). Η Ιστορία λέει λοιπόν ότι η τελική λύση πάρθηκε από τους Νεότουρκους το 1911, εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου και ολοκληρώθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ (1919-1923).
Ήδη βέβαια από το 1908 παρατηρούνται οι πρώτες εκτοπίσεις του ελληνικού πληθυσμού στην ευρύτερη περιοχή της Μικράς Ασίας, καθώς και μαζικές εκτελέσεις των Ελλήνων του Πόντου. Το 1911 ωστόσο μπαίνει μπροστά το μεθοδευμένο και διεξοδικό πλάνο εξόντωσης, που θα εκτελεστεί στα χρόνια που ακολουθούσαν: υποχρεωτική επιστράτευση όλων των αντρών από 15-45 ετών και καταναγκαστική δουλεία σε Τάγματα Εργασίας (τα διαβόητα «Αμελέ Ταμπουρού»), κάτω από εξοντωτικές συνθήκες που αφάνιζαν μαζικά τον πληθυσμό από τις στερήσεις, την πείνα και τις ασθένειες.
Ταυτόχρονα, άτακτες ορδές Τούρκων αρχίζουν να επιτίθενται στα διάσπαρτα ελληνικά χωριά σκοτώνοντας, λεηλατώντας, κακοποιώντας τις γυναίκες και τελικά παραδίδοντάς τα στις φλόγες. Και βέβαια όσοι απέμειναν ζωντανοί μετά τις επιδρομές εκτοπίζονταν, με τις εξοντωτικές πορείες να στερούν τη ζωή στον άμαχο και ταλαιπωρημένο πληθυσμό.
Το 1915 είναι το ορόσημο για τους Έλληνες του Πόντου: εφαρμόζεται εκτεταμένα το πλάνο εξόντωσης των Ποντίων, με τα ευρωπαϊκά κράτη απασχολημένα στις εχθροπραξίες του Α' Παγκοσμίου. Ταυτόχρονα σχεδόν, αρχίζει να συντελείται και η Γενοκτονία των Αρμενίων, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο για το ειδεχθές νεοτουρκικό πλάνο.
Την ώρα που συνεχίζονται οι εθνοκαθάρσεις, το 1916 χτυπιέται η Σαμψούντα, με τον ελληνικό πληθυσμό να υποφέρει φρικιαστικά δεινά. Μόνο η Τραπεζούντα γλιτώνει την καταστροφή γιατί είναι πλέον κάτω από ρωσικό ζυγό. Όταν μάλιστα ο ρωσικός στρατός εγκατέλειψε την πόλη το 1918, ο μισός τουλάχιστον ελληνικός πληθυσμός ακολούθησε τα στρατεύματα στην οπισθοχώρησή τους, εξαιτίας της τουρκικής απειλής που καραδοκούσε.
Με το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, ο ποντιακός ελληνισμός θεώρησε πως τα δεινά του είχαν πάρει τέλος, αφού θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην ελληνική επικράτεια. Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε ωστόσο, καθώς δεν ήταν σε θέση να προστατεύσει τις απομακρυσμένες ποντιακές περιοχές από την τουρκική εισβολή, και οι Πόντιοι προχωρούν στο περίφημο Ποντοαρμενικό Κράτος, με την ήττα ωστόσο του αρμενικού στρατού στο Ερζερούμ από τον Μουσταφά Κεμάλ να αφήνει τον ποντιακό ελληνισμό στο έλεος των Νεότουρκων.Το 1919 αρχίζει η δεύτερη φάση της γενοκτονίας, με νέους -ακόμα πιο σφοδρούς- διωγμούς από το κεμαλικό καθεστώς, πολύ πιο βίαιους και απάνθρωπους από τους προηγούμενους.
Στις 19 Μαΐου 1919 έρχεται η καθοριστική στιγμή για την τύχη του ποντιακού ελληνισμού, με την απόβαση του Κεμάλ στη Σαμψούντα και κατόπιν την εισβολή στην Τραπεζούντα: οι μαζικές εκτελέσεις, ο ξεριζωμός και το κλίμα τρομοκρατίας αναγκάζουν τον πληθυσμό να εγκαταλείψει τις εστίες του. Όσοι επιβιώνουν, καταφεύγουν στα βουνά, με τις κακουχίες και τις στερήσεις σε βασικά αγαθά να μετατρέπουν την έξοδο σε πορεία θανάτου. Όσοι γλιτώνουν και από αυτή τη δοκιμασία, διαπιστώνουν ότι έχουν οδηγηθεί σε ενέδρα, με τις αγχόνες να είναι ήδη στημένες και να τους περιμένουν.
Παρόλα αυτά, η ποντιακή περηφάνια δεν έσκυψε το κεφάλι: οργανώνεται σε αντάρτικο στα βουνά, με τα μέλη της ποντιακής αντίστασης να φτάνουν στις 12.000 περίπου το 1921, σύμφωνα με τον έγκριτο ιστορικό Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο. Οι άτακτοι αυτοί μαχητές, σφυρηλατημένοι στις κακουχίες και την ανέχεια, θα επιφέρουν μια σειρά από δυνατά χτυπήματα στον οργανωμένο κεμαλικό στρατό και θα καταφέρουν να περισώσουν αμάχους από τα λυσσασμένα δόντια του διώκτη.
Παρά την αντίσταση των πατριωτών Ποντίων, μέχρι το καλοκαίρι του 1922 ο Κεμάλ, έχοντας εκκαθαρίσει τα δευτερεύοντα μέτωπα στη Μικρά Ασία (Μικρασιατική Καταστροφή), προχωρά σχεδόν ανενόχλητος στη σταδιακή εξόντωση του ποντιακού ελληνισμού. Πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά λεηλατήθηκαν και κάηκαν, οι κάτοικοι σφαγιάστηκαν, ατιμάστηκαν και εξορίστηκαν, με όσους γλίτωσαν από το τουρκικό μένος να καταφεύγουν στα απομακρυσμένα βουνά για να σωθούν.Το τέλος του ποντιακού ελληνισμού είχε έρθει. Το ζοφερό πλάνο των τούρκων εθνικιστών πέτυχε τον αποτρόπαιο σκοπό του: με τη γενοκτονία του πληθυσμού, τους εκτοπισμούς, τις λεηλασίες και τις πυρπολήσεις, κατάφεραν την πολυπόθητη αλλοίωση του εθνολογικού χαρακτήρα των ελληνικών περιοχών. Η βίαιη εξαφάνιση των Ελλήνων από τα προγονικά εδάφη πληρώθηκε με 353.000 ψυχές την περίοδο 1916-1923.
Ο Κεμάλ Ατατούρκ, στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση της 13ης Αυγούστου 1923, πληροφορεί περιχαρής την ομήγυρη: «Επιτέλους, ξεριζώσαμε τους Έλληνες από τον Πόντο» (αναφέρεται από τον συνταγματάρχη Μουζέν, που παρακολούθησε τις εργασίες της εθνοσυνέλευσης, σε επιστολή του προς το γαλλικό Γενικό Επιτελείο Στρατού)...
Και μία μικρή αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάννης που εμβόλιμα και κάπως αταίριαστα αναφέρεται σε κάποιο σημείο.
Η Συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923) επισφράγισε με οδυνηρό τρόπο τη Μικρασιατική Καταστροφή και, ταυτόχρονα, το τέλος της ελληνικής πολεμικής περιπέτειας που είχε ξεκινήσει με τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912. Η Ανατολική Θράκη, η Ιμβρος, η Τένεδος και η ζώνη της Σμύρνης παραχωρήθηκαν στην Τουρκία, ενώ αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Από την ανταλλαγή εξαιρέθηκαν οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης, οι ελληνορθόδοξοι της Κωνσταντινούπολης, της Ιμβρου και της Τενέδου, και οι μουσουλμάνοι «αλβανικής καταγωγής» που ήταν εγκατεστημένοι κυρίως στην Ηπειρο (Τσαμουριά) καθώς και οι ελληνορθόδοξοι Αραβες της Κιλικίας.
Στην ουσία, η ανταλλαγή των πληθυσμών βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης σηματοδότησε την οριστική μετάβαση από την πολυεθνοτική και πολυθρησκευτική Αυτοκρατορία στα ομοιογενή εθνικά κράτη. Υπ' αυτή την έννοια, οι εξελίξεις στην ελληνοτουρκική διαμάχη δεν απέχουν από τα αποτελέσματα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Συνθήκη των Βερσαλλιών και οι συναφείς συνθήκες που υπογράφτηκαν το 1919-1920, κλείνοντας τον εξοντωτικό Μεγάλο Πόλεμο, είχαν ως βασικό χαρακτηριστικό ακριβώς τη διάλυση των αυτοκρατοριών και τη δημιουργία στη θέση τους των σύγχρονων ευρωπαϊκών εθνών-κρατών στην Κεντρική και στην Ανατολική Ευρώπη.
Με τις εκατόμβες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου εξάλλου και την οριστική αναδιάταξη των συσχετισμών δυνάμεων στο επίπεδο της ευρωπαϊκής πολιτικής, είχε πλέον λυθεί οριστικά και το Ανατολικό Ζήτημα. Η συγκυρία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, όπου Ελλάδα και Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκαν σε αντίπαλα στρατόπεδα, έφερε τον ελληνικό στρατό στην άλλη όχθη του Αιγαίου αλλά ενεργοποίησε ταυτόχρονα ένα ισχυρό τουρκικό εθνικιστικό κίνημα. Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε τόσο τον θάνατο της Μεγάλης Ιδέας για την Ελλάδα όσο και τη γέννηση της σύγχρονης Τουρκίας πάνω στις στάχτες της Αυτοκρατορίας. Και για τις δύο χώρες, υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση του εθνικού κράτους, τον ορισμό των συνόρων και του εθνικού εδάφους και την, κατά το δυνατόν, εθνική ομογενοποίηση του πληθυσμού.
Η πρωτοφανής για τα διεθνή δεδομένα απόφαση της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών υπαγορεύθηκε από την αρχή της ομοιογένειας που πρέσβευε το δόγμα του εθνικισμού και στο όνομα της οποίας άλλωστε είχαν γίνει διωγμοί και εθνοκαθάρσεις (και όχι μόνο στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης). Είχε ήδη προηγηθεί, με τη Συνθήκη του Νεϊγύ (1919), η εθελούσια ανταλλαγή ελληνικών και βουλγαρικών πληθυσμών. Σε ό,τι αφορούσε την ελληνοτουρκική διαμάχη, φαινόταν πως η λύση της ανταλλαγής θα μπορούσε να εξασφαλίσει την ειρήνη στην περιοχή και την ασφάλεια στους πληθυσμούς. Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα, ανταλλάχθηκαν περίπου 1.220.000 χριστιανοί και 525.000 μουσουλμάνοι πρόσφυγες. Παρ' όλα ταύτα, οι εξαιρέσεις της Συνθήκης δημιούργησαν μειονότητες μέσα στα αντίστοιχα εθνικά κράτη, των οποίων η τύχη παρακολουθούσε (και παρακολουθεί) τη διακύμανση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η ριζική λύση της Ανταλλαγής λοιπόν, παρ' όλο που προκρίθηκε με στόχο να επιλύσει ένα μακροχρόνιο ζήτημα και να προλάβει νέες εθνικές συγκρούσεις, δημιούργησε ταυτόχρονα δύο νέα ζητήματα: το μειονοτικό και το προσφυγικό. Η επαχθέστερη κληρονομιά της Συνθήκης της Λωζάννης υπήρξε πράγματι η ανάγκη εγκατάστασης και ενσωμάτωσης των ανταλλαχθέντων προσφύγων στο ελληνικό κράτος. Επρόκειτο για μια τεράστια επιχείρηση, για την οποία ιδρύθηκαν ειδικοί θεσμοί και ζητήθηκε διεθνής στήριξη. Η άφιξη των προσφύγων αναδιαμόρφωσε τις κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις στην Ελλάδα, ενώ η εγκατάστασή τους προσέκρουσε συχνά στην εχθρότητα των ντόπιων πληθυσμών. Παρ' όλο που η Ανταλλαγή έγινε με στόχο την εθνική ομοιογένεια, ούτε οι πρόσφυγες αποτελούσαν ομοιογενή ομάδα ούτε οι Ελλαδίτες τούς υποδέχθηκαν ως ομοεθνείς. Η εγκατάστασή τους κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα βάθυνε τον διχασμό ανάμεσα στην Παλαιά και στη Νέα Ελλάδα, ενώ η αφομοίωσή τους υπήρξε δύσκολη και μακροχρόνια. Ωστόσο, το έργο της αποκατάστασης εκτιμήθηκε ως «επίτευγμα» του ελληνικού κράτους, μέσα στις δύσκολες συνθήκες του Μεσοπολέμου.
Η Συνθήκη της Λωζάννης μπορεί να θεωρηθεί η συνθήκη με την οποία οριστικοποιήθηκαν τα σύνορα του ελληνικού έθνους-κράτους ύστερα από έναν αιώνα αλυτρωτικής πολιτικής. Με την εξαίρεση της προσάρτησης των Δωδεκανήσων, τα σύνορα του 1923 έμειναν ίδια έως σήμερα. Η οριστικοποίηση όμως των συνόρων, που στην πραγματικότητα σήμαινε τον διπλασιασμό του εθνικού εδάφους, δεν βιώθηκε ως επιτυχία αλλά ως καταστροφή - όπως και ήταν. Η Ελλάδα, λόγω της μικρασιατικής εκστρατείας, είχε υποστεί τεράστιες απώλειες σε όλα τα επίπεδα, για να καταλήξει, με εξαίρεση τη Δυτική Θράκη, στα ίδια σύνορα που είχε επιτύχει με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου.
Η ιστορία επί του Ποντιακού είναι ούτως ή άλλως ένα άνισο κεφάλαιο με δύο μεγάλες ενότητες και μία μικρή.
Περνάμε λοιπόν στην τελευταία που είναι και last και least.
Πρώτα θα μιλήσουμε για τη γενοκτονία των Αρμενίων.
Ως γενοκτονία των Αρμενίων αναφέρονται τα γεγονότα εξόντωσης Αρμενίων πολιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Εντολές για εκκαθαρίσεις Αρμενίων είχαν δοθεί νωρίτερα από το Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ (1894-96) ωστόσο η κύρια ευθύνη για τις πλέον εκτεταμένες σφαγές τους αποδίδεται στο κίνημα των Νεότουρκων (1908-18). Ως έναρξη της Αρμενικής Γενοκτονίας συμβολικά θεωρείται η 24η Απριλίου του 1915, όταν η ηγεσία της Αρμενικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης φυλακίστηκε και εκατοντάδες Αρμένιοι της Πόλης απαγχονίστηκαν.
Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ Δυτικές και Αρμενικές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των σφαγιασθέντων στο 1.500.000.
Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι πραγματοποιήθηκε ένας βίαιος εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού. Μέχρι το 2010, 23 κράτη είχαν αναγνωρίσει επισήμως τα γεγονότα ως γενοκτονία των Αρμενίων, όπως και η Διεθνής Ένωση Μελετητών για τη Γενοκτονία (International Association of Genocide Scholars).
Η Γενοκτονία των Αρμενίων πραγματοποιήθηκε παράλληλα και με τον ίδιο τρόπο με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Ελλήνων και των Ασσυρίων (Νεστοριανών χριστιανών).
Όσο για τα τάγματα εργασίας...
Τα τάγματα αυτά τα επάνδρωσε η Τουρκία με Έλληνες που έπαιρνε από τον τακτικό στρατό όπου είχαν καταταγεί αφού προηγουμένως οι Τούρκοι στρατιωτικοί τους αφόπλισαν και έπαιρναν τον ιματισμό τους.
Στην πραγματικότητα επρόκειτο για στρατόπεδα συγκέντρωσης τάγματα σκαπανέων, που δημιουργήθηκαν με την εισήγηση των Γερμανών στρατηγών Γκολτς και Λίμαν.
Στα στρατόπεδα αυτά συγκέντρωναν άτομα που ανήκαν κυρίως στις εθνολογικές μειονότητες των Ελλήνων και Αρμενίων, δηλαδή εχθρικών δυνάμεων, με σκοπό όχι απλώς τον αφοπλισμό και από κει παραμερισμό τους αλλά την εξόντωσή τους, χωρίς το γεγονός αυτό να προκαλέσει την προσοχή των ξένων κρατών, ώστε να δημιουργηθεί διεθνής θόρυβος σε βάρος της Τουρκίας.
Το 1914 οι Τούρκοι επιστράτευσαν όλους τους νέους Πόντιους ηλικίας από 21-45 ετών, και τον Ιούλη του ιδίου έτους τους έστειλαν στο εσωτερικό της Ανατολής, στο Σου Σεχίρ, τις περιφέρειες της Σεβάστειας.
Την ίδια τύχη είχε και η αρμενική εθνότητα, ένα χρόνο αργότερα, δηλαδή το 1915, όλοι οι Αρμένιοι που είχαν κληθεί στα όπλα από τα προηγούμενα χρόνια οδηγήθηκαν στα τάγματα σκαπανέων, στις ακραίες περιοχές της Ανατολής της εντολής. Η εξόντωση των Ποντίων και των Αρμένιων πέτυχε με διάφορες απάνθρωπες μεθόδους.
Δούλευαν κάτω από τις πιο άσχημες καιρικές συνθήκες επί 18 ώρες το 24ωρο, έσπαζαν πέτρες για την επίστρωση δρόμων, ισοπέδωναν κι άνοιγαν δρόμους, έσκαβαν, έκοβαν ξύλα μέσα σε δριμύ ψύχος, καθάριζαν τα χιόνια απο τις σιδηροδρομικές γραμμές και συχνά έσπρωχναν ακόμη και βαγόνια τρένων.
Όλα αυτά χωρίς τη στοιχειώδη τροφή που χρειαζόταν, χωρίς ρούχα, όταν μάλιστα το κρύο ήταν πολύ μεγάλο, κάτω απ το μηδέν, και χωρίς ύπνο. Η εξάντληση από τις κάθε είδους κακουχίες είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν καθημερινή θάνατοι, στην αρχή λίγοι, μετά έντεκα έως δεκαπέντε την ημέρα και στη συνέχεια ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε ώστε καθημερινά οι θάνατοι να ανέρχονται σε δεκάδες και μετά σε εκατοντάδες και χιλιάδες.
Εδώ περίπου μπαίνει εντελώς αδόκιμα κατά τη γνώμη μου η σύγκριση των γενοκτονιών Ποντίων Εβραίων σύμφωνα με τον ιστορικό Πολυχρόνη Ενεπεκίδη.(Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βιέννης ο Π. Ενεπεκίδης τείνει με τις έρευνές του να απομυθοποιήσει τη νεωτέρα ιστορία του ελληνικού λαού. Εσπούδασε στα πανεπιστήμια Αθηνών, Βιέννης και Παρισίων και αφιερώθηκε από νωρίς στην εξωνυχιστική έρευνα των ευρωπαϊκών αρχείων και των χειρογράφων συλλογών, για να απαλλάξει την ελληνική ιστορία από τις εσκεμμένες διαστρεβλώσεις και τις ανεξέλεγκτες παραδόσεις. Ένας Γερμανός κριτικός των έργων του έγραψε ότι ο καθηγητής Ενεπεκίδης ανευρίσκει με υπνοβατική ασφάλεια αυτό που θέλει και που είναι αυτό που λείπει. Οι γλαφυρές του διαλέξεις στην Ελλάδα και σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καθώς και στις μεγάλες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Β. Αμερικής και της Αυστραλίας δημιούργησαν ένα νέο τρόπο επικοινωνίας του επιστήμονα με το μεγάλο κοινό: χωρίς να νοθεύεται η νέα ιστορική γνώση επιστρέφεται στο λαό που εδημιούργησε αυτός τα γεγονότα.)
Ας Ξαναγυρίσουμε όμως στο Ολοκάυτωμα των Εβραίων.
Εδω βάζω ένα βίντεο όχι για τους Εβραίους γενικά ,αλλά για τους Έλληνες Εβραίους.
Με τον όρο Ολοκαύτωμα περιγράφεται ο συστηματικός διωγμός και η γενοκτονία με την υποκίνηση του κράτους διαφόρων εθνικών, θρησκευτικών, κοινωνικών και πολιτικών ομάδων κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από την Ναζιστική Γερμανία και τους συνεργάτες τους. Στα αρχικά στοιχεία που συνθέτουν το Ολοκαύτωμα είναι το πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων και το Πρόγραμμα Ευθανασίας T-4, τα οποία οδήγησαν στη συνέχεια στα τάγματα θανάτου και στα στρατόπεδα εξόντωσης τα οποία αποτελούσαν μαζική και κεντρικά οργανωμένη προσπάθεια για την εξολόθρευση κάθε μέλους των κοινοτήτων που αποτελούσαν στόχο των Ναζί.
Οι Εβραίοι της Ευρώπης ήταν τα κυρίως θύματα του Ολοκαυτώματος, μέσω αυτού που οι Ναζί ονόμαζαν «Τελική Λύση του Εβραϊκού Ζητήματος». Το νούμερο που χρησιμοποιείται πιο συχνά για τον αριθμό των θυμάτων του εβραϊκού πληθυσμού είναι έξι εκατομμύρια, αν και οι τυπικές εκτιμήσεις από τους ιστορικούς για το εύρος των θυμάτων κυμαίνονται από πέντε εκατομμύρια ως και πάνω από έξι εκατομμύρια. Εκτός από τους Εβραίους, περίπου 220.000 Ρομά και Σίντι θανατώθηκαν στο Ολοκαύτωμα (μερικές εκτιμήσεις φτάνουν ως και τις 800.000), δηλαδή το 25-50% του ευρωπαϊκού τους πληθυσμού. Άλλες ομάδες που κρίθηκαν «φυλετικά κατώτερες» ή «ανεπιθύμητες» ήταν οι εξής: Σοβιετικοί στρατιώτες και πολίτες αιχμάλωτοι σε κατεχόμενες περιοχές (περιλαμβανομένων των Ρώσων και άλλων Σλάβων), Πολωνοί μη Εβραίοι (3 εκατομμύρια Πολωνοί Εβραίοι και 2 εκατομμύρια Πολωνοί μη Εβραίοι), διανοητικά ασθενείς ή σωματικά ανάπηροι, ομοφυλόφιλοι, Μάρτυρες του Ιεχωβά, Ελευθεροτέκτονες, Κομμουνιστές και άλλοι πολιτικοί αντιφρονούντες, συνδικαλιστές και κάποιοι Καθολικοί και Προτεστάντες κληρικοί που διώχτηκαν ή θανατώθηκαν. Αν συνυπολογιστούν και όλες αυτές οι πληθυσμιακές ομάδες, ο αριθμός των θυμάτων ανεβαίνει σημαντικά. Κάποιες εκτιμήσεις τοποθετούν το συνολικό αριθμό θυμάτων του Ολοκαυτώματος στα 26 εκατομμύρια ανθρώπους, όμως τα 9 έως 11 εκατομμύρια θύματα συνήθως θεωρείται η πιο αξιόπιστη εκτίμηση.
Κατόπιν ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και η εξόντωση των Ποντίων αποτελούσε και αυτή γενοκτονία.
Τον Φεβρουάριο του 1994, το ελληνικό κοινοβούλιο ανακήρυξε τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο», ημέρα μάλιστα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα το 1919.
Το χρονικό της μεθοδευμένης εξόντωσης του ποντιακού ελληνισμού αναγνωρίζεται επισήμως ως γενοκτονία τόσο από την Ελλάδα όσο και την Αυστραλία, αλλά και από πλήθος έγκριτων οργανισμών, όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών (IAGS - 2007).
Η επίσημη τουρκική θέση είναι πως δεν υπήρξε γενοκτονία, εγγράφοντας τις απώλειες του ελληνικού πληθυσμού στις συνήθεις φρικαλεότητες του πολέμου, από εχθροπραξίες και αρρώστιες μέχρι στερήσεις, κακουχίες και λιμούς, παρά το γεγονός ότι ελληνικά στρατεύματα δεν εμφανίστηκαν ποτέ στην περιοχή του Πόντου!
Κι όμως, σύμφωνα με τον διεθνή ορισμό για το πότε συνιστά μια ειδεχθής πράξη γενοκτονία, το προμελετημένο έγκλημα που εκτέλεσαν με συστηματικότητα οι Νεότουρκοι έχει όλα τα χαρακτηριστικά της γενοκτονίας: από στρατόπεδα θανάτου στην έρημο, τάγματα εργασίας και βασανισμούς μέχρι εκτεταμένους ξεριζωμούς, λεηλασίες, πυρπολήσεις και επιβολή συνθηκών που η ζωή δεν είναι πλέον δυνατή. Και βέβαια η γενοκτονία των Ποντίων πραγματοποιήθηκε στην ίδια ιστορική περίοδο με τις γενοκτονίες σε βάρος και των άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως των Αρμενίων και των Ασσυρίων, ως επακόλουθο της ρητής απόφασης των Νεότουρκων για επίλυση του εθνικού προβλήματος «καθαρότητας» των οθωμανικών εδαφών, μέσω του φυσικού αφανισμού των ντόπιων εθνοτήτων, την υποχρεωτική εκδίωξη όσων επιβιώσουν και τον βίαιο εξισλαμισμό όσων παραμείνουν.
Η μελανή στιγμή της ιστορίας του ελληνισμού είχε μόλις αρχίσει να γράφεται: οι Έλληνες του Πόντου μετρούσαν στη μεγαλύτερή τους ακμή -τις παραμονές του Α' Παγκοσμίου- 700.000 ψυχές· μέχρι το τέλος του 1923, είχαν αφανιστεί περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι, σε μια ανθρωποσφαγή τρομακτικής βιαιότητας...
Οι Έλληνες του Πόντου, αποκομμένοι από την κύρια ελληνική επικράτεια και τα μικρασιατικά παράλια, ήταν ανέκαθεν αναπόσπαστο τμήμα της περιοχής, αφήνοντας το δικό τους στίγμα στην οικονομική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Γιατί όσο κι αν ο ποντιακός ελληνισμός βρέθηκε ξαφνικά στα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας -μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την πτώση της Τραπεζούντας (1461)-, διατήρησε ωστόσο αναλλοίωτο το εθνικό του φρόνημα, τη γλώσσα και τη θρησκεία, αποτελώντας διαχρονικό «αγκάθι» για τον οθωμανό σουλτάνο.
Περιτριγυρισμένοι από άλλες εθνοτικές ομάδες και αποτελώντας μειονότητα στην περιοχή (υπολογίζονται στο 40% του ντόπιου πληθυσμού), οι Έλληνες του Ευξείνου άκμαζαν και προόδευαν, γεγονός που αντικατοπτριζόταν τόσο στα δημογραφικά στατιστικά όσο και στην πνευματική ζωή. Το 1886, ο ποντιακός ελληνισμός έφτανε στους 265.000 ανθρώπους, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα μετρούσε 700-750 χιλιάδες, σύμφωνα με τα μητρώα των τουρκικών Αρχών αλλά και τις εκτιμήσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ταυτοχρόνως, από τα 100 ελληνικά σχολεία του Ευξείνου το 1860, ο αριθμός εκτοξεύεται στα 1.400 το 1919, περιλαμβανομένου και του περίφημου Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας. Συνολικός αριθμός μαθητών, 86.000 παιδιά.
Από το 1908 αρχίζει να αναδύεται με ιδιαίτερη δυναμική το κίνημα των Νεότουρκων, μιας μερίδας εθνικιστών που επιζητούσαν -ανάμεσα σε άλλα- τη φυλετική καθαρότητα των οθωμανικών εδαφών. Συνειδητοποιώντας ότι οι τόσοι αιώνες εκτουρκισμού του ντόπιου πληθυσμού δεν είχαν αποφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα, αποφασίζουν να εξοντώσουν το ελληνικό και χριστιανικό στοιχείο (σε συνέδριο μάλιστα του νεοτουρκικού φορέα στη Θεσσαλονίκη). Η Ιστορία λέει λοιπόν ότι η τελική λύση πάρθηκε από τους Νεότουρκους το 1911, εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου και ολοκληρώθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ (1919-1923).
Ήδη βέβαια από το 1908 παρατηρούνται οι πρώτες εκτοπίσεις του ελληνικού πληθυσμού στην ευρύτερη περιοχή της Μικράς Ασίας, καθώς και μαζικές εκτελέσεις των Ελλήνων του Πόντου. Το 1911 ωστόσο μπαίνει μπροστά το μεθοδευμένο και διεξοδικό πλάνο εξόντωσης, που θα εκτελεστεί στα χρόνια που ακολουθούσαν: υποχρεωτική επιστράτευση όλων των αντρών από 15-45 ετών και καταναγκαστική δουλεία σε Τάγματα Εργασίας (τα διαβόητα «Αμελέ Ταμπουρού»), κάτω από εξοντωτικές συνθήκες που αφάνιζαν μαζικά τον πληθυσμό από τις στερήσεις, την πείνα και τις ασθένειες.
Ταυτόχρονα, άτακτες ορδές Τούρκων αρχίζουν να επιτίθενται στα διάσπαρτα ελληνικά χωριά σκοτώνοντας, λεηλατώντας, κακοποιώντας τις γυναίκες και τελικά παραδίδοντάς τα στις φλόγες. Και βέβαια όσοι απέμειναν ζωντανοί μετά τις επιδρομές εκτοπίζονταν, με τις εξοντωτικές πορείες να στερούν τη ζωή στον άμαχο και ταλαιπωρημένο πληθυσμό.
Το 1915 είναι το ορόσημο για τους Έλληνες του Πόντου: εφαρμόζεται εκτεταμένα το πλάνο εξόντωσης των Ποντίων, με τα ευρωπαϊκά κράτη απασχολημένα στις εχθροπραξίες του Α' Παγκοσμίου. Ταυτόχρονα σχεδόν, αρχίζει να συντελείται και η Γενοκτονία των Αρμενίων, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο για το ειδεχθές νεοτουρκικό πλάνο.
Την ώρα που συνεχίζονται οι εθνοκαθάρσεις, το 1916 χτυπιέται η Σαμψούντα, με τον ελληνικό πληθυσμό να υποφέρει φρικιαστικά δεινά. Μόνο η Τραπεζούντα γλιτώνει την καταστροφή γιατί είναι πλέον κάτω από ρωσικό ζυγό. Όταν μάλιστα ο ρωσικός στρατός εγκατέλειψε την πόλη το 1918, ο μισός τουλάχιστον ελληνικός πληθυσμός ακολούθησε τα στρατεύματα στην οπισθοχώρησή τους, εξαιτίας της τουρκικής απειλής που καραδοκούσε.
Με το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, ο ποντιακός ελληνισμός θεώρησε πως τα δεινά του είχαν πάρει τέλος, αφού θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην ελληνική επικράτεια. Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε ωστόσο, καθώς δεν ήταν σε θέση να προστατεύσει τις απομακρυσμένες ποντιακές περιοχές από την τουρκική εισβολή, και οι Πόντιοι προχωρούν στο περίφημο Ποντοαρμενικό Κράτος, με την ήττα ωστόσο του αρμενικού στρατού στο Ερζερούμ από τον Μουσταφά Κεμάλ να αφήνει τον ποντιακό ελληνισμό στο έλεος των Νεότουρκων.Το 1919 αρχίζει η δεύτερη φάση της γενοκτονίας, με νέους -ακόμα πιο σφοδρούς- διωγμούς από το κεμαλικό καθεστώς, πολύ πιο βίαιους και απάνθρωπους από τους προηγούμενους.
Στις 19 Μαΐου 1919 έρχεται η καθοριστική στιγμή για την τύχη του ποντιακού ελληνισμού, με την απόβαση του Κεμάλ στη Σαμψούντα και κατόπιν την εισβολή στην Τραπεζούντα: οι μαζικές εκτελέσεις, ο ξεριζωμός και το κλίμα τρομοκρατίας αναγκάζουν τον πληθυσμό να εγκαταλείψει τις εστίες του. Όσοι επιβιώνουν, καταφεύγουν στα βουνά, με τις κακουχίες και τις στερήσεις σε βασικά αγαθά να μετατρέπουν την έξοδο σε πορεία θανάτου. Όσοι γλιτώνουν και από αυτή τη δοκιμασία, διαπιστώνουν ότι έχουν οδηγηθεί σε ενέδρα, με τις αγχόνες να είναι ήδη στημένες και να τους περιμένουν.
Παρόλα αυτά, η ποντιακή περηφάνια δεν έσκυψε το κεφάλι: οργανώνεται σε αντάρτικο στα βουνά, με τα μέλη της ποντιακής αντίστασης να φτάνουν στις 12.000 περίπου το 1921, σύμφωνα με τον έγκριτο ιστορικό Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο. Οι άτακτοι αυτοί μαχητές, σφυρηλατημένοι στις κακουχίες και την ανέχεια, θα επιφέρουν μια σειρά από δυνατά χτυπήματα στον οργανωμένο κεμαλικό στρατό και θα καταφέρουν να περισώσουν αμάχους από τα λυσσασμένα δόντια του διώκτη.
Παρά την αντίσταση των πατριωτών Ποντίων, μέχρι το καλοκαίρι του 1922 ο Κεμάλ, έχοντας εκκαθαρίσει τα δευτερεύοντα μέτωπα στη Μικρά Ασία (Μικρασιατική Καταστροφή), προχωρά σχεδόν ανενόχλητος στη σταδιακή εξόντωση του ποντιακού ελληνισμού. Πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά λεηλατήθηκαν και κάηκαν, οι κάτοικοι σφαγιάστηκαν, ατιμάστηκαν και εξορίστηκαν, με όσους γλίτωσαν από το τουρκικό μένος να καταφεύγουν στα απομακρυσμένα βουνά για να σωθούν.Το τέλος του ποντιακού ελληνισμού είχε έρθει. Το ζοφερό πλάνο των τούρκων εθνικιστών πέτυχε τον αποτρόπαιο σκοπό του: με τη γενοκτονία του πληθυσμού, τους εκτοπισμούς, τις λεηλασίες και τις πυρπολήσεις, κατάφεραν την πολυπόθητη αλλοίωση του εθνολογικού χαρακτήρα των ελληνικών περιοχών. Η βίαιη εξαφάνιση των Ελλήνων από τα προγονικά εδάφη πληρώθηκε με 353.000 ψυχές την περίοδο 1916-1923.
Ο Κεμάλ Ατατούρκ, στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση της 13ης Αυγούστου 1923, πληροφορεί περιχαρής την ομήγυρη: «Επιτέλους, ξεριζώσαμε τους Έλληνες από τον Πόντο» (αναφέρεται από τον συνταγματάρχη Μουζέν, που παρακολούθησε τις εργασίες της εθνοσυνέλευσης, σε επιστολή του προς το γαλλικό Γενικό Επιτελείο Στρατού)...
Και μία μικρή αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάννης που εμβόλιμα και κάπως αταίριαστα αναφέρεται σε κάποιο σημείο.
Η Συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923) επισφράγισε με οδυνηρό τρόπο τη Μικρασιατική Καταστροφή και, ταυτόχρονα, το τέλος της ελληνικής πολεμικής περιπέτειας που είχε ξεκινήσει με τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912. Η Ανατολική Θράκη, η Ιμβρος, η Τένεδος και η ζώνη της Σμύρνης παραχωρήθηκαν στην Τουρκία, ενώ αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Από την ανταλλαγή εξαιρέθηκαν οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης, οι ελληνορθόδοξοι της Κωνσταντινούπολης, της Ιμβρου και της Τενέδου, και οι μουσουλμάνοι «αλβανικής καταγωγής» που ήταν εγκατεστημένοι κυρίως στην Ηπειρο (Τσαμουριά) καθώς και οι ελληνορθόδοξοι Αραβες της Κιλικίας.
Στην ουσία, η ανταλλαγή των πληθυσμών βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης σηματοδότησε την οριστική μετάβαση από την πολυεθνοτική και πολυθρησκευτική Αυτοκρατορία στα ομοιογενή εθνικά κράτη. Υπ' αυτή την έννοια, οι εξελίξεις στην ελληνοτουρκική διαμάχη δεν απέχουν από τα αποτελέσματα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Συνθήκη των Βερσαλλιών και οι συναφείς συνθήκες που υπογράφτηκαν το 1919-1920, κλείνοντας τον εξοντωτικό Μεγάλο Πόλεμο, είχαν ως βασικό χαρακτηριστικό ακριβώς τη διάλυση των αυτοκρατοριών και τη δημιουργία στη θέση τους των σύγχρονων ευρωπαϊκών εθνών-κρατών στην Κεντρική και στην Ανατολική Ευρώπη.
Με τις εκατόμβες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου εξάλλου και την οριστική αναδιάταξη των συσχετισμών δυνάμεων στο επίπεδο της ευρωπαϊκής πολιτικής, είχε πλέον λυθεί οριστικά και το Ανατολικό Ζήτημα. Η συγκυρία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, όπου Ελλάδα και Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκαν σε αντίπαλα στρατόπεδα, έφερε τον ελληνικό στρατό στην άλλη όχθη του Αιγαίου αλλά ενεργοποίησε ταυτόχρονα ένα ισχυρό τουρκικό εθνικιστικό κίνημα. Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε τόσο τον θάνατο της Μεγάλης Ιδέας για την Ελλάδα όσο και τη γέννηση της σύγχρονης Τουρκίας πάνω στις στάχτες της Αυτοκρατορίας. Και για τις δύο χώρες, υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση του εθνικού κράτους, τον ορισμό των συνόρων και του εθνικού εδάφους και την, κατά το δυνατόν, εθνική ομογενοποίηση του πληθυσμού.
Η πρωτοφανής για τα διεθνή δεδομένα απόφαση της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών υπαγορεύθηκε από την αρχή της ομοιογένειας που πρέσβευε το δόγμα του εθνικισμού και στο όνομα της οποίας άλλωστε είχαν γίνει διωγμοί και εθνοκαθάρσεις (και όχι μόνο στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης). Είχε ήδη προηγηθεί, με τη Συνθήκη του Νεϊγύ (1919), η εθελούσια ανταλλαγή ελληνικών και βουλγαρικών πληθυσμών. Σε ό,τι αφορούσε την ελληνοτουρκική διαμάχη, φαινόταν πως η λύση της ανταλλαγής θα μπορούσε να εξασφαλίσει την ειρήνη στην περιοχή και την ασφάλεια στους πληθυσμούς. Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα, ανταλλάχθηκαν περίπου 1.220.000 χριστιανοί και 525.000 μουσουλμάνοι πρόσφυγες. Παρ' όλα ταύτα, οι εξαιρέσεις της Συνθήκης δημιούργησαν μειονότητες μέσα στα αντίστοιχα εθνικά κράτη, των οποίων η τύχη παρακολουθούσε (και παρακολουθεί) τη διακύμανση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η ριζική λύση της Ανταλλαγής λοιπόν, παρ' όλο που προκρίθηκε με στόχο να επιλύσει ένα μακροχρόνιο ζήτημα και να προλάβει νέες εθνικές συγκρούσεις, δημιούργησε ταυτόχρονα δύο νέα ζητήματα: το μειονοτικό και το προσφυγικό. Η επαχθέστερη κληρονομιά της Συνθήκης της Λωζάννης υπήρξε πράγματι η ανάγκη εγκατάστασης και ενσωμάτωσης των ανταλλαχθέντων προσφύγων στο ελληνικό κράτος. Επρόκειτο για μια τεράστια επιχείρηση, για την οποία ιδρύθηκαν ειδικοί θεσμοί και ζητήθηκε διεθνής στήριξη. Η άφιξη των προσφύγων αναδιαμόρφωσε τις κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις στην Ελλάδα, ενώ η εγκατάστασή τους προσέκρουσε συχνά στην εχθρότητα των ντόπιων πληθυσμών. Παρ' όλο που η Ανταλλαγή έγινε με στόχο την εθνική ομοιογένεια, ούτε οι πρόσφυγες αποτελούσαν ομοιογενή ομάδα ούτε οι Ελλαδίτες τούς υποδέχθηκαν ως ομοεθνείς. Η εγκατάστασή τους κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα βάθυνε τον διχασμό ανάμεσα στην Παλαιά και στη Νέα Ελλάδα, ενώ η αφομοίωσή τους υπήρξε δύσκολη και μακροχρόνια. Ωστόσο, το έργο της αποκατάστασης εκτιμήθηκε ως «επίτευγμα» του ελληνικού κράτους, μέσα στις δύσκολες συνθήκες του Μεσοπολέμου.
Η Συνθήκη της Λωζάννης μπορεί να θεωρηθεί η συνθήκη με την οποία οριστικοποιήθηκαν τα σύνορα του ελληνικού έθνους-κράτους ύστερα από έναν αιώνα αλυτρωτικής πολιτικής. Με την εξαίρεση της προσάρτησης των Δωδεκανήσων, τα σύνορα του 1923 έμειναν ίδια έως σήμερα. Η οριστικοποίηση όμως των συνόρων, που στην πραγματικότητα σήμαινε τον διπλασιασμό του εθνικού εδάφους, δεν βιώθηκε ως επιτυχία αλλά ως καταστροφή - όπως και ήταν. Η Ελλάδα, λόγω της μικρασιατικής εκστρατείας, είχε υποστεί τεράστιες απώλειες σε όλα τα επίπεδα, για να καταλήξει, με εξαίρεση τη Δυτική Θράκη, στα ίδια σύνορα που είχε επιτύχει με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)