Περίεργο πράγμα η τεχνολογία.
Την κατηγορούμε , την δαιμονοποιούμε , κηρύσσουμε ανένδοτο εναντίον της και ξαφνικά με ένα μαγικό τρόπο αυτή μας δείχνει πως τα πάντα είναι ένας καθρέφτης μέσα από τον οποίο βλέπει κανείς μόνο ότι θέλει να δει.
Ανοίγεις το Facebook και πάνω αριστερά μια κοκκινίλα πιάνει το μάτι σου, μια πρόσκληση σε αποδοχή φιλίας από κάποιον που δεν ξέρεις ακόμα ποιος είναι.
΄Πατάς πάνω στο εικονίδιο και ιδού η αποκάλυψη.
Είναι ο Θόδωρος , που θέλει να γίνετε φίλοι ,απών από τη ζωή σου σαράντα χρόνια τώρα ,διεκδικώντας την επανασυγκόληση του νήματος ακριβώς στο σημείο που κόπηκε πριν τέσσερεις δεκαετίες.
Τι αναμνήσεις ενεργοποιούνται με τη διαδικασία του αυτόματου !
Κατ' αρχάς ,η εικόνα του ίδιου του Θόδωρου στα δεκαεφτά του ,ενός παιδιού σοβαρού , μετρημένου και πάνω από όλα χαμηλών τόνων.
Ενός παιδιού που δεν θα το κατέτασσες στους φίλους ακριβώς επειδή είχε εκείνο τον αέρα του απλησίαστου αλλά και του πολύ προσηνούς ταυτόχρονα.
Όμως ένα πρόσωπο είναι πολλές φορές αρκετό για να ενεργοποιήσει τη διαδικασία ξετυλίγματος ενός ολόκληρου κουβαριού αναμνήσεων ,΄μια διελκυστίνδα από σχολικές πλάκες , ένα ντόμινο αναμνήσεων.
Τον Θόδωρο τον θυμάμαι ακριβώς όπως ήταν τότε. Και δίπλα σε αυτόν θυμάμαι και τον εαυτό μου όπως ήταν τότε. Έναν εαυτό που όταν τον κοιτάζω από το σήμερα είναι σαν να βλέπω τη ζωή κάποιου άλλου ,μερικές φορές μάλιστα αδυνατώ ακόμη και να τον αναγνωρίσω.
Ο Θόδωρος λοιπόν καθόταν στο τελευταίο θρανίο. Δε μιλούσε ποτέ, δεν πεταγόταν μέσα στο μάθημα αλλά απαντούσε πάντα όταν τον ρωτούσαν κάτι. Αποτελούσε εκείνη την ήρεμη δύναμη στην οποία ανήκει ένα συγκεκριμένο μερίδιο ανθρώπων που δεν επιθυμούν να ακουστούν επειδή έχουν δυνατή φωνή αλλά επειδή θα μιλήσει το έργο τους γι αυτούς.
Τον ψιλοζήλευα. Σκεφτόμουν, ¨τι καλά που θα ήταν να μπορούσα να συμπεριφέρομαι και εγώ έτσι..."
Μετά ο καιρός πέρασε. Ο καθένας μας ανέπτυξε την προσωπικότητα του και ακολουθήσαμε τους δρόμους μας και ξεχαστήκαμε.
Και ύστερα ήρθε η τεχνολογία. Στην αρχή έρποντας ,μετά μπουσουλώντας ,κατόπιν βαδίζοντας και τελικά τρέχοντας ανέπτυξε μπροστά στα έκπληκτα μάτια μας τις τεράστιες δυνατότητές της.
Το τηλέφωνο, η τηλεόραση και ο υπολογιστής ενώθηκαν σε μία οντότητα και μας ταξίδεψαν σε δευτερόλεπτα σε άλλους τόπους με ήχο και εικόνα ,αλλά και σε άλλους χρόνους.
Το παρελθόν χτύπησε την πόρτα του τώρα μέσα από το Facebook.|
Άνοιξα τη σελίδα του Θόδωρου. Είδα έναν μεσήλικα. Δεν κατάφερα να τον συνδέσω όμως με το παιδί που κουβαλάω τόσα χρόνια στη μνήμη μου.
Προφανώς κάτι αντίστοιχο ένοιωσε και αυτός όταν είδε την εικόνα μου.
Όμως πάντα μέσα σε ένα παράλληλο σύμπαν θα ζει η τάξη του Α2 όπως ήταν τότε ,με τις νεανικές φάτσες ,το ατσούμπαλο ντύσιμο,τις χοντροκομμένες πλάκες ,τον εφηβικό χαβαλέ και θα αρνείται να μεγαλώσει και να ταιριάξει με τα μεσήλικα πρόσωπα της καθημερινότητας με τις κοιλίτσες ,τη φαλάκρα και τα ρευματικά.
Και το ατίθασο πουλί της σκέψης μας θα πετάει πότε στο χθες και πότε στο τώρα και όποτε κοιταζόμαστε στον καθρέφτη θα αφήνουμε να μας καταλάβει λίγο από την ψευδαίσθηση ότι το είδωλο που φαίνεται εκεί μέσα είναι η εικόνα που αντίκριζαν τα μάτια του Θόδωρου σαράντα χρόνια πριν.
Και ένα αυτοσαρκαστικό μιας και μιλάμε για δεκαετίες.
Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2013
Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2013
ΒΙΒΛΙΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
Είναι ένα βιβλίο για όποιον αγαπάει αυτήν την πόλη και πονάει για την κατάντια της.
Η ιστορία ,η λογοτεχνία αλλά και η αρχιτεκτονική παρελαύνουν από τις σελίδες του.
Επαναφέρει στις μνήμες μας πράγματα ξεχασμένα ,ανασυστήνει κτήρια γκρεμισμένα από καιρό και ταυτόχρονα πετυχαίνει την αναβίωση και τη διατήρηση της μνήμης. Από τα χρόνια του Όθωνα μέχρι σήμερα.
Δεν πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη κανενός Αθηναίου με ότι και αν σημαίνει για τον καθένα ο όρος Αθηναίος.
< Το δεύτερο και τελευταίο βιβλίο ήταν η κόμη της Βερενίκης του Γραμματικάκη ,τον οποίον οι έφηβοι μας τον έμαθαν φέτος για τα καλά μέσα από το θέμα της έκθεσης των πανελληνίων εξετάσεων ,αν και ομολογουμένως όλοι παραδέχτηκαν πως επιτέλους ασχολήθηκαν με ένα θέμα που δικαιολογούσε την ύπαρξή του στις εξετάσεις.
Παρότι είναι ένα βιβλίο ειδικό ,έχει το χάρισμα ταυτόχρονα να απευθύνεται στους πάντες.
Για χαιρετισμό ,ένα πιανιστικό από ένα καλό φίλο τον Lalo Zanelliαπό την Αργεντινή. (Παίζει πιάνο στους Gotan Project).Αυτό το κομμάτι το έγραψε για την κόρη του. Αν μπορούσα θα έγραφα και εγώ κάτι αντίστοιχο για τις κόρες μου.
Κυριακή 13 Οκτωβρίου 2013
ΙΣΤΟΡΙΑ 2. Από την χρεοκοπία στο στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί (1893-1909)
Το κεφάλαιο αυτό περνάει στα γρήγορα ένα μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να δίνει στον μαθητή τις απαραίτητες πληροφορίες. Γεγονότα σχολιάζονται αποσπασματικά αφήνοντας την ιδέα ότι έχουν αναλυθεί αλλά κατά βάθος ο συγγραφέας απλώς βγάζει την υποχρέωση να καλύψει ένα χρονικό διάστημα χωρίς ουσιαστικά να δίνει καμία πληροφορία.
Ποιος για παράδειγμα μετά την ανάγνωση της ομάδας των Ιαπώνων αποκτά εικόνα για το τι σημαίνει αυτός ο όρος ;
Ας αρχίσουμε όμως με μια γελοιογραφία του Τρικούπη.
Άλλη μια δημοσίευση του Βλάσση Γαβριηλίδη από τον Νέο Αριστοφάνη που επιτίθεται ,όχι πλέον στο δικομματισμό, αλλά στον ίδιο τον Τρικούπη ως υπεύθυνο του ναυαγίου της χώρας.
Ο Τρικούπης εικονίζεται ναυαγισμένος στην οργή του λαού θεωρούμενος υπεύθυνος γιατί επέλεξε λάθος υλικά για το πλοίο του με αποκορύφωμα τη σημαία της δημοκρατίας .
Αντίθετα ,όποιος επέλεξε το πλοίο της βασιλείας αρμενίζει ασφαλής στο βάθος ,μέσα στο ξέφωτο ,έχοντας αφήσει πίσω του τη μαυρίλα της καταιγίδας.
Ας μιλήσουμε και λίγο για την πτώχευση η οποία αναφέρεται διαρκώς χωρίς ποτέ να εξηγείται.
Σε αυτό το χρονικό σημείο πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πως η Ελλάδα μόλις ένα χρόνο πριν έχει αρχίσει να πλήττεται από τη σταφιδική κρίση και να ζητά καταφύγιο στην υπερπόντια μετανάστευση..
Στην τελευταία περίοδο της πρωθυπουργίας του Χαρίλαου Τρικούπη 1893-1895) η Ελλάδα πτώχευσε και σταμάτησε μονομερώς να αποπληρώνει δάνεια που είχε λάβει από το εξωτερικό.
Στον Τρικούπη αποδίδεται η φράση "δυστυχώς επτωχεύσαμεν" ενώπιον της Βουλής, την οποία, όμως ουδέποτε διετύπωσε, όπως αποδεικνύεται από την ανάγνωση των πρακτικών της Βουλής. Πέραν αυτού, από μελέτη των στοιχείων εκτιμάται ότι η πτώχευση θα είχε αποφευχθεί, αν ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ αποδεχόταν τους χειρισμούς του Χαρίλαου Τρικούπη για τη σύναψη νέου δανείου για την αντιμετώπιση του χρέους.
Ο Γεώργιος δεν δέχτηκε την πρόταση του Τρικούπη να κυρωθεί η σύμβαση του δανείου - όπως προέβλεπε σχετικός Νόμος - και τη σύσταση «Ταμείου Δανείου» με βασιλικό διάταγμα και αντιπρότεινε να δώσει η Βουλή ειδική εξουσιοδότηση. Πιεζόμενος από τον Τρικούπη ζήτησε προθεσμία 48 ωρών "για να σκεφτεί". Στο διάστημα αυτό με κρυπτογραφικό τηλεγράφημα που εστάλη στο Λονδίνο από τα Ανάκτορα δινόταν η εντολή να πουλήσουν στο χρηματιστήριο πολλών εκατομμυρίων ομολογίες ελληνικών δανείων, που οι τιμές τους ανέβαιναν καθημερινά εν όψει του νέου δανείου. Το ανακτορικό παιχνίδι οδήγησε αμέσως τον Τρικούπη σε παραίτηση και τη χώρα, ύστερα από λίγο, στην πτώχευση. Στις εκλογές του 1895 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής με αποτέλεσμα να αυτοεξοριστεί στις Κάννες της Γαλλίας. Το 1896, λίγο πριν πεθάνει, τέθηκε χωρίς την θέλησή του υποψήφιος στις αναπληρωματικές εκλογές στην επαρχία Βάλτου και εκλέχτηκε πανηγυρικά. Απεβίωσε σε ηλικία 64 ετών στις Κάννες και ενταφιάστηκε στην Αθήνα.
Κάπου εδώ πρέπει να κάνουμε μικρή αναφορά και στον ελληνοτουρκικό ή ατυχή πόλεμο του 1897 γιατί έπειξε καθοριστικό ρολο στη μετέπειτα ιστορία της χώρας και δυστυχώς πάλι το βιβλίο σε αυτό το σημείο διαφωτίζει το μαθητή ελάχιστα.
Ο πόλεμος αυτός, αν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι, με δεδομένο ότι δεν δόθηκε ποτέ διαταγή επίθεσης στο στρατόπεδο των Ελλήνων, "ακήρυχτος" όπως τον χαρακτήρισε η τότε ελληνική κυβέρνηση και η αντιπολίτευση, στην ουσία "οθωμανική εισβολή", μπορεί τελικά να κατέληξε σε ήττα της Ελλάδας, αλλά και να επιβλήθηκε με απαίτηση της Γερμανίας Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος, εντούτοις η σημασία του υπήρξε τεράστια, όχι μόνο ως προς την εξέλιξη του Κρητικού ζητήματος που τελικά η Ελλάδα ήταν αυτή που δικαιώθηκε, με παράλληλη διάσωση της τιμής της Ελλάδας, παραμένοντας η ελληνική κυβέρνηση σθεναρά ανυποχώρητη στην απόφασή της μη φειδόμενη των όποιων οικονομικών συνεπειών, με δεδομένο την από τετραετίας (19 Δεκεμβρίου 1893), κήρυξη πτώχευσης του Χ. Τρικούπη, καθώς ακόμα και των απειλών των Μεγάλων Δυνάμεων περί επιβολής ναυτικών αποκλεισμών, όσο πρωτίστως και το σημαντικότερο, την εξ αυτού άμεση προετοιμασία και ανταπόκρισή της στους Βαλκανικούς πολέμους που κατέληξαν τουλάχιστον για την ίδια νικηφόροι.
Παρά τη διακοίνωση των Μεγάλων Δυνάμεων ότι όποιος και αν θά είναι ο νικητής της επαπειλούμενης σύρραξης δεν θα του αναγνωριστεί "κανένα εδαφικό όφελος" τελικά ο πόλεμος άρχισε στις 6 Απριλίου / 18 Απριλίου (ν.ημερολ) 1897 και έληξε με την παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων, στις 7 Μαΐου / 19 Μαΐου (ν.ημερολ) "ανακωχή", αφού οι Τούρκοι είχαν καταλάβει τη Θεσσαλία. Η ειρήνη υπογράφηκε στις 6 Σεπτεμβρίου / 18 Σεπτεμβρίου (ν. ημερολ.), σε προσωρινή συνθήκη μετά από πεντάμηνες διαπραγματεύσεις των Μεγάλων Δυνάμεων με το Οθωμανικό κράτος (την Υψηλή Πύλη). Η τελική συνθήκη υπογράφηκε στις 22 Νοεμβρίου / 4 Δεκεμβρίου (ν.ημερολ) 1897[4] όπου και ακολούθησε η εκκένωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους και δέκα μήνες μετά η αυτονόμηση της Κρήτης με Ύπατο Αρμοστή τον Πρίγκιπα Γεώργιο (Ελλάδας και Δανίας).
Σημειώνεται ότι ο πόλεμος αυτός του 1897 απετέλεσε την πρώτη πολεμική εμπλοκή της Ελλάδας, κατά την οποία και δοκιμάσθηκε σε εκστρατεία τόσο ο τότε πολεμικός μηχανισμός της όσο και το πολεμικό δυναμικό της, με ό,τι ατέλειες και αδυναμίες παρουσίαζε, 67 χρόνια μετά από την απόκτηση της ανεξαρτησίας της.
Ομάδα Ιαπώνων
Οι βουλευτές της ομάδας των Ιαπώνων προέρχονταν από διαφορετικά κόμματα και είχαν δυναμική παρουσία και αγωνιστικότητα. Η ομάδα αυτή των βουλευτών δεν αποτέλεσε ποτέ κόμμα, αφού η έλλειψη συνοχής δεν τους το επέτρεψε.
Αρχικά μέλη της ομάδας ήταν οι:
Στέφανος Δραγούμης, βουλευτής Αττικοβοιωτίας, από το κόμμα του Τρικούπη, τυπικά αρχηγός της ομάδας
Δημήτριος Γούναρης, ανεξάρτητος βουλευτής Πατρών, από το κόμμα του Θεοτόκη. Εξέχουσα προσωπικότητα της μετέπειτα πολιτικής μερίδας των Αντιβενιζελικών και τραγικός πρωταγωνιστής στη Δίκη των έξι, ουσιαστικά η ψυχή της ομάδας
Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, βουλευτής Κυκλάδων, από το κόμμα του Δηλιγιάννη
Τους ακολούθησαν αργότερα οι:
Χαράλαμπος Βοζίκης, ανεξάρτητος βουλευτής Κυνουρίας, προερχόμενος από τα κόμματα του Δηλιγιάννη και του Ζαΐμη
Απόστολος Αλεξανδρής, πρωτοεκλεγείς, ανεξάρτητος βουλευτής από την Καρδίτσα
Εμμανουήλ Ρέπουλης, βουλευτής Ερμιονίδας, από το κόμμα του Δηλιγιάννη
Ανδρέας Παναγιωτόπουλος
Αν και η ομάδα είχε δημιουργηθεί από τον Ιούνιο του 1906, το όνομά τους οφείλεται στο δημοσιογράφο Βλάση Γαβριηλίδη, σε άρθρο του στις 10 Φεβρουαρίου 1907, στην εφημερίδα Ακρόπολη, όπου παρομοίαζε τη μαχητικότητά τους με αυτή των Ιαπώνων σαμουράι για την υπεράσπιση του αυτοκράτορά τους κατά τον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο του 1904-05, οι οποίοι είχαν εντυπωσιάσει το διεθνή τύπο με τις αιφνιδιαστικές επιθέσεις τους ενάντια στα ρωσικά στρατεύματα.
Στο επίκεντρο της πολιτικής κριτικής των «Ιαπώνων» βρέθηκε η κακή πολιτική κατάσταση στην οποία βρισκόταν το ελληνικό κράτος ύστερα από την κρίση του πολιτικού συστήματος του δικομματισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1890 και εξής, και είχε ως αποκορύφωμα την πτώχευση του 1893 που οδήγησε στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου και την ήττα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Προώθησαν στη Βουλή θέματα στα οποία συμφωνούσαν, ριζοσπαστικές ιδέες και όραμα ενάντια στον ελιτισμό, τη διαφθορά και υπέρ των ηθικών αξιών, της προόδου και του πολιτισμού μέσα από εκσυγχρονιστικές αλλαγές.
Η ομάδα των Ιαπώνων σταδιακά διαλύθηκε όταν ο Γεώργιος Θεοτόκης προσέφερε υπουργικά αξιώματα στον Γούναρη, τον Πρωτοπαπαδάκη και στον Ρέπουλη στην κυβέρνησή του τον Ιούνιο του 1908. Ο Δημήτριος Γούναρης και ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης αποδέχθηκαν. Ο Γούναρης ορκίσθηκε υπουργός Οικονομικών αλλά οι συναγωνιστές του κατά τη συζήτηση του κρατικού Προϋπολογισμού, άσκησαν τόσο έντονη κριτική, που τελικά τον ανάγκασε να παραιτηθεί. Έτσι, το πολιτικό αυτό μόρφωμα δεν μπόρεσε να υλοποιήσει τις στοχεύσεις του και διαλύθηκε το 1908. Προλείανε ωστόσο το έδαφος για την προσπάθεια αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού, που εκφράστηκε πολύ πιο επιτυχημένα με το Κίνημα στο Γουδί που πραγματοποίησε ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος στα 1909.
Στρατιωτικός σύνδεσμος και κίνημα στο Γουδί (Ή στου Γουδή ,από τον οικοπεδούχο του 15ου αιώνα)
Τη νύχτα προς τη 15η Αυγούστου 1909, ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος προχωρά στο ιστορικό κίνημα που θα αλλάξει την ιστορία της νεώτερης Ελλάδας.
Τον Ιούνιο του 1909, μπροστά στο φόβο πραξικοπήματος, η κυβέρνηση Δ. Ράλλη επιτέθηκε στο Στρατιωτικό Σύνδεσμο με ένα κύμα μεταθέσεων, καθώς και παραπομπή 12 αξιωματικών σε ανακριτικό συμβούλιο προς απόταξη.
Όταν η εφημερίδα Χρόνος, διερμηνεύοντας τις θέσεις του Συνδέσμου, επιτέθηκε κατά «της βουλευτικής φεουδαρχίας των κομματικών συμμοριών και των Αυλών», ζητώντας μεταρρυθμίσεις και απομάκρυνση του Διαδόχου Κωνσταντίνου, καθώς και των πριγκίπων από το στράτευμα, ο Ράλλης προχώρησε σε συλλήψεις. Ο κύβος είχε ριφθεί. Στις 14 Αυγούστου, με μια παράτολμη ενέργειά του, ο Πάγκαλος απελευθερώνει τους κρατουμένους αξιωματικούς Σάρρο και Ταμπακόπουλο, προκαλώντας την οργή του Ράλλη, που διατάζει επιφυλακή και δεκάδες συλλήψεων. Τη νύχτα προς τη 15η Αυγούστου, ο Σύνδεσμος προχωρά στο Κίνημα στο Γουδί το οποίο επικρατεί άμεσα.
Το πρόγραμμα του Συνδέσμου, σε ήπιο τόνο, με γενικές ευχές για μεταρρυθμίσεις στο στρατό, τη διοίκηση και την παιδεία, απέκλειε ρητά κάθε περίπτωση καθεστωτικής αλλαγής, δικτατορίας, συνταγματικής τροποποίησης ή κατάργησης της κυβέρνησης. Ζητούσε απλώς την απομάκρυνση του Διαδόχου Κωνσταντίνου και των υπόλοιπων πριγκίπων από το στράτευμα και πρότεινε σειρά μέτρων για στρατιωτική αναδιοργάνωση.
Τους όρους των Επαναστατών αποδέχθηκε ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, που σχημάτισε την κυβέρνηση Μαυρομιχάλη μετά την παραίτηση του Ράλλη, οπότε και ο αρχηγός του Συνδέσμου, συνταγματάρχης Νικόλαος Ζορμπάς, έδωσε διαταγή στις επαναστατημένες μονάδες να γυρίσουν στις θέσεις τους, χωρίς έτσι να εγκαθιδρυθεί δικτατορία, σύμφωνα με τις παροτρύνσεις μεγάλης μάζας του λαού και του φοιτητικού κόσμου.
Το μεγαλειώδες συλλαλητήριο των συντεχνιών της Αθήνας και του Πειραιά, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, έκανε πρόδηλη πλέον την υποστήριξη του λαού στις θέσεις του Συνδέσμου, ενώ η υποστήριξη που βρήκε το Κίνημα προκάλεσε την έντονη ανησυχία των πολιτικών κομμάτων, του Θρόνου και των Ξένων Δυνάμεων. Από την έλευση του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ το 1863 μέχρι το 1909, για 46 χρόνια, δεν υπήρξε καμία ανάμιξη του στρατού στη πολιτική.
Ποιος για παράδειγμα μετά την ανάγνωση της ομάδας των Ιαπώνων αποκτά εικόνα για το τι σημαίνει αυτός ο όρος ;
Ας αρχίσουμε όμως με μια γελοιογραφία του Τρικούπη.
Άλλη μια δημοσίευση του Βλάσση Γαβριηλίδη από τον Νέο Αριστοφάνη που επιτίθεται ,όχι πλέον στο δικομματισμό, αλλά στον ίδιο τον Τρικούπη ως υπεύθυνο του ναυαγίου της χώρας.
Ο Τρικούπης εικονίζεται ναυαγισμένος στην οργή του λαού θεωρούμενος υπεύθυνος γιατί επέλεξε λάθος υλικά για το πλοίο του με αποκορύφωμα τη σημαία της δημοκρατίας .
Αντίθετα ,όποιος επέλεξε το πλοίο της βασιλείας αρμενίζει ασφαλής στο βάθος ,μέσα στο ξέφωτο ,έχοντας αφήσει πίσω του τη μαυρίλα της καταιγίδας.
Ας μιλήσουμε και λίγο για την πτώχευση η οποία αναφέρεται διαρκώς χωρίς ποτέ να εξηγείται.
Σε αυτό το χρονικό σημείο πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πως η Ελλάδα μόλις ένα χρόνο πριν έχει αρχίσει να πλήττεται από τη σταφιδική κρίση και να ζητά καταφύγιο στην υπερπόντια μετανάστευση..
Στην τελευταία περίοδο της πρωθυπουργίας του Χαρίλαου Τρικούπη 1893-1895) η Ελλάδα πτώχευσε και σταμάτησε μονομερώς να αποπληρώνει δάνεια που είχε λάβει από το εξωτερικό.
Στον Τρικούπη αποδίδεται η φράση "δυστυχώς επτωχεύσαμεν" ενώπιον της Βουλής, την οποία, όμως ουδέποτε διετύπωσε, όπως αποδεικνύεται από την ανάγνωση των πρακτικών της Βουλής. Πέραν αυτού, από μελέτη των στοιχείων εκτιμάται ότι η πτώχευση θα είχε αποφευχθεί, αν ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ αποδεχόταν τους χειρισμούς του Χαρίλαου Τρικούπη για τη σύναψη νέου δανείου για την αντιμετώπιση του χρέους.
Ο Γεώργιος δεν δέχτηκε την πρόταση του Τρικούπη να κυρωθεί η σύμβαση του δανείου - όπως προέβλεπε σχετικός Νόμος - και τη σύσταση «Ταμείου Δανείου» με βασιλικό διάταγμα και αντιπρότεινε να δώσει η Βουλή ειδική εξουσιοδότηση. Πιεζόμενος από τον Τρικούπη ζήτησε προθεσμία 48 ωρών "για να σκεφτεί". Στο διάστημα αυτό με κρυπτογραφικό τηλεγράφημα που εστάλη στο Λονδίνο από τα Ανάκτορα δινόταν η εντολή να πουλήσουν στο χρηματιστήριο πολλών εκατομμυρίων ομολογίες ελληνικών δανείων, που οι τιμές τους ανέβαιναν καθημερινά εν όψει του νέου δανείου. Το ανακτορικό παιχνίδι οδήγησε αμέσως τον Τρικούπη σε παραίτηση και τη χώρα, ύστερα από λίγο, στην πτώχευση. Στις εκλογές του 1895 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής με αποτέλεσμα να αυτοεξοριστεί στις Κάννες της Γαλλίας. Το 1896, λίγο πριν πεθάνει, τέθηκε χωρίς την θέλησή του υποψήφιος στις αναπληρωματικές εκλογές στην επαρχία Βάλτου και εκλέχτηκε πανηγυρικά. Απεβίωσε σε ηλικία 64 ετών στις Κάννες και ενταφιάστηκε στην Αθήνα.
Κάπου εδώ πρέπει να κάνουμε μικρή αναφορά και στον ελληνοτουρκικό ή ατυχή πόλεμο του 1897 γιατί έπειξε καθοριστικό ρολο στη μετέπειτα ιστορία της χώρας και δυστυχώς πάλι το βιβλίο σε αυτό το σημείο διαφωτίζει το μαθητή ελάχιστα.
Ο πόλεμος αυτός, αν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι, με δεδομένο ότι δεν δόθηκε ποτέ διαταγή επίθεσης στο στρατόπεδο των Ελλήνων, "ακήρυχτος" όπως τον χαρακτήρισε η τότε ελληνική κυβέρνηση και η αντιπολίτευση, στην ουσία "οθωμανική εισβολή", μπορεί τελικά να κατέληξε σε ήττα της Ελλάδας, αλλά και να επιβλήθηκε με απαίτηση της Γερμανίας Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος, εντούτοις η σημασία του υπήρξε τεράστια, όχι μόνο ως προς την εξέλιξη του Κρητικού ζητήματος που τελικά η Ελλάδα ήταν αυτή που δικαιώθηκε, με παράλληλη διάσωση της τιμής της Ελλάδας, παραμένοντας η ελληνική κυβέρνηση σθεναρά ανυποχώρητη στην απόφασή της μη φειδόμενη των όποιων οικονομικών συνεπειών, με δεδομένο την από τετραετίας (19 Δεκεμβρίου 1893), κήρυξη πτώχευσης του Χ. Τρικούπη, καθώς ακόμα και των απειλών των Μεγάλων Δυνάμεων περί επιβολής ναυτικών αποκλεισμών, όσο πρωτίστως και το σημαντικότερο, την εξ αυτού άμεση προετοιμασία και ανταπόκρισή της στους Βαλκανικούς πολέμους που κατέληξαν τουλάχιστον για την ίδια νικηφόροι.
Παρά τη διακοίνωση των Μεγάλων Δυνάμεων ότι όποιος και αν θά είναι ο νικητής της επαπειλούμενης σύρραξης δεν θα του αναγνωριστεί "κανένα εδαφικό όφελος" τελικά ο πόλεμος άρχισε στις 6 Απριλίου / 18 Απριλίου (ν.ημερολ) 1897 και έληξε με την παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων, στις 7 Μαΐου / 19 Μαΐου (ν.ημερολ) "ανακωχή", αφού οι Τούρκοι είχαν καταλάβει τη Θεσσαλία. Η ειρήνη υπογράφηκε στις 6 Σεπτεμβρίου / 18 Σεπτεμβρίου (ν. ημερολ.), σε προσωρινή συνθήκη μετά από πεντάμηνες διαπραγματεύσεις των Μεγάλων Δυνάμεων με το Οθωμανικό κράτος (την Υψηλή Πύλη). Η τελική συνθήκη υπογράφηκε στις 22 Νοεμβρίου / 4 Δεκεμβρίου (ν.ημερολ) 1897[4] όπου και ακολούθησε η εκκένωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους και δέκα μήνες μετά η αυτονόμηση της Κρήτης με Ύπατο Αρμοστή τον Πρίγκιπα Γεώργιο (Ελλάδας και Δανίας).
Σημειώνεται ότι ο πόλεμος αυτός του 1897 απετέλεσε την πρώτη πολεμική εμπλοκή της Ελλάδας, κατά την οποία και δοκιμάσθηκε σε εκστρατεία τόσο ο τότε πολεμικός μηχανισμός της όσο και το πολεμικό δυναμικό της, με ό,τι ατέλειες και αδυναμίες παρουσίαζε, 67 χρόνια μετά από την απόκτηση της ανεξαρτησίας της.
Ομάδα Ιαπώνων
Οι βουλευτές της ομάδας των Ιαπώνων προέρχονταν από διαφορετικά κόμματα και είχαν δυναμική παρουσία και αγωνιστικότητα. Η ομάδα αυτή των βουλευτών δεν αποτέλεσε ποτέ κόμμα, αφού η έλλειψη συνοχής δεν τους το επέτρεψε.
Αρχικά μέλη της ομάδας ήταν οι:
Στέφανος Δραγούμης, βουλευτής Αττικοβοιωτίας, από το κόμμα του Τρικούπη, τυπικά αρχηγός της ομάδας
Δημήτριος Γούναρης, ανεξάρτητος βουλευτής Πατρών, από το κόμμα του Θεοτόκη. Εξέχουσα προσωπικότητα της μετέπειτα πολιτικής μερίδας των Αντιβενιζελικών και τραγικός πρωταγωνιστής στη Δίκη των έξι, ουσιαστικά η ψυχή της ομάδας
Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, βουλευτής Κυκλάδων, από το κόμμα του Δηλιγιάννη
Τους ακολούθησαν αργότερα οι:
Χαράλαμπος Βοζίκης, ανεξάρτητος βουλευτής Κυνουρίας, προερχόμενος από τα κόμματα του Δηλιγιάννη και του Ζαΐμη
Απόστολος Αλεξανδρής, πρωτοεκλεγείς, ανεξάρτητος βουλευτής από την Καρδίτσα
Εμμανουήλ Ρέπουλης, βουλευτής Ερμιονίδας, από το κόμμα του Δηλιγιάννη
Ανδρέας Παναγιωτόπουλος
Αν και η ομάδα είχε δημιουργηθεί από τον Ιούνιο του 1906, το όνομά τους οφείλεται στο δημοσιογράφο Βλάση Γαβριηλίδη, σε άρθρο του στις 10 Φεβρουαρίου 1907, στην εφημερίδα Ακρόπολη, όπου παρομοίαζε τη μαχητικότητά τους με αυτή των Ιαπώνων σαμουράι για την υπεράσπιση του αυτοκράτορά τους κατά τον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο του 1904-05, οι οποίοι είχαν εντυπωσιάσει το διεθνή τύπο με τις αιφνιδιαστικές επιθέσεις τους ενάντια στα ρωσικά στρατεύματα.
Στο επίκεντρο της πολιτικής κριτικής των «Ιαπώνων» βρέθηκε η κακή πολιτική κατάσταση στην οποία βρισκόταν το ελληνικό κράτος ύστερα από την κρίση του πολιτικού συστήματος του δικομματισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1890 και εξής, και είχε ως αποκορύφωμα την πτώχευση του 1893 που οδήγησε στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου και την ήττα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Προώθησαν στη Βουλή θέματα στα οποία συμφωνούσαν, ριζοσπαστικές ιδέες και όραμα ενάντια στον ελιτισμό, τη διαφθορά και υπέρ των ηθικών αξιών, της προόδου και του πολιτισμού μέσα από εκσυγχρονιστικές αλλαγές.
Η ομάδα των Ιαπώνων σταδιακά διαλύθηκε όταν ο Γεώργιος Θεοτόκης προσέφερε υπουργικά αξιώματα στον Γούναρη, τον Πρωτοπαπαδάκη και στον Ρέπουλη στην κυβέρνησή του τον Ιούνιο του 1908. Ο Δημήτριος Γούναρης και ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης αποδέχθηκαν. Ο Γούναρης ορκίσθηκε υπουργός Οικονομικών αλλά οι συναγωνιστές του κατά τη συζήτηση του κρατικού Προϋπολογισμού, άσκησαν τόσο έντονη κριτική, που τελικά τον ανάγκασε να παραιτηθεί. Έτσι, το πολιτικό αυτό μόρφωμα δεν μπόρεσε να υλοποιήσει τις στοχεύσεις του και διαλύθηκε το 1908. Προλείανε ωστόσο το έδαφος για την προσπάθεια αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού, που εκφράστηκε πολύ πιο επιτυχημένα με το Κίνημα στο Γουδί που πραγματοποίησε ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος στα 1909.
Στρατιωτικός σύνδεσμος και κίνημα στο Γουδί (Ή στου Γουδή ,από τον οικοπεδούχο του 15ου αιώνα)
Τη νύχτα προς τη 15η Αυγούστου 1909, ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος προχωρά στο ιστορικό κίνημα που θα αλλάξει την ιστορία της νεώτερης Ελλάδας.
Τον Ιούνιο του 1909, μπροστά στο φόβο πραξικοπήματος, η κυβέρνηση Δ. Ράλλη επιτέθηκε στο Στρατιωτικό Σύνδεσμο με ένα κύμα μεταθέσεων, καθώς και παραπομπή 12 αξιωματικών σε ανακριτικό συμβούλιο προς απόταξη.
Όταν η εφημερίδα Χρόνος, διερμηνεύοντας τις θέσεις του Συνδέσμου, επιτέθηκε κατά «της βουλευτικής φεουδαρχίας των κομματικών συμμοριών και των Αυλών», ζητώντας μεταρρυθμίσεις και απομάκρυνση του Διαδόχου Κωνσταντίνου, καθώς και των πριγκίπων από το στράτευμα, ο Ράλλης προχώρησε σε συλλήψεις. Ο κύβος είχε ριφθεί. Στις 14 Αυγούστου, με μια παράτολμη ενέργειά του, ο Πάγκαλος απελευθερώνει τους κρατουμένους αξιωματικούς Σάρρο και Ταμπακόπουλο, προκαλώντας την οργή του Ράλλη, που διατάζει επιφυλακή και δεκάδες συλλήψεων. Τη νύχτα προς τη 15η Αυγούστου, ο Σύνδεσμος προχωρά στο Κίνημα στο Γουδί το οποίο επικρατεί άμεσα.
Το πρόγραμμα του Συνδέσμου, σε ήπιο τόνο, με γενικές ευχές για μεταρρυθμίσεις στο στρατό, τη διοίκηση και την παιδεία, απέκλειε ρητά κάθε περίπτωση καθεστωτικής αλλαγής, δικτατορίας, συνταγματικής τροποποίησης ή κατάργησης της κυβέρνησης. Ζητούσε απλώς την απομάκρυνση του Διαδόχου Κωνσταντίνου και των υπόλοιπων πριγκίπων από το στράτευμα και πρότεινε σειρά μέτρων για στρατιωτική αναδιοργάνωση.
Τους όρους των Επαναστατών αποδέχθηκε ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, που σχημάτισε την κυβέρνηση Μαυρομιχάλη μετά την παραίτηση του Ράλλη, οπότε και ο αρχηγός του Συνδέσμου, συνταγματάρχης Νικόλαος Ζορμπάς, έδωσε διαταγή στις επαναστατημένες μονάδες να γυρίσουν στις θέσεις τους, χωρίς έτσι να εγκαθιδρυθεί δικτατορία, σύμφωνα με τις παροτρύνσεις μεγάλης μάζας του λαού και του φοιτητικού κόσμου.
Το μεγαλειώδες συλλαλητήριο των συντεχνιών της Αθήνας και του Πειραιά, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, έκανε πρόδηλη πλέον την υποστήριξη του λαού στις θέσεις του Συνδέσμου, ενώ η υποστήριξη που βρήκε το Κίνημα προκάλεσε την έντονη ανησυχία των πολιτικών κομμάτων, του Θρόνου και των Ξένων Δυνάμεων. Από την έλευση του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ το 1863 μέχρι το 1909, για 46 χρόνια, δεν υπήρξε καμία ανάμιξη του στρατού στη πολιτική.
Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013
ΙΣΤΟΡΙΑ 2 Η Οργάνωση των κομμάτων κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα
Αυτό εδώ ,αγαπητοί φίλοι είναι ένα κεφάλαιο που όλο το μυστικό του στο πως θα ζητηθεί βρίσκται στον τίτλο του.
Αυτό το "τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα ", αποτελεί το κλειδί για να αποκωδικοποιήσουμε κάθε ερώτηση που αναφέρεται σε αυτό το κεφάλαιο αφύ σε κάθε ερώτηση που το αφορούσε στο παρελθόν ,έχει υπεισέλθει αυτός ο χρονικός προσδιορισμός.
Πριν από όλα όμως υπάρχει με την έναρξη του κεφαλαίου η φοβερή γελοιογραφία της εποχής ,απεικονίζουσα την Ελλάδα, την Ελλάδα του βασιλιά για να είμαστε ακριβείς, να τραβά από το αυτί τους δύο υπεύθυνους του δικομματισμού ,Τρικούπη και Δηλιγιάννη.
Η εικόνα αυτή έχει δημοσιευτεί στο σατιρικό έντυπο που εξέδιδε το ιερό τέρας της δημοσιογραφίας τότε, Βλάσης Γαβριηλίδης και χρησιμοποιεί όλες τις αισθητικές μεθόδους της εποχής για να αποστασιοποιήσει την άμεμπτη Ελλάδα από τους καλλικαντζαρόμορφους ,Τρικούπη και Δηλιγιάννη.
Και επειδή έχουμε στο κεφάλαιο συχνές αναφορές περί εκλογών ,πάρτε μια ιδέα περί των φορών που έχουν διεξαχθεί βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα ,μέχρι σήμερα.
1829 · 1843 · 1844 · 1847 · 1850 · 1853 · 1856 · 1859 · 1861 · 1862 · 1865 · 1868 · 1869 · 1872 · 1873 · 1874 · 1875 · 1879 · 1881 · 1882 · 1885 · 1887 · 1890 · 1892 · 1895 · 1899 · 1902 · 1905 · 1906 · Αύγουστος 1910 · Νοέμβριος 1910 · 1912 · Μάιος 1915 · Δεκέμβριος 1915 · 1920 · 1923 · 1926 · 1928 · 1932 · 1933 · 1935 · 1936 · 1946 · 1950 · 1951 · 1952 · 1956 · 1958 · 1961 · 1963 · 1964 · 1974 · 1977 · 1981 · 1985 · Ιούνιος 1989 · Νοέμβριος 1989 · 1990 · 1993 · 1996 · 2000 · 2004 · 2007 · 2009 · Μάιος 2012 · Ιούνιος 2012
Όσο για τις εκλογές του 1879 με τα 24 τοπικά ψηφοδέλτια έχουμε να πούμε τα εξής
Οι εκλογές του 1879 έγιναν με νέο εκλογικό νόμο. Kαθιερώθηκε πλέον οι εκλογές να γίνονται μία ημέρα σε όλη την επικράτεια και να συμμετέχει σ’ αυτές η δικαστική εξουσία, τόσο στην κατάρτιση των εκλογικών καταλόγων όσο και στη διεξαγωγή τους, με την παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου την ημέρα ψηφοφορίας. Για τα εκλογικά παραπτώματα προβλέφθηκαν μεγάλες ποινές και τέθηκαν τα θεμέλια για τη διασφάλιση των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Αλλά τα «παρατράγουδα» συνεχίστηκαν, ενώ πλέον το μεγάλο παιχνίδι της ψηφοθηρίας γινόταν με τα προεκλογικά ρουσφέτια. Mε την Κυβέρνηση Kουμουνδούρου που πλειοψήφησε το 1879, έγινε η προσάρτηση της Θεσσαλίας και ενός τμήματος της Hπείρου στη συνδιάσκεψη που συνήλθε στην Kωνσταντινούπολη, τον Φεβρουάριο του 1881. Για πρώτη φορά από τη σύσταση του ελληνικού κράτους, προσαρτήθηκαν επαρχίες που κατείχε η οθωμανική αυτοκρατορία και ο πληθυσμός της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 300.000 και έφθασε τα 1.980.000.
Τις εκλογές του 1879 ακολούθησαν οι εκλογές του 1881 που δεν αναφέρονται στο κεφάλαιο που αναλύουμε και οι εκλογές του 1885 για τις οποίες έχουμε να πούμε τα ακόλουθα :
Οι εκλογές έγιναν με αφορμή το «επεισόδιο Νίκολσον», που έριξε την κυβέρνηση Τρικούπη. Η βασική αιτία της πρωτοφανούς ήττας του ήταν η λαϊκή δυσαρέσκεια, λόγω της ακρίβειας και της υψηλής φορολογίας. Στις εκλογές κυριάρχησαν δύο κόμματα: το εκσυγχρονιστικό «Νεωτεριστικόν» του Τρικούπη (55 έδρες) και το παραδοσιακό «Εθνικόν» του Δηλιγιάννη (185 έδρες), που θα αποτελέσουν τις δύο συνιστώσες του δικομματισμού της εποχής. Πέντε έδρες συγκέντρωσαν οι Δημοκρατικοί.
Επεισόδιο Νίκολσον
Το πρωινό της 4ης Ιανουαρίου 1885 ο Βρετανός προσωρινός επιτετραμένος της Αγγλίας στην Αθήνα Arthur Nicolson αποφάσισε να ανέβει με την σύζυγο του στον λόφο του Λυκαβηττού για να χαρεί την απρόσμενη (για την εποχή) ηλιοφάνεια του Αττικού ουρανού. Πλησιάζοντας προς την κορφή του λόφου συνάντησαν τρεις χωροφύλακες που τους υποδείκνυαν με φωνές και με νοήματα να ακολουθήσουν ένα διαφορετικό μονοπάτι καθώς απαγορευόταν να περάσουν από το σημείο εκείνο επειδή είχε γίνει πρόσφατα η δενδροφύτευση του.
Το ζεύγος δεν κατάλαβε τι τους έλεγαν καθώς δεν γνώριζαν σχεδόν καθόλου Ελληνικά και συνέχισαν απτόητοι τον δρόμο τους. Τότε προς μεγάλη έκπληξη του Νίκολσον, σύμφωνα πάντα με την επίσημη έκθεση του ίδιου προς την Ελληνική Κυβέρνηση, ο ένας από τους τρεις χωροφύλακες τον απώθησε βίαια, τον χτύπησε τρεις φορές με το ραβδί του, ενώ ακόμη και όταν ο Άγγλος υποχώρησε στην κεντρική οδό, ο χωροφύλακας του πετούσε πέτρες!!
Μετά το περίεργο και πρωτοφανές αυτό επεισόδιο, ο Νίκολσον παραβιάζοντας το διπλωματικό πρωτόκολλο δεν απευθύνθηκε στο Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Κοντόσταυλο, αλλά πήγε απ΄ευθείας στο γραφείο του Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη ζητώντας την παραδειγματική τιμωρία του βιαιοπραγούντος χωροφύλακα. Ο Πρωθυπουργός εκδήλωσε την συμπάθεια του στον Νίκολσον και διαβεβαίωσε ότι θα τον ικανοποιούσε όσο πιο άμεσα μπορούσε. Μετά από άμεση σχετική υπηρεσιακή έρευνα που διατάχθηκε, βρέθηκε πως ο χωροφύλακας που πρωταγωνίστησε στο επεισόδιο ήταν ο Λουκάς Καλπούζος ο οποίος και συνελήφθη, καθώς αναγνωρίστηκε και από τον ίδιο τον Νίκολσον. Η κυβέρνηση όμως περιέργως καθυστέρησε μια ημέρα να απολύσει τον Καλπούζο, ενώ μέλη της υπό τον Τρικούπη μετέβησαν με καθυστέρηση στην οικία του Άγγλου διπλωμάτη για να εκφράσουν επισήμως την συμπάθεια τους.
Ακόμη χειρότερα ο Τρικούπης στην επίσκεψη αυτή ενεχείρησε μια μετάφραση της κατάθεσης
του Καλπούζου που αναιρούσε πλήρως τα λεγόμενα του Νίκολσον, κίνηση που έθεσε έμμεσως πλην σαφώς σε αμφιβολία τους ισχυρισμούς του διπλωμάτη. Ο Νίκολσον προσβλήθηκε καθώς θεώρησε πως η Κυβέρνηση τον ενέπαιζε και ζήτησε η διαταγή της απομπομπής Καλπούζου να διαβαστεί μπροστά σε γενικό προσκλητήριο της Χωροφυλακής Αττικής από τον διοικητή της ταγματάρχη Στεφάνου. Στην διαταγή απομπομπής που είχε συνταχθεί όμως από τον ίδιο τον Τρικούπη με την ιδιότητα του υπουργού στρατιωτικών, εμμέσως καταλογιζόταν μέρος της ευθύνης για το ατυχές συμβάν και στον Νίκολσον.
Αυτή η "ανατολίτικη πονηριά" του Τρικούπη εξαγρίωσε τον Νίκολσον περαιτέρω, που πλέον απείλησε την Ελληνική Κυβέρνηση ότι η Αγγλία θα ησχολείτο με το θέμα δυναμικά (από την σωζώμενη αλληλογραφία του Foreign Office δεν προκύπτει κάτι τέτοιο) και χαρακτήρισε το παράπτωμα Καλπούζου ως "εναργές έγκλημα". Έτσι ο Νίκολσον ενισχυμένος από τις παροτρύνσεις διπλωματών άλλων Χωρών, ζήτησε για ικανοποίηση την παρουσία ολόκληρου του σώματος Χωροφυλακής "παρατεταγμένου εν μεγάλη στολή" στην Πλατεία Συντάγματος όπου θα παρουσίαζε όπλα και θα παιάνιζε τον Αγγλικό Εθνικό ύμνο ενώπιον του. Ο Τρικούπης, παρά το γεγονός πως ο καλπούζος είχε ήδη απολυθεί, έσπευσε να ικανοποιήσει τις ορέξεις του Άγγλου επιτετραμένου και στις 7 Ιανουαρίου δύο ενωμοτίες πεζών και έφιππων χωροφυλάκων υπό τον διοικητή τους ταγματάρχη Στεφάνου έλαβαν μέρος στην πρωτοφανή αυτή τελετή που αποτέλεσε τον μεγαλύτερο εξευτελισμό της Ελληνικής Χωροφυλακής στην σύγχρονη Ιστορία της.
Ο Τρικούπης στο κοινοβούλιο έσπευσε να χαρακτηρίσει την χορηγηθείσα ικανοποίηση ως "υπερβολική" για την περίπτωση και ζήτησε να σταματήσει η σχετική συζήτηση καθώς βλάπτονταν τα εθνικά συμφέροντα, ενώ οι διαθέσεις της κοινής γνώμης και του Τύπου παλινδρομούσαν ανάμεσα στην συγκρατημένη δυσαρέσκεια και την ασυγκράτητη έκρηξη οργής. Πολλοί δημοσιογράφοι απέδωσαν την συμπεριφορά του Νίκολσον στην παλαιότερη διπλωματική του θητεία στην Κωνσταντινούπολη όπου απολάμβανε ιδιαίτερα προνόμια αλλά και στον έκδηλο μισελληνισμό του, ενώ όλες οι εφημερίδες της αντιπολίτευσης μίλησαν για δουλική συμπεριφορά, εθνικό εξευτελισμό, "αγγλοκρατία", "προσβολή της τιμής του Έλληνα" και ότι τέτοια παροχή ικανοποίησης "αρμόζει μόνο παρά των Ζουλού η των Κάφρων η των Αράβων".
Είναι προφανές πως το επεισόδιο Νίκολσον δεν είχε σημαντική επιρροή στις πολιτικές εξελίξεις
της Ελλάδας και στην συντριβή του Τρικούπη στις εκλογές του Απριλίου του 1885 που ακολούθησαν. Η εξωτερική πολιτική του Τρικούπη διαχρονικά διαπνεόταν από έναν σαφή προσανατολισμό προς την Αγγλία, έτσι ως ένα σημείο μπορεί να αιτιολογηθεί η υποχώρηση του στις ορέξεις του Νίκολσον. Επί της ουσίας το επεισόδιο δείχνει τον βαθμό εξάρτησης και αδυναμίας του Ελληνικού Κράτους εκείνη την εποχή, αδυναμία που στην συγκεκριμένη περίπτωση το κατέστησε παίγνιο στα χέρια ενός ασήμαντου Βρετανού διπλωματικού ακόλουθου.
Και κάτι τελευταίο πληροφοριακά για τα δύο μεγάλα κόμματα όπως χαρακτηριστικά αναφέρονται στο βιβλίο.
Οι τελευταίες εκλογές στις οποίες συμμετείχε ο περίφημος Δημήτριος Βούλγαρης ήταν το 1874. Παρά τις εκτεταμένες προσπάθειες νοθείας, αναδείχθηκε το αστέρι του Xαρίλαου Tρικούπη, που ανέλαβε το σχηματισμό κυβέρνησης και οδήγησε σε νέες εκλογές. O Tρικούπης οδήγησε τον Γεώργιο να αποδεχτεί τη «Δεδηλωμένην». Aυτό σήμαινε ότι ο βασιλιάς δεσμευόταν ότι θα έδινε εντολή να σχηματίσουν κυβέρνηση εκείνοι που θα είχαν εκ των προτέρων την εμπιστοσύνη της Bουλής και όχι να την κατασκευάζουν εκ των υστέρων, όπως γινόταν μέχρι τότε με βασιλική εντολή και διάφορα μέσα.
O Xαρίλαος Tρικούπης επιχείρησε να καθιερώσει κοινοβουλευτικό σύστημα σε προηγμένη μορφή, προβάλλοντας το πρότυπο της Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας. Aπό τότε, η Αρχή της Δεδηλωμένης αποτέλεσε συνταγματικό έθιμο και, παρά τις υποσχέσεις, δεν τηρήθηκε για πολλές δεκαετίες. Tα νεότερα Συντάγματα θα καθιερώσουν και συνταγματικά την Αρχή της Δεδηλωμένης με περισσότερες ή λιγότερες καθοριστικές λεπτομέρειες. O Tρικούπης διεξήγαγε τίμιες εκλογές τον Iούλιο του 1875 και παραιτήθηκε γιατί δεν εξασφάλισε την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Tο φαινόμενο του δικομματισμού δεν είναι νέο στην Eλλάδα. Eμφανίσθηκε αμέσως μετά την ελληνική εθνεγερσία και βρήκε την ισχυρότερη έκφρασή του στα πρόσωπα δύο πολιτικών, οι οποίοι έδρασαν τις δύο τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα. Tου Θεόδωρου Δηλιγιάννη και του Xαρίλαου Tρικούπη.
Aιτία δημιουργίας των δύο ισχυρών κομμάτων ήταν η εκλογή με το «σφαιρίδιο» που συνιστούσε ένα είδος πλειοψηφικού συστήματος. Aρχηγοί των δύο κομμάτων ήταν αρχικά ο Aλέξανδρος Kουμουνδούρος και ο Xαρίλαος Tρικούπης και μετά τον θάνατο του Kουμουνδούρου, το 1883, το δίδυμο Tρικούπης-Δηλιγιάννης κυριάρχησε στο πολιτικό προσκήνιο. Στην παγίωσή τους βοήθησε ο θάνατος σημαντικών πολιτικών αρχηγών, του Δημητρίου Bούλγαρη το 1877, του Eπαμεινώνδα Δεληγιώργη το 1889 και του Θρασύβουλου Zαΐμη το 1880.
Tο κόμμα του Tρικούπη είχε ως έμβλημά του την «EΛHA» και του Δηλιγιάννη το «KOPΔONI». H επίσημη ονομασία του κόμματος του Δηλιγιάννη ήταν «Eθνικό Kόμμα» και το παρωνυμικό «Κορδόνι» οφείλεται σε μια φράση του Δηλιγιάννη, ο οποίος, προπέμποντας τους βουλευτές για την επαρχία τους τους είπε: «Είμαι βέβαιος ότι ο συνδυασμός σας θα βγει κορδόνι», εννοώντας ότι θα πετύχουν όλοι. Kαι πράγματι, στις εκλογές εκείνες οι δηλιγιαννικοί βγήκαν «κορδόνι» και η λέξη πολιτογραφήθηκε στο ελληνικό λεξιλόγιο. Oι οπαδοί του Mεγάλου Kορδονάρχη τραγουδούσαν στις εκλογές:
«Tο Κορδόνι, το Κορδόνι
την Εληά την ξεριζώνει».
Ή «Tο Κορδόνι στο Παλάτι
κι’ η Εληά μέσ’ το αλάτι»!
Απ’ την άλλη, οι τρικουπικοί απαντούσαν:
«Για δες πώς μας κατάντησε το άθλιο Κορδόνι
πενήντα πέντε το ψωμί και δέκα το λεμόνι».
Eκείνη την εποχή, το ψωμί είχε 50 λεπτά, δηλαδή μισή δραχμή, η οκά και τα λεμόνια μια πεντάρα τα δύο. O Xαρίλαος Tρικούπης ανέλαβε συνολικά επτά φορές την κυβέρνηση της χώρας και ο Δηλιγιάννης τέσσερις. Tο «Κορδόνι» κι η «Εληά» δεν μπήκαν μόνο στην πολιτική ζωη του τόπου, αλλά επηρέασαν και τους ευφάνταστους λαϊκούς στιχουργούς.
Σε ένα λαϊκό περιοδικό του 1895 κάποιος παίδευε τον έρωτά του με στίχους:
«Ψέμματα λέν αγάπη μου τρελλή
‘Oτι εγώ ανήκω στο Κορδόνι…
Tο τι λατρεύω φως μου πειό πολύ
εσύ θαρρώ πως το γνωρίζεις μόνη
Θυμάσαι; ‘Oταν σ’ είδα στα παληά
και τάχασα στην τόση ωμορφιά σου
M’ ερώτησες -«Kορδόνι ή Εληά;»
Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου 2013
ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ (1880-1909) 1. Η εδραίωση του δικομματισμού.
Το κεφάλαιο ξεκινά με ένα καταιγισμό χρονολογιών οι οποίες αλληλοκαλύπτονται μεταξύ τους δημιουργώντας σύγχυση.
Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι εκλογές του 1875 μέχρι το 1880 :
Ιδού
Χαρίλαος Τρικούπης
27 Απριλίου 1875
- 15 Οκτωβρίου 1875
Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1875 καιΕλληνικές βουλευτικές εκλογές 1875. Καθιέρωση της Αρχής της Δεδηλωμένης[5]
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
15 Οκτωβρίου 1875
– 26 Νοεμβρίου 1876
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1875
Επαμεινώνδας Δεληγεώργης
26 Νοεμβρίου 1876
– 1 Δεκεμβρίου 1876
Κυβέρνηση Επαμεινώνδα Δεληγιώργη 1876
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
1 Δεκεμβρίου 1876
– 26 Φεβρουαρίου 1877
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1876
Επαμεινώνδας Δεληγεώργης
26 Φεβρουαρίου 1877
– 19 Μαΐου 1877
Κυβέρνηση Επαμεινώνδα Δεληγιώργη 1877
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
19 Μαΐου 1877
– 26 Μαΐου 1877
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1877
Κωνσταντίνος Κανάρης
26 Μαΐου 1877
– 2 Σεπτεμβρίου 1877
Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κανάρη 1877. Οικουμενική κυβέρνηση μετά τον θάνατο του Κανάρη (14 Σεπτεμβρίου 1877, ν.η.). Προέδρευαν εναλλάξ οι υπουργοί.
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
11 Ιανουαρίου 1878
– 21 Οκτωβρίου 1878
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1878
Χαρίλαος Τρικούπης
21 Οκτωβρίου 1878
– 26 Οκτωβρίου 1878
Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1878
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
26 Οκτωβρίου 1878
– 10 Μαρτίου 1880
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1878
Ας πάμε στον Τρικούπη τώρα.
Γεννήθηκε στο Ναύπλιο και καταγόταν από την ιστορική οικογένεια Τρικούπη του Μεσολογγίου και την οικογένεια Καρατζά της Κωνσταντινούπολης. Ήταν γιος του Σπυρίδωνα Τρικούπη πολιτικού, ιστορικού και επίσης πρωθυπουργού της Ελλάδας και της Αικατερίνης το γένος Μαυροκορδάτου. Ανάδοχός του ήταν ο ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης. Μετά τη φοίτησή του σε γυμνάσιο της Αθήνας, όπου γυμνασιάρχης του ήταν ο Γεώργιος Γεννάδιος, σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου μετά τριετή φοίτηση συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι. Με το τέλος των σπουδών του χρημάτισε ιδιαίτερος γραμματέας του πατέρα του Σπυρίδωνα, που τότε ήταν πρέσβης στο Λονδίνο και ακολούθως το 1856 διορίσθηκε επίσημος γραμματέας της πρεσβείας στο Λονδίνο ακολουθώντας το διπλωματικό σώμα. Το 1862 εκλέχτηκε πληρεξούσιος της Β΄ Εθνικής Συνέλευσης της ελληνικής παροικίας του Λονδίνου και αποσυρθέντος του πατέρα του ανέλαβε ως επιτετραμμένος της πρεσβείας. Αν και η διπλωματική σταδιοδρομία του υπήρξε βραχεία, εν τούτοις διακρίθηκε για την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του, το 1863, κατά τις διαπραγματεύσεις με την αγγλική κυβέρνηση, ως πληρεξούσιος της ελληνικής κυβέρνησης, στη σχετική συνθήκη της παραχώρησης των Ιονίων νήσων από τη Μεγάλη Βρετανία στο Βασίλειο της Ελλάδος, που ήταν ο κυρίαρχος όρος αποδοχής του στέμματος του Βασιλείου από τον πρίγκιπα και μετέπειτα Βασιλέα των Ελλήνων Γεώργιο τον Α΄. Σημειώνεται ότι το θέμα της παραχώρησης, στην πραγματικότητα εκχώρησης, των νήσων αυτών δεν ήταν τόσο απλό μετά την αντίδραση της Βασιλικής Αυλής της Δανίας, όπου η σχετική συνθήκη είχε συνομολογηθεί ερήμην της ελληνικής κυβέρνησης, συνέπεια της οποίας ήταν να ακολουθήσει δεύτερη σχετική συνθήκη με το διπλωματικό όρο "ενσωμάτωση". Επί της 2ης αυτής συνθήκης ήταν πληρεξούσιος ο Χ. Τρικούπης, του οποίου η διπλωματική καριέρα κράτησε 8 έτη (1856-1864).
Πολιτική σταδιοδρομία.
Το γραφείο του Χ. Τρικούπη. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα
Το 1864 παραιτήθηκε από τη διπλωματική υπηρεσία για να συμμετάσχει στις εκλογές. Το 1865 εκλέχτηκε βουλευτής Μεσολογγίου και το 1866 ανέλαβε τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών στην 3η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, αλλά στους επόμενους μήνες ήρθε σε διάσταση απόψεων με τον Κουμουνδούρο και απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση. Για τέσσερα χρόνια πολιτεύτηκε (1868-1872) ανεξάρτητα από τα κόμματα που υπήρχαν.
Το 1872 ίδρυσε το «Πέμπτο κόμμα», στο οποίο συγκεντρώθηκαν οι πιο φιλελεύθερες και προοδευτικές προσωπικότητες της εποχής. Το 1874, μέσα σε κλίμα πολιτικής αυθαιρεσίας της τότε κυβέρνησης του Δ. Βούλγαρη, με τα περίφημα Στηλιτικά, έγραψε στην εφημερίδα "Καιροί" ένα σαρκαστικό άρθρο με τον τίτλο «Τις πταίει», που δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου του 1874, στο οποίο κατήγγειλε το πολιτικό σύστημα της εποχής, αλλά ουσιαστικά κατηγορούσε το Βασιλέα, επειδή μετά την πτώση του Δεληγιώργη, εξ αιτίας των Λαυρεωτικών, είχε χρίσει κυβέρνηση εκείνη του Βούλγαρη που ήταν μειοψηφίας. Την εποχή εκείνη με το υφιστάμενο Σύνταγμα κανένα κόμμα δεν μπορούσε να πλειοψηφήσει από μόνο του. Έτσι όλοι οι τότε κυβερνητικοί σχηματισμοί ήταν κυβερνήσεις μειοψηφίας. Ο δε Βασιλεύς, προκειμένου ν' αποφύγει κατάσταση ακυβερνησίας με συνεχείς επαναλαμβανόμενες εκλογές, αναγκαζόταν κάθε φορά να χρίζει κυβέρνηση το κόμμα εκείνο με τη λιγότερη μειοψηφία.
Ο Χ. Τρικούπης μετά το πρώτο του εκείνο άρθρο δημοσίευσε και δεύτερο στις 9 Ιουλίου του 1874 με τον τίτλο "Παρελθόν και Ενεστώς", με το οποίο έθετε ως δόγμα της Βουλής τη "δεδηλωμένη" (εμπιστοσύνη) της Βουλής, που αργότερα και καθιερώθηκε ως "αρχή της δεδηλωμένης". Για το τόλμημα όμως των άρθρων του αυτών, αν και το πρώτο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ακαδημαϊκή διάλεξη, στρεφόμενη όμως κατά του «ανεύθυνου» κατά το Σύνταγμα Βασιλέως συνελήφθη ο εκδότης της εφημερίδας Π. Κανελλίδης θεωρούμενος ως ο συντάκτης. Κατά την ανάκριση απροσδόκητα αποκαλύφθηκε ότι πραγματικός συντάκτης ήταν ο Χ. Τρικούπης που παρουσιάστηκε αυθόρμητα και ανέλαβε την ευθύνη των ανυπόγραφων άρθρων του. Έτσι, αναγκάστηκε η Δικαιοσύνη να προφυλακίσει τον Τρικούπη με μόνο τέσσερις ημέρες φυλάκιση, πλην όμως αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση και τελικά αθωώθηκε με βούλευμα.
Παρά ταύτα λίγους μήνες μετά, τον Απρίλιο του 1875, πήρε εντολή από το Βασιλέα να σχηματίσει κυβέρνηση, την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1875, διαλύοντας τη Βουλή και τη διενέργεια στη συνέχεια εκλογών. Παρέμεινε έτσι στην εξουσία για 5,5 περίπου μήνες, μέχρι τις 15 Οκτώβριο του ίδιου έτους, όπου κατά τις εκλογές που διεξάχθηκαν, διατηρώντας και αυτός μειοψηφία αναγκάσθηκε σε παραίτηση υπέρ του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, που είχε πλειοψηφήσει.
Ιδού πως περιγράφει τα τότε γεγονότα με τους ανεπανάληπτους σατιρικούς του στίχους ο "σύγχρονος Αριστοφάνης" Γεώργιος Σουρής:
"Και ήτο για το Σύνταγμα παντού συνομιλία,
και ο Τρικούπης έγραψε πως πταίει η βασιλεία,
Και είδε ο Γεώργιος πως του εγιναν κουνούπι
και δυό βεντούζες έβαλε στο Σύνταγμα κοφτές,
κι εκάθησε στο θρόνο του και είπε στον Τρικούπη
«έλα λοιπόν να κυβερνάς εσύ οπού δεν φταίς!»
...........................................................
Κι εβγήκε ο Χαρίλαος από τη φυλακή
κι εφύτρωσε Πρωθυπουργός με κόκκινο βρακί,
...........................................................
Και πάταγος ηκούετο και οχλοβοή μεγάλη,
και ο Τρικούπης έπεσε βαρύς στα χαμηλά,
και ήλθαν τρίτοι, δεύτεροι, και τέταρτοι και άλλοι,
και κάθε τόσο κόμματα εγένοντο πολλά.
Ο δε Μεγαλειότατος δεν έλεγε μια λέξη
και μόνος του εψιθύριζε «ας βρέξει ότι τρέξει»
Το 1877 ανέλαβε το Υπουργείο Εξωτερικών στην οικουμενική κυβέρνηση Κανάρη.
Όταν έπεσε η κυβέρνηση Κουμουνδούρου, που αντικατέστησε την Κυβέρνηση Κανάρη, ο Τρικούπης έφτιαξε μια κυβέρνηση, την Κυβέρνηση Χαριλάου Τρικούπη 1878 (που την αποκάλεσαν Υπουργείον Τρικούπη-Ζαΐμη), η οποία δεν μπόρεσε να βρει υποστήριξη στη Βουλή και έπεσε πέντε ημέρες μετά το σχηματισμό της.
Το 1879 κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές του 1879, το Μάρτιο σχημάτισε την Κυβέρνηση Χαριλάου Τρικούπη 1880, αλλά τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η κυβέρνηση παραιτήθηκε.
Tον Μάρτιο του 1882 επανήλθε στην πρωθυπουργία με την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1882, η οποία παρέμεινε μέχρι το 1885.
Επανήλθε το 1886 με την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1886. Ένα χρόνο αργότερα κέρδισε τις εκλογές του 1887, αλλά έχασε εκείνες του 1890, οπότε και έπεσε η κυβέρνησή του.
Ανέλαβε πάλι την πρωθυπουργία στην Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1892. Στην τελευταία περίοδο της πρωθυπουργίας του (Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1893-1895) η Ελλάδα πτώχευσε και σταμάτησε μονομερώς να αποπληρώνει δάνεια που είχε λάβει από το εξωτερικό.
Στον Τρικούπη αποδίδεται η φράση "δυστυχώς επτωχεύσαμεν" ενώπιον της Βουλής, την οποία, όμως ουδέποτε διετύπωσε, όπως αποδεικνύεται από την ανάγνωση των πρακτικών της Βουλής. Πέραν αυτού, από μελέτη των στοιχείων εκτιμάται ότι η πτώχευση θα είχε αποφευχθεί, αν ο βασιλιάς Γεώργιος Α' αποδεχόταν τους χειρισμούς του Χαρίλαου Τρικούπη για τη σύναψη νέου δανείου για την αντιμετώπιση του χρέους. Ο Γεώργιος δεν δέχτηκε την πρόταση του Τρικούπη να κυρωθεί η σύμβαση του δανείου - όπως προέβλεπε σχετικός Νόμος - και τη σύσταση «Ταμείου Δανείου» με βασιλικό διάταγμα και αντιπρότεινε να δώσει η Βουλή ειδική εξουσιοδότηση. Πιεζόμενος από τον Τρικούπη ζήτησε προθεσμία 48 ωρών "για να σκεφτεί". Στο διάστημα αυτό με κρυπτογραφικό τηλεγράφημα που εστάλη στο Λονδίνο από τα Ανάκτορα δινόταν η εντολή να πουλήσουν στο χρηματιστήριο πολλών εκατομμυρίων ομολογίες ελληνικών δανείων, που οι τιμές τους ανέβαιναν καθημερινά εν όψει του νέου δανείου. Το ανακτορικό παιχνίδι οδήγησε αμέσως τον Τρικούπη σε παραίτηση και τη χώρα, ύστερα από λίγο, στην πτώχευση. Στις εκλογές του 1895 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής με αποτέλεσμα να αυτοεξοριστεί στις Κάννες της Γαλλίας. Το 1896, λίγο πριν πεθάνει, τέθηκε χωρίς την θέλησή του υποψήφιος στις αναπληρωματικές εκλογές στην επαρχία Βάλτου και εκλέχτηκε πανηγυρικά. Απεβίωσε σε ηλικία 64 ετών στις Κάννες και ενταφιάστηκε στην Αθήνα.
Το άγαλμα του Χαρίλαου Τρικούπη στην Παλιά Βουλή. Αναγράφεται η ρήση "Η Ελλάς θέλη να ζήση και θα ζήση"
Τον Οκτώβριο του 1867 ως υπουργός Εξωτερικών υπέγραψε σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας με τον ηγεμόνα Μιχαήλ της Σερβίας.
Το Μάρτιο του 1880 με πρότασή του καταργήθηκε ο φόρος της δεκάτης στα δημητριακά προϊόντα και αντικαταστάθηκε με το φόρο επί των αροτριώντων κτηνών. Επίσης μείωσε τη στρατιωτική θητεία σε ένα έτος αντί τριών που ήταν μέχρι τότε.
Με την κυβέρνηση που συγκρότησε το Μάρτιο του 1882 αναδιοργάνωσε την αστυνομία, την αγροφυλακή και τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Θέσπισε νόμους για προσόντα, μονιμότητα και προαγωγή δημοσίων υπαλλήλων. Αποφάσισε την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας και τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 1882 υπήρχαν σε λειτουργία μόνο 9 περίπου χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεαν την Αθήνα (Θησείο) με το επίνειό της, τον Πειραιά, το 1893 λειτουργούσαν 914 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών και άλλα 490 ήταν υπό κατασκευή. Για τη χρηματοδότηση των έργων πήρε δύο μεγάλα δάνεια και επέβαλε φορολογία στον καπνό και το κρασί. Η διάνοιξη της Διώρυγας της Κορίνθου επετεύχθη χάρη στον Τρικούπη, ο οποίος και την εγκαινίασε το 1893. Επίσης έδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη της παιδείας.
Στην επόμενη διακυβέρνησή του (1886-1890) μείωσε τον αριθμό των βουλευτών από 240 σε 150 (το κατώτατο όριο που προέβλεπε τότε το Σύνταγμα) και επίσης ενίσχυσε το Βασιλικό Ναυτικό με παραγγελία τριών μεγάλων πλοίων, των θωρηκτών Ύδρα, Σπέτσαι και Ψαρά, για τη χρηματοδότηση των οποίων αναγκάστηκε να πάρει και άλλο ένα δάνειο. Επέβαλε και φόρο επί των οικοδομών.
Ο Χαρίλαος Τρικούπης επιδίωξε έναν ιδιαίτερα αισιόδοξο εκσυχρονισμό, ο οποίος παρουσίασε πάντως προβλήματα, καθώς οι αλλαγές δε βρήκαν πρόσφορο έδαφος λόγω της προβληματικής ελληνικής οικονομίας και του συντηρητικού πνεύματος της εποχής. Χαρακτηριστικός πολιτικάντης αντίπαλος στην εποχή του ήταν ο Τσελεπίτσαρης που διοργάνωνε πορείες με εναντίον του Τρικούπη συνθήματα.
Χαρακτηριστικό της προοδευτικότητάς του είναι το παράτολμο, για την εποχή του, όραμά του για τη ζεύξη του στενού Ρίου-Αντιρρίου, ιδέα που υλοποιήθηκε πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το 2004, με την κατασκευή της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, στην οποία δόθηκε το όνομά του στις 25 Μαΐου 2007.
Γενικότερα, η δράση του Χαρίλαου Τρικούπη στην Ελλάδα, θεωρείται ως μία από τις πιο καθοριστικές για τη μετάβαση της χώρας στον 20ό αιώνα. Το έργο του προκάλεσε πολλές φορές διχογνωμίες και αντιδράσεις την εποχή εκείνη, όμως τα αποτελέσματά του σε πολλές περιπτώσεις είναι ορατά ακόμα και στη σύγχρονη και μεταγενέστερη Ελλάδα.
Συνοψίζοντας, ο Χαρίλαος Τρικούπης υλοποίησε πολλά έργα στη χώρα με στόχο τον εκσυγχρονισμό της και γι' αυτό αποτελεί αναμφίβολα έναν από τους μεγαλύτερους πολιτικούς που πέρασαν από αυτήν.
Και λίγο από Δηλιγιάννη τώρα...
Ήταν γιος του Πανάγου Δεληγιάννη και εγγονός του κοτζαμπάση της Πελοποννήσου, Ιωάννη Δεληγιάννη.
Εκλεγόταν βουλευτής από το 1862. Χρημάτισε υπουργός Εξωτερικών, Οικονομικών, Εκκλησιαστικών (1877 και 1878) και Εσωτερικών σε διάφορες κυβερνήσεις. Το 1883 αναδείχθηκε αρχηγός του Εθνικού Κόμματος και το 1885 χρίσθηκε για πρώτη φορά Πρωθυπουργός, αξίωμα στο οποίο ανήλθε άλλες τέσσερις φορές σε βραχύβιες κυβερνήσεις. Διατέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1885-1886, στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1890-1892, στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1895-1897 και στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1902-1903. Καταγόταν από την επί Τουρκοκρατίας ισχυρή Λαγκαδινή οικογένεια κοτζαμπάσηδων, τους Δεληγιανναίους.
Έγινε πληρεξούσιος της Β΄ Εθνοσυνέλευσης το 1862, ενώ το 1863 πρώτη φορά υπουργός Εξωτερικών, από τότε πολλές φορές βουλευτής, υπουργός και πέντε φορές πρωθυπουργός. Ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης έχει μείνει στην ιστορία ως πολιτικός λαϊκιστής και πολλές φορές δημαγωγός. Θεωρείται ο κύριος υπεύθυνος για την χρεοκοπία του ελληνικού κράτους το 1893. Αφού διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία τον Χαρίλαο Τρικούπη το 1885, αναίρεσε ορισμένους κρίσιμους θεσμούς που είχε θεσπίσει ο προκάτοχος του. Μείωσε τους φόρους και δημιούργησε ένα σύστημα προσλήψεων στο δημόσιο χωρίς απαίτηση τυπικών προσόντων (προς μεγάλη ικανοποίηση των πολιτών). Δημιούργησε ένα κλίμα προσδοκίας για εισβολή στην Τουρκία, που εκείνη την εποχή κατέρρεε ως αυτοκρατορία και επέκταση των ελληνικών συνόρων προς την Μακεδονία (τότε έφταναν μέχρι την Θεσσαλία). Πρώτη συνέπεια των πράξεών του ήταν ο ναυτικός αποκλεισμός της Ελλάδας από τους συμμάχους. Όταν στην συνέχεια ξεκίνησε εξωτερικό δανεισμό για να αντεπεξέλθει στην δυσμενή οικονομική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η Ελλάδα (λόγω μειωμένων φόρων και αδιάκριτων διορισμών στο δημόσιο), ο βασιλιάς τον έπαυσε και ανέλαβε και πάλι ο Τρικούπης. Τα συσσωρευμένα χρέη ήταν τόσα που το 1893 η Ελλάδα πτώχευσε.
Όμως ο Δηλιγιάννης θεωρείται υπεύθυνος και για τον ΔΟΕ που επιβλήθηκε στην Ελλάδα το 1897. Η Ελλάδα ενεπλάκη τελικά σε πόλεμο με τους Τούρκους τον Απρίλιο του 1897 ο οποίος όμως είχε κριθεί πριν να αρχίσει. Η Ελλάδα αναγκάστηκε να πληρώσει πολεμικές αποζημιώσεις στην Τουρκία και έτσι στράφηκε και πάλι στον δανεισμό. Αυτή την φορά όμως οι προστάτιδες δυνάμεις ανέλαβαν οι ίδιες να εισπράξουν τα δάνεια και επέβαλαν στην Ελλάδα τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο που κράτησε για 50 περίπου χρόνια, μέχρι και μετά την λήξη του Β' παγκοσμίου πολέμου.
Ο Δηλιγιάννης ήταν πολέμιος των χαρτοπαικτικών λεσχών οι οποίες ήταν μάστιγα για την εποχή του. Δολοφονήθηκε στις 31 Μαΐου 1905 στις σκάλες της βουλής από τον χαρτοπαίκτη και μόνιμο θαμώνα χαρτοπαικτικών λεσχών Αντώνιο Γερακάρη (που τον φώναζαν και Κωσταγερακάρη από το όνομα του πατέρα του) επειδή είχε απαγορεύσει τη λειτουργία τους.
Κατά μια άλλη εκδοχή η δολοφονία του υπήρξε συνέπεια της άρνησης του να επιλύσει το Κρητικό Ζήτημα (την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα).
Η καρδιά του φυλάσσεται στην εκκλησία των Ταξιαρχών στα Λαγκάδια.
Και για να ευθυγραμμίσουμε τη βαρύτητα του σκηνικού με κάτι ποιοτικό ,ο αγαπημένος Ραχμάνινοφ.
Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι εκλογές του 1875 μέχρι το 1880 :
Ιδού
Χαρίλαος Τρικούπης
27 Απριλίου 1875
- 15 Οκτωβρίου 1875
Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1875 καιΕλληνικές βουλευτικές εκλογές 1875. Καθιέρωση της Αρχής της Δεδηλωμένης[5]
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
15 Οκτωβρίου 1875
– 26 Νοεμβρίου 1876
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1875
Επαμεινώνδας Δεληγεώργης
26 Νοεμβρίου 1876
– 1 Δεκεμβρίου 1876
Κυβέρνηση Επαμεινώνδα Δεληγιώργη 1876
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
1 Δεκεμβρίου 1876
– 26 Φεβρουαρίου 1877
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1876
Επαμεινώνδας Δεληγεώργης
26 Φεβρουαρίου 1877
– 19 Μαΐου 1877
Κυβέρνηση Επαμεινώνδα Δεληγιώργη 1877
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
19 Μαΐου 1877
– 26 Μαΐου 1877
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1877
Κωνσταντίνος Κανάρης
26 Μαΐου 1877
– 2 Σεπτεμβρίου 1877
Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κανάρη 1877. Οικουμενική κυβέρνηση μετά τον θάνατο του Κανάρη (14 Σεπτεμβρίου 1877, ν.η.). Προέδρευαν εναλλάξ οι υπουργοί.
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
11 Ιανουαρίου 1878
– 21 Οκτωβρίου 1878
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1878
Χαρίλαος Τρικούπης
21 Οκτωβρίου 1878
– 26 Οκτωβρίου 1878
Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1878
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
26 Οκτωβρίου 1878
– 10 Μαρτίου 1880
Κυβέρνηση Αλέξανδρου Κουμουνδούρου 1878
Ας πάμε στον Τρικούπη τώρα.
Γεννήθηκε στο Ναύπλιο και καταγόταν από την ιστορική οικογένεια Τρικούπη του Μεσολογγίου και την οικογένεια Καρατζά της Κωνσταντινούπολης. Ήταν γιος του Σπυρίδωνα Τρικούπη πολιτικού, ιστορικού και επίσης πρωθυπουργού της Ελλάδας και της Αικατερίνης το γένος Μαυροκορδάτου. Ανάδοχός του ήταν ο ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης. Μετά τη φοίτησή του σε γυμνάσιο της Αθήνας, όπου γυμνασιάρχης του ήταν ο Γεώργιος Γεννάδιος, σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου μετά τριετή φοίτηση συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι. Με το τέλος των σπουδών του χρημάτισε ιδιαίτερος γραμματέας του πατέρα του Σπυρίδωνα, που τότε ήταν πρέσβης στο Λονδίνο και ακολούθως το 1856 διορίσθηκε επίσημος γραμματέας της πρεσβείας στο Λονδίνο ακολουθώντας το διπλωματικό σώμα. Το 1862 εκλέχτηκε πληρεξούσιος της Β΄ Εθνικής Συνέλευσης της ελληνικής παροικίας του Λονδίνου και αποσυρθέντος του πατέρα του ανέλαβε ως επιτετραμμένος της πρεσβείας. Αν και η διπλωματική σταδιοδρομία του υπήρξε βραχεία, εν τούτοις διακρίθηκε για την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του, το 1863, κατά τις διαπραγματεύσεις με την αγγλική κυβέρνηση, ως πληρεξούσιος της ελληνικής κυβέρνησης, στη σχετική συνθήκη της παραχώρησης των Ιονίων νήσων από τη Μεγάλη Βρετανία στο Βασίλειο της Ελλάδος, που ήταν ο κυρίαρχος όρος αποδοχής του στέμματος του Βασιλείου από τον πρίγκιπα και μετέπειτα Βασιλέα των Ελλήνων Γεώργιο τον Α΄. Σημειώνεται ότι το θέμα της παραχώρησης, στην πραγματικότητα εκχώρησης, των νήσων αυτών δεν ήταν τόσο απλό μετά την αντίδραση της Βασιλικής Αυλής της Δανίας, όπου η σχετική συνθήκη είχε συνομολογηθεί ερήμην της ελληνικής κυβέρνησης, συνέπεια της οποίας ήταν να ακολουθήσει δεύτερη σχετική συνθήκη με το διπλωματικό όρο "ενσωμάτωση". Επί της 2ης αυτής συνθήκης ήταν πληρεξούσιος ο Χ. Τρικούπης, του οποίου η διπλωματική καριέρα κράτησε 8 έτη (1856-1864).
Πολιτική σταδιοδρομία.
Το γραφείο του Χ. Τρικούπη. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα
Το 1864 παραιτήθηκε από τη διπλωματική υπηρεσία για να συμμετάσχει στις εκλογές. Το 1865 εκλέχτηκε βουλευτής Μεσολογγίου και το 1866 ανέλαβε τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών στην 3η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, αλλά στους επόμενους μήνες ήρθε σε διάσταση απόψεων με τον Κουμουνδούρο και απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση. Για τέσσερα χρόνια πολιτεύτηκε (1868-1872) ανεξάρτητα από τα κόμματα που υπήρχαν.
Το 1872 ίδρυσε το «Πέμπτο κόμμα», στο οποίο συγκεντρώθηκαν οι πιο φιλελεύθερες και προοδευτικές προσωπικότητες της εποχής. Το 1874, μέσα σε κλίμα πολιτικής αυθαιρεσίας της τότε κυβέρνησης του Δ. Βούλγαρη, με τα περίφημα Στηλιτικά, έγραψε στην εφημερίδα "Καιροί" ένα σαρκαστικό άρθρο με τον τίτλο «Τις πταίει», που δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου του 1874, στο οποίο κατήγγειλε το πολιτικό σύστημα της εποχής, αλλά ουσιαστικά κατηγορούσε το Βασιλέα, επειδή μετά την πτώση του Δεληγιώργη, εξ αιτίας των Λαυρεωτικών, είχε χρίσει κυβέρνηση εκείνη του Βούλγαρη που ήταν μειοψηφίας. Την εποχή εκείνη με το υφιστάμενο Σύνταγμα κανένα κόμμα δεν μπορούσε να πλειοψηφήσει από μόνο του. Έτσι όλοι οι τότε κυβερνητικοί σχηματισμοί ήταν κυβερνήσεις μειοψηφίας. Ο δε Βασιλεύς, προκειμένου ν' αποφύγει κατάσταση ακυβερνησίας με συνεχείς επαναλαμβανόμενες εκλογές, αναγκαζόταν κάθε φορά να χρίζει κυβέρνηση το κόμμα εκείνο με τη λιγότερη μειοψηφία.
Ο Χ. Τρικούπης μετά το πρώτο του εκείνο άρθρο δημοσίευσε και δεύτερο στις 9 Ιουλίου του 1874 με τον τίτλο "Παρελθόν και Ενεστώς", με το οποίο έθετε ως δόγμα της Βουλής τη "δεδηλωμένη" (εμπιστοσύνη) της Βουλής, που αργότερα και καθιερώθηκε ως "αρχή της δεδηλωμένης". Για το τόλμημα όμως των άρθρων του αυτών, αν και το πρώτο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ακαδημαϊκή διάλεξη, στρεφόμενη όμως κατά του «ανεύθυνου» κατά το Σύνταγμα Βασιλέως συνελήφθη ο εκδότης της εφημερίδας Π. Κανελλίδης θεωρούμενος ως ο συντάκτης. Κατά την ανάκριση απροσδόκητα αποκαλύφθηκε ότι πραγματικός συντάκτης ήταν ο Χ. Τρικούπης που παρουσιάστηκε αυθόρμητα και ανέλαβε την ευθύνη των ανυπόγραφων άρθρων του. Έτσι, αναγκάστηκε η Δικαιοσύνη να προφυλακίσει τον Τρικούπη με μόνο τέσσερις ημέρες φυλάκιση, πλην όμως αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση και τελικά αθωώθηκε με βούλευμα.
Παρά ταύτα λίγους μήνες μετά, τον Απρίλιο του 1875, πήρε εντολή από το Βασιλέα να σχηματίσει κυβέρνηση, την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1875, διαλύοντας τη Βουλή και τη διενέργεια στη συνέχεια εκλογών. Παρέμεινε έτσι στην εξουσία για 5,5 περίπου μήνες, μέχρι τις 15 Οκτώβριο του ίδιου έτους, όπου κατά τις εκλογές που διεξάχθηκαν, διατηρώντας και αυτός μειοψηφία αναγκάσθηκε σε παραίτηση υπέρ του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, που είχε πλειοψηφήσει.
Ιδού πως περιγράφει τα τότε γεγονότα με τους ανεπανάληπτους σατιρικούς του στίχους ο "σύγχρονος Αριστοφάνης" Γεώργιος Σουρής:
"Και ήτο για το Σύνταγμα παντού συνομιλία,
και ο Τρικούπης έγραψε πως πταίει η βασιλεία,
Και είδε ο Γεώργιος πως του εγιναν κουνούπι
και δυό βεντούζες έβαλε στο Σύνταγμα κοφτές,
κι εκάθησε στο θρόνο του και είπε στον Τρικούπη
«έλα λοιπόν να κυβερνάς εσύ οπού δεν φταίς!»
...........................................................
Κι εβγήκε ο Χαρίλαος από τη φυλακή
κι εφύτρωσε Πρωθυπουργός με κόκκινο βρακί,
...........................................................
Και πάταγος ηκούετο και οχλοβοή μεγάλη,
και ο Τρικούπης έπεσε βαρύς στα χαμηλά,
και ήλθαν τρίτοι, δεύτεροι, και τέταρτοι και άλλοι,
και κάθε τόσο κόμματα εγένοντο πολλά.
Ο δε Μεγαλειότατος δεν έλεγε μια λέξη
και μόνος του εψιθύριζε «ας βρέξει ότι τρέξει»
Το 1877 ανέλαβε το Υπουργείο Εξωτερικών στην οικουμενική κυβέρνηση Κανάρη.
Όταν έπεσε η κυβέρνηση Κουμουνδούρου, που αντικατέστησε την Κυβέρνηση Κανάρη, ο Τρικούπης έφτιαξε μια κυβέρνηση, την Κυβέρνηση Χαριλάου Τρικούπη 1878 (που την αποκάλεσαν Υπουργείον Τρικούπη-Ζαΐμη), η οποία δεν μπόρεσε να βρει υποστήριξη στη Βουλή και έπεσε πέντε ημέρες μετά το σχηματισμό της.
Το 1879 κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές του 1879, το Μάρτιο σχημάτισε την Κυβέρνηση Χαριλάου Τρικούπη 1880, αλλά τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η κυβέρνηση παραιτήθηκε.
Tον Μάρτιο του 1882 επανήλθε στην πρωθυπουργία με την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1882, η οποία παρέμεινε μέχρι το 1885.
Επανήλθε το 1886 με την Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1886. Ένα χρόνο αργότερα κέρδισε τις εκλογές του 1887, αλλά έχασε εκείνες του 1890, οπότε και έπεσε η κυβέρνησή του.
Ανέλαβε πάλι την πρωθυπουργία στην Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1892. Στην τελευταία περίοδο της πρωθυπουργίας του (Κυβέρνηση Χαρίλαου Τρικούπη 1893-1895) η Ελλάδα πτώχευσε και σταμάτησε μονομερώς να αποπληρώνει δάνεια που είχε λάβει από το εξωτερικό.
Στον Τρικούπη αποδίδεται η φράση "δυστυχώς επτωχεύσαμεν" ενώπιον της Βουλής, την οποία, όμως ουδέποτε διετύπωσε, όπως αποδεικνύεται από την ανάγνωση των πρακτικών της Βουλής. Πέραν αυτού, από μελέτη των στοιχείων εκτιμάται ότι η πτώχευση θα είχε αποφευχθεί, αν ο βασιλιάς Γεώργιος Α' αποδεχόταν τους χειρισμούς του Χαρίλαου Τρικούπη για τη σύναψη νέου δανείου για την αντιμετώπιση του χρέους. Ο Γεώργιος δεν δέχτηκε την πρόταση του Τρικούπη να κυρωθεί η σύμβαση του δανείου - όπως προέβλεπε σχετικός Νόμος - και τη σύσταση «Ταμείου Δανείου» με βασιλικό διάταγμα και αντιπρότεινε να δώσει η Βουλή ειδική εξουσιοδότηση. Πιεζόμενος από τον Τρικούπη ζήτησε προθεσμία 48 ωρών "για να σκεφτεί". Στο διάστημα αυτό με κρυπτογραφικό τηλεγράφημα που εστάλη στο Λονδίνο από τα Ανάκτορα δινόταν η εντολή να πουλήσουν στο χρηματιστήριο πολλών εκατομμυρίων ομολογίες ελληνικών δανείων, που οι τιμές τους ανέβαιναν καθημερινά εν όψει του νέου δανείου. Το ανακτορικό παιχνίδι οδήγησε αμέσως τον Τρικούπη σε παραίτηση και τη χώρα, ύστερα από λίγο, στην πτώχευση. Στις εκλογές του 1895 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής με αποτέλεσμα να αυτοεξοριστεί στις Κάννες της Γαλλίας. Το 1896, λίγο πριν πεθάνει, τέθηκε χωρίς την θέλησή του υποψήφιος στις αναπληρωματικές εκλογές στην επαρχία Βάλτου και εκλέχτηκε πανηγυρικά. Απεβίωσε σε ηλικία 64 ετών στις Κάννες και ενταφιάστηκε στην Αθήνα.
Το άγαλμα του Χαρίλαου Τρικούπη στην Παλιά Βουλή. Αναγράφεται η ρήση "Η Ελλάς θέλη να ζήση και θα ζήση"
Τον Οκτώβριο του 1867 ως υπουργός Εξωτερικών υπέγραψε σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας με τον ηγεμόνα Μιχαήλ της Σερβίας.
Το Μάρτιο του 1880 με πρότασή του καταργήθηκε ο φόρος της δεκάτης στα δημητριακά προϊόντα και αντικαταστάθηκε με το φόρο επί των αροτριώντων κτηνών. Επίσης μείωσε τη στρατιωτική θητεία σε ένα έτος αντί τριών που ήταν μέχρι τότε.
Με την κυβέρνηση που συγκρότησε το Μάρτιο του 1882 αναδιοργάνωσε την αστυνομία, την αγροφυλακή και τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Θέσπισε νόμους για προσόντα, μονιμότητα και προαγωγή δημοσίων υπαλλήλων. Αποφάσισε την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας και τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 1882 υπήρχαν σε λειτουργία μόνο 9 περίπου χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεαν την Αθήνα (Θησείο) με το επίνειό της, τον Πειραιά, το 1893 λειτουργούσαν 914 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών και άλλα 490 ήταν υπό κατασκευή. Για τη χρηματοδότηση των έργων πήρε δύο μεγάλα δάνεια και επέβαλε φορολογία στον καπνό και το κρασί. Η διάνοιξη της Διώρυγας της Κορίνθου επετεύχθη χάρη στον Τρικούπη, ο οποίος και την εγκαινίασε το 1893. Επίσης έδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη της παιδείας.
Στην επόμενη διακυβέρνησή του (1886-1890) μείωσε τον αριθμό των βουλευτών από 240 σε 150 (το κατώτατο όριο που προέβλεπε τότε το Σύνταγμα) και επίσης ενίσχυσε το Βασιλικό Ναυτικό με παραγγελία τριών μεγάλων πλοίων, των θωρηκτών Ύδρα, Σπέτσαι και Ψαρά, για τη χρηματοδότηση των οποίων αναγκάστηκε να πάρει και άλλο ένα δάνειο. Επέβαλε και φόρο επί των οικοδομών.
Ο Χαρίλαος Τρικούπης επιδίωξε έναν ιδιαίτερα αισιόδοξο εκσυχρονισμό, ο οποίος παρουσίασε πάντως προβλήματα, καθώς οι αλλαγές δε βρήκαν πρόσφορο έδαφος λόγω της προβληματικής ελληνικής οικονομίας και του συντηρητικού πνεύματος της εποχής. Χαρακτηριστικός πολιτικάντης αντίπαλος στην εποχή του ήταν ο Τσελεπίτσαρης που διοργάνωνε πορείες με εναντίον του Τρικούπη συνθήματα.
Χαρακτηριστικό της προοδευτικότητάς του είναι το παράτολμο, για την εποχή του, όραμά του για τη ζεύξη του στενού Ρίου-Αντιρρίου, ιδέα που υλοποιήθηκε πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το 2004, με την κατασκευή της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, στην οποία δόθηκε το όνομά του στις 25 Μαΐου 2007.
Γενικότερα, η δράση του Χαρίλαου Τρικούπη στην Ελλάδα, θεωρείται ως μία από τις πιο καθοριστικές για τη μετάβαση της χώρας στον 20ό αιώνα. Το έργο του προκάλεσε πολλές φορές διχογνωμίες και αντιδράσεις την εποχή εκείνη, όμως τα αποτελέσματά του σε πολλές περιπτώσεις είναι ορατά ακόμα και στη σύγχρονη και μεταγενέστερη Ελλάδα.
Συνοψίζοντας, ο Χαρίλαος Τρικούπης υλοποίησε πολλά έργα στη χώρα με στόχο τον εκσυγχρονισμό της και γι' αυτό αποτελεί αναμφίβολα έναν από τους μεγαλύτερους πολιτικούς που πέρασαν από αυτήν.
Και λίγο από Δηλιγιάννη τώρα...
Εκλεγόταν βουλευτής από το 1862. Χρημάτισε υπουργός Εξωτερικών, Οικονομικών, Εκκλησιαστικών (1877 και 1878) και Εσωτερικών σε διάφορες κυβερνήσεις. Το 1883 αναδείχθηκε αρχηγός του Εθνικού Κόμματος και το 1885 χρίσθηκε για πρώτη φορά Πρωθυπουργός, αξίωμα στο οποίο ανήλθε άλλες τέσσερις φορές σε βραχύβιες κυβερνήσεις. Διατέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1885-1886, στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1890-1892, στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1895-1897 και στην Κυβέρνηση Θεόδωρου Δηλιγιάννη 1902-1903. Καταγόταν από την επί Τουρκοκρατίας ισχυρή Λαγκαδινή οικογένεια κοτζαμπάσηδων, τους Δεληγιανναίους.
Έγινε πληρεξούσιος της Β΄ Εθνοσυνέλευσης το 1862, ενώ το 1863 πρώτη φορά υπουργός Εξωτερικών, από τότε πολλές φορές βουλευτής, υπουργός και πέντε φορές πρωθυπουργός. Ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης έχει μείνει στην ιστορία ως πολιτικός λαϊκιστής και πολλές φορές δημαγωγός. Θεωρείται ο κύριος υπεύθυνος για την χρεοκοπία του ελληνικού κράτους το 1893. Αφού διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία τον Χαρίλαο Τρικούπη το 1885, αναίρεσε ορισμένους κρίσιμους θεσμούς που είχε θεσπίσει ο προκάτοχος του. Μείωσε τους φόρους και δημιούργησε ένα σύστημα προσλήψεων στο δημόσιο χωρίς απαίτηση τυπικών προσόντων (προς μεγάλη ικανοποίηση των πολιτών). Δημιούργησε ένα κλίμα προσδοκίας για εισβολή στην Τουρκία, που εκείνη την εποχή κατέρρεε ως αυτοκρατορία και επέκταση των ελληνικών συνόρων προς την Μακεδονία (τότε έφταναν μέχρι την Θεσσαλία). Πρώτη συνέπεια των πράξεών του ήταν ο ναυτικός αποκλεισμός της Ελλάδας από τους συμμάχους. Όταν στην συνέχεια ξεκίνησε εξωτερικό δανεισμό για να αντεπεξέλθει στην δυσμενή οικονομική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η Ελλάδα (λόγω μειωμένων φόρων και αδιάκριτων διορισμών στο δημόσιο), ο βασιλιάς τον έπαυσε και ανέλαβε και πάλι ο Τρικούπης. Τα συσσωρευμένα χρέη ήταν τόσα που το 1893 η Ελλάδα πτώχευσε.
Όμως ο Δηλιγιάννης θεωρείται υπεύθυνος και για τον ΔΟΕ που επιβλήθηκε στην Ελλάδα το 1897. Η Ελλάδα ενεπλάκη τελικά σε πόλεμο με τους Τούρκους τον Απρίλιο του 1897 ο οποίος όμως είχε κριθεί πριν να αρχίσει. Η Ελλάδα αναγκάστηκε να πληρώσει πολεμικές αποζημιώσεις στην Τουρκία και έτσι στράφηκε και πάλι στον δανεισμό. Αυτή την φορά όμως οι προστάτιδες δυνάμεις ανέλαβαν οι ίδιες να εισπράξουν τα δάνεια και επέβαλαν στην Ελλάδα τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο που κράτησε για 50 περίπου χρόνια, μέχρι και μετά την λήξη του Β' παγκοσμίου πολέμου.
Ο Δηλιγιάννης ήταν πολέμιος των χαρτοπαικτικών λεσχών οι οποίες ήταν μάστιγα για την εποχή του. Δολοφονήθηκε στις 31 Μαΐου 1905 στις σκάλες της βουλής από τον χαρτοπαίκτη και μόνιμο θαμώνα χαρτοπαικτικών λεσχών Αντώνιο Γερακάρη (που τον φώναζαν και Κωσταγερακάρη από το όνομα του πατέρα του) επειδή είχε απαγορεύσει τη λειτουργία τους.
Κατά μια άλλη εκδοχή η δολοφονία του υπήρξε συνέπεια της άρνησης του να επιλύσει το Κρητικό Ζήτημα (την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα).
Η καρδιά του φυλάσσεται στην εκκλησία των Ταξιαρχών στα Λαγκάδια.
Και για να ευθυγραμμίσουμε τη βαρύτητα του σκηνικού με κάτι ποιοτικό ,ο αγαπημένος Ραχμάνινοφ.
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
Πάει και αυτός ο κατακαλοκαιρινός μήνας, ο μήνας της ξεγνοιασιάς του διαβάσματος και των έξτρα εξόδων.
Με το βιβλίο πάντα για συντροφιά ,άλλοτε με επιβράβευση της επιλογής και άλλοτε όχι, διαβάστηκαν τα εξής.
Πρώτα από όλα ολοκλήρωσα την "Τριλογία του Βερολίνου" του Κερρ που το είχα ξεκινήσει από τον προηγούμενο μήνα.
Παρουσιάζεται το ναζιστικό κράτος και ο απόηχος του και πως αυτό λειτουργούσε για τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους για τους οποίους αποτελούσε αναπόδραστη πραγματικότητα.
Η τρίτη ιστορία ,που κλείνει το βιβλίο έχει ένα εκπληκτικό φινάλε.
Επειδή το καλοκαίρι φέρνει αναγνώσματα που δεν τα αποτολμά κανείς τον υπόλοιπο χρόνο αποφάσισα να διαβάζω μια αυτοβιογραφία της Σώτης Τριανταφύλλου που έπεσε στα χέρια μου.
Από τρία τέσσερα μυθιστορήματα που είχα ήδη διαβάσει δεν είχα και πολύ μεγάλη ιδέα .Μερικές φορές όμως η αποδοχή έρχεται και μέσα από τις απευθείας εξομολογήσεις.
Ενιωσα λοιπόν πώς η κυρία Τριανταφύλλου για μερικούς είναι συνοδοιπόρος της ζωής.
Το βιβλίο της μου θύμισε road book ,κάτι σαν Κέρουακ και μου άρεσε.
Από επιλογή της μικρής μου κόρης ,βρέθηκα να κρατάω τη "σερενάτα ", εκδόσεις Πατάκη του Τούρκου συγγραφέα Λιβανελί , που εμείς εδώ τον γνωρίζουμε περισσότερο ως μουσικό από τις συνεργασίες του με τον Μίκη Θεοδωράκη.
Ενδιαφέρουσα ιστορία με κεντρικό πρόσωπο την πόλη της Κωνασταντινούπολης και βασικό θέμα την περιπλάνηση ενός καραβιού με Εβραίους ,της Σερενάτας το οποίο τελικά θα καταλήξει βυθισμένο με εκατόμβη νεκρών θυσιαζόμενο ως πιόνι σε μια σκακιέρα συγκρουόμενων συμφερόντων των μεγάλων.
Πραγματική ιστορία την οποία ο Λιβανελί τη χρησιμοποιεί λίγο απλοικά βάζοντας σφήνες τουρκικού εθνικισμού δοσμένου μέσα από ένα αριστερό φίλτρο. Με λίγα λόγια πίσω από το ενδιαφέρον σενάριο που αναπτύσσει ο συγγραφέας μας φωνάζει πως δεν είμαστε όλοι οι Τούρκοι Σελτζούκοι. Μπορούμε και να είμαστε και πολιτισμένοι.
Μόνο και για το πραγματικό συμβάν που αφηγείται εδώ ,αξίζει κανείς να το διαβάσει.
Πάνω στη σερενάτα του Σούμπερτ είναι βασισμένος ο τίτλος.
Το βιβλίο του Ενεπεκίδη που ακολουθεί είναι ένας θησαυρός αφηγήσεων ξένων περιηγητών στην Ελλάδα του 19ου αιώνα ,αφηγήσεων οι οποίες αποκαθιστούν στο σωστό μέτρο ποιος ήταν ο Έλληνας τότε και ποια η Ελλάδα.
Χρησιμότατο για τις μικρές ψηφίδες ιστορίας που περιέχει.
Τέλος διάβασα τον" καιρό των καταιγίδων" της Yalom.
Είναι μια συλλογή ημερολογίων που έγραψαν γυναίκες κατά τη Γαλλική επανάσταση ,προερχόμενες και από τις δύο πλευρές .
Όσο διαβάζω για τη Γαλλική επανάσταση και τις θηριωδίες που ακολούθησαν ,τόσο πείθομαι ότι στα χέρια μας φτάνει ελάχιστη γνώση του τι πραγματικά συνέβη και μάλιστα μετά από εντατικό φιλτράρισμα.
Η Yalom έτσι και αλλιώς έχει δώσει εκπληκτικά ιστορικά βιβλία και αυτό δεν θα μπορούσε να υστερεί.
Με το βιβλίο πάντα για συντροφιά ,άλλοτε με επιβράβευση της επιλογής και άλλοτε όχι, διαβάστηκαν τα εξής.
Πρώτα από όλα ολοκλήρωσα την "Τριλογία του Βερολίνου" του Κερρ που το είχα ξεκινήσει από τον προηγούμενο μήνα.
Παρουσιάζεται το ναζιστικό κράτος και ο απόηχος του και πως αυτό λειτουργούσε για τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους για τους οποίους αποτελούσε αναπόδραστη πραγματικότητα.
Η τρίτη ιστορία ,που κλείνει το βιβλίο έχει ένα εκπληκτικό φινάλε.
Από τρία τέσσερα μυθιστορήματα που είχα ήδη διαβάσει δεν είχα και πολύ μεγάλη ιδέα .Μερικές φορές όμως η αποδοχή έρχεται και μέσα από τις απευθείας εξομολογήσεις.
Ενιωσα λοιπόν πώς η κυρία Τριανταφύλλου για μερικούς είναι συνοδοιπόρος της ζωής.
Το βιβλίο της μου θύμισε road book ,κάτι σαν Κέρουακ και μου άρεσε.
Από επιλογή της μικρής μου κόρης ,βρέθηκα να κρατάω τη "σερενάτα ", εκδόσεις Πατάκη του Τούρκου συγγραφέα Λιβανελί , που εμείς εδώ τον γνωρίζουμε περισσότερο ως μουσικό από τις συνεργασίες του με τον Μίκη Θεοδωράκη.
Ενδιαφέρουσα ιστορία με κεντρικό πρόσωπο την πόλη της Κωνασταντινούπολης και βασικό θέμα την περιπλάνηση ενός καραβιού με Εβραίους ,της Σερενάτας το οποίο τελικά θα καταλήξει βυθισμένο με εκατόμβη νεκρών θυσιαζόμενο ως πιόνι σε μια σκακιέρα συγκρουόμενων συμφερόντων των μεγάλων.
Πραγματική ιστορία την οποία ο Λιβανελί τη χρησιμοποιεί λίγο απλοικά βάζοντας σφήνες τουρκικού εθνικισμού δοσμένου μέσα από ένα αριστερό φίλτρο. Με λίγα λόγια πίσω από το ενδιαφέρον σενάριο που αναπτύσσει ο συγγραφέας μας φωνάζει πως δεν είμαστε όλοι οι Τούρκοι Σελτζούκοι. Μπορούμε και να είμαστε και πολιτισμένοι.
Μόνο και για το πραγματικό συμβάν που αφηγείται εδώ ,αξίζει κανείς να το διαβάσει.
Πάνω στη σερενάτα του Σούμπερτ είναι βασισμένος ο τίτλος.
Το βιβλίο του Ενεπεκίδη που ακολουθεί είναι ένας θησαυρός αφηγήσεων ξένων περιηγητών στην Ελλάδα του 19ου αιώνα ,αφηγήσεων οι οποίες αποκαθιστούν στο σωστό μέτρο ποιος ήταν ο Έλληνας τότε και ποια η Ελλάδα.
Χρησιμότατο για τις μικρές ψηφίδες ιστορίας που περιέχει.
Τέλος διάβασα τον" καιρό των καταιγίδων" της Yalom.
Είναι μια συλλογή ημερολογίων που έγραψαν γυναίκες κατά τη Γαλλική επανάσταση ,προερχόμενες και από τις δύο πλευρές .
Όσο διαβάζω για τη Γαλλική επανάσταση και τις θηριωδίες που ακολούθησαν ,τόσο πείθομαι ότι στα χέρια μας φτάνει ελάχιστη γνώση του τι πραγματικά συνέβη και μάλιστα μετά από εντατικό φιλτράρισμα.
Η Yalom έτσι και αλλιώς έχει δώσει εκπληκτικά ιστορικά βιβλία και αυτό δεν θα μπορούσε να υστερεί.
Παρασκευή 2 Αυγούστου 2013
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΙΟΥΝΙΟΥ ΙΟΥΛΙΟΥ
Δύο μήνες σε ένα.
Μικρός ο απολογισμός ,αλλά τηρουμένων των δυσκολιών που μου έφερε ο Ιούνιος , πάλι καλά.
Ξεκίνησα με τους υπολοιπόμενους δύο τόμους της τριλογίας του Μουρακάμι.
Αυτός ο φοβερός Ιάπωνας συγγραφέας έχει καταφέρει να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον σου για χίλιες σελίδες και μόλις τελειώνεις το βιβλίο να αναρρωτιέσαι αν τελικά σου άρεσε.
Παρά το γεγονός αυτό, είναι τόσο εθιστικός ώστε να σε κάνει να περιμένεις ανυπόμονα την επόμενη κυκλοφορία του.
Εδώ το συγκλονιστικό στοιχείο που εισάγει είναι ο παράλληλος κοσμος του 1q84 που συνυπάρχει δίπλα στον κανονικά αποδεκτό κόσμο και αρκεί μόνο να βρεις τη μυστική πύλη για να μεταπηδήσεις.
Φυσικά να μην παραλείψουμε και το φόρο τιμής στον μεγάλο Τζορτζ Όργουελ ,κάτι στο οποίο παραπέμπει και ο τίτλος της τριλογίας.
Κατόπιν διάβασα ένα ειδικό βιβλίο για όσους έχουν ειδικές αναζητήσεις πέρα από τα δεδομένα των πατροπαράδοτων διδασκαλιών.
Άπτεται των προσωπικών επιλογών και βασίζεται στην ιδιαιτερότητα αυτού που αποκαλούμε "πίστη".
Ο τίτλος του άλλωστε ,"συνομιλίες με το Θεό", τα λέει όλα.
Δώρο από εκλεκτό φίλο και πρώην μαθητή.
Η Τριλογία του Φασισμού είναι ένα βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο στις μέρες μας (γιατί άραγε;) και διαβάζεται μονορούφι.
Το ενδιαφέρον σημείο του είναι οι χρονικές περίοδοι και πως λειτουργεί ένας κρατικός υπάλληλος μέσα σε αυτές τις χρονικές περιόδους ,αλλά και πως δρα το σύμπαν γύρω του σε αυτές τις περιόδους.
Εδώ ο κρατικός υπάλληλος είναι ένας επιθεωρητής της αστυνομίας ο οποίος κατέχοντας υψηλή θέση επί Μουσολίνι ,αυτομάτως θεωρείται Φασίστας και απολαμβάνει των προνομίων των εκλεκτών του κράτους.
Μόνο που η περίοδος του φασισμού τελειώνει και στο δεύτερο μέρος της τριλογίας ,ο επιθεωρητής βρίσκεται διωκόμενος για να γλιτώσει τελικά και να αναλάβει δράση ξανά στην ελεύθερη Ιταλία ,στον τρίτο τόμο ,μέχρι να αποκαλυφθεί το παρελθόν του και να θυσιαστεί στο βωμό μιας εικονικής κάθαρσης όπου την πληρώνουν μόνο αυτοί που τήρησαν τη δεοντολογία κάνοντας απλώς τη δουλειά τους.
Ο Γιώργος Κάρτερ, παλιός δημοσιογράφος για όσους τον θυμούνται ,παρουσιάζει μέσα από το δικό του οπτικό πρίσμα την ιστορία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης.
Τώρα που η ΕΤ έχει γίνει παρελθόν ,έστω και μια προσωπική ματιά ,αποτελεί φόρο τιμής στην ιστορία.
Με πολλές ενδιαφέρουσες αποκαλύψεις για το πως χτίστηκε και λειτούργησε η δημόσια τηλεόραση στην Ελλάδα.
Σίγουρα ξαφνιάζει πάντα μια τέτοια βιογραφία.
Παρά τις γνώμες των πολλών που πολλές φορές κατασκευάζονται παρά απορρέουν από εμβριθή ενδοσκόπηση και παρατήρηση,θεωρώ τη συγκεκριμένη πολιτική περσόνα ,ως άτομο με μάλλον θετικό παρά αρνητικό πρόσημο .
Σε κάθε περίπτωση για όποιον μελετά την ιστορία ,οποιαδήποτε αναφορά σε πρόσωπα που επηρέασαν την ιστορία , δε γίνεται να περνά απαρατήρητη.
Ο Διαμαντόπουλος που βιογραφεί τον Μητσοτάκη κρατά ίσες αποστάσεις ,αναφέροντας τα θετικά του προσώπου αυτού ,αλλά και τα αρνητικά του παρουσίαζοντας παράλληλα άγνωστες πτυχές της μικροιστορίας.
Για τους λάτρεις της σύγχρονης ιστορίας.
Πρόκειται για το μοναδικό ημερολόγιο στρατιώτη που έχει σωθεί από την περίοδο 1918-1922 και αυτό του δίνει τεράστια ιστορική αξία.
Εδώ διαβάζει κανείς πόσο υπέφεραν οι στρατιώτες μας ,τι υποστήκαμε από τους Τούρκους αλλά και τι κάναμε και εμείς στους Τούρκους ,κάτι που συχνά η ιστορία μας αποσιωπά.
Ο Χρήστος Καραγιάννης τα λέει όλα με το όνομά τους ενώ σε κάποια σημεία μας δίνει με γλαφυρό τρόπο πόσο είχε επηρεάσει ο εθνικός διχασμός το στράτευμα ,σε βαθμό που αυτό ενώ είχε την αριθμητική και τεχνολογική υπεροχή ,έναντι των Τούρκων ,παρέμενε βαθύτατα αναποτελεσματικό.
Ένα βιβλίο για όσους πιστεύουν ότο οι δικοί μας παρέμειναν άγγελοι καθ'ολη τη διάρκεια της εκστρατείας.
Επιμύθιο ;
Ανεξαρτήτως φυλής ,το όριο ανάμεσα στην ανθρωπιά και στην κτηνωδία είναι πολύ λεπτό και εύθραυστο. Και όταν το όριο αυτό ξεπεραστεί ,αφήνει πίσω του θύματα κάθε φυλής θρησκείας και χρώματος.
Τέλος ,αυτό το μήνα ξεκίνησα και δίαβασα το πρώτο βιβλίο από τα τρία ,της τριλογίας του Βερολίνου.
Όπως και στην τριλογία του Φασισμού, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην περιγραφή του ιστορικού πλαισίου στη Γερμανία του 1936 ,τότε δηλαδή που το κόμμα του Χίτλερ είχε αρχίσει να δείχνει τα δόντια του για τα καλά τους πολίτες της Γερμανίας.
Το πρώτο βιβλίο είναι ένα νουάρ αστυνομικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται στο Βερολίνο του 1936 ,ενώ η πόλη ετοιμάζεται να δεχτεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες και το κόμμα επι τη ευκαιρία προσπαθεί να δείξει στους επισκέπτες ότι τα πάντα λειτουργούν ρολόι και πως όλες οι κατηγορίες των αντιφρονούντων δεν ισχύουν και αποτελούν μυθεύματα.
Αρκεί βέβαια να μην είσαι Εβραίος.
Και μιας και αναφερθήκαμε στο Ναζισμό και το Φασισμό ,βάζω ένα τραγούδι από μια μπάντα που προέρχεται από τη χώρα που τόσο στοχοποιήθηκε από αυτά τα ανθρωποειδή, από το Ισραήλ.
Μικρός ο απολογισμός ,αλλά τηρουμένων των δυσκολιών που μου έφερε ο Ιούνιος , πάλι καλά.
Ξεκίνησα με τους υπολοιπόμενους δύο τόμους της τριλογίας του Μουρακάμι.
Αυτός ο φοβερός Ιάπωνας συγγραφέας έχει καταφέρει να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον σου για χίλιες σελίδες και μόλις τελειώνεις το βιβλίο να αναρρωτιέσαι αν τελικά σου άρεσε.
Παρά το γεγονός αυτό, είναι τόσο εθιστικός ώστε να σε κάνει να περιμένεις ανυπόμονα την επόμενη κυκλοφορία του.
Εδώ το συγκλονιστικό στοιχείο που εισάγει είναι ο παράλληλος κοσμος του 1q84 που συνυπάρχει δίπλα στον κανονικά αποδεκτό κόσμο και αρκεί μόνο να βρεις τη μυστική πύλη για να μεταπηδήσεις.
Φυσικά να μην παραλείψουμε και το φόρο τιμής στον μεγάλο Τζορτζ Όργουελ ,κάτι στο οποίο παραπέμπει και ο τίτλος της τριλογίας.
Κατόπιν διάβασα ένα ειδικό βιβλίο για όσους έχουν ειδικές αναζητήσεις πέρα από τα δεδομένα των πατροπαράδοτων διδασκαλιών.
Άπτεται των προσωπικών επιλογών και βασίζεται στην ιδιαιτερότητα αυτού που αποκαλούμε "πίστη".
Ο τίτλος του άλλωστε ,"συνομιλίες με το Θεό", τα λέει όλα.
Δώρο από εκλεκτό φίλο και πρώην μαθητή.
Η Τριλογία του Φασισμού είναι ένα βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο στις μέρες μας (γιατί άραγε;) και διαβάζεται μονορούφι.
Το ενδιαφέρον σημείο του είναι οι χρονικές περίοδοι και πως λειτουργεί ένας κρατικός υπάλληλος μέσα σε αυτές τις χρονικές περιόδους ,αλλά και πως δρα το σύμπαν γύρω του σε αυτές τις περιόδους.
Εδώ ο κρατικός υπάλληλος είναι ένας επιθεωρητής της αστυνομίας ο οποίος κατέχοντας υψηλή θέση επί Μουσολίνι ,αυτομάτως θεωρείται Φασίστας και απολαμβάνει των προνομίων των εκλεκτών του κράτους.
Μόνο που η περίοδος του φασισμού τελειώνει και στο δεύτερο μέρος της τριλογίας ,ο επιθεωρητής βρίσκεται διωκόμενος για να γλιτώσει τελικά και να αναλάβει δράση ξανά στην ελεύθερη Ιταλία ,στον τρίτο τόμο ,μέχρι να αποκαλυφθεί το παρελθόν του και να θυσιαστεί στο βωμό μιας εικονικής κάθαρσης όπου την πληρώνουν μόνο αυτοί που τήρησαν τη δεοντολογία κάνοντας απλώς τη δουλειά τους.
Ο Γιώργος Κάρτερ, παλιός δημοσιογράφος για όσους τον θυμούνται ,παρουσιάζει μέσα από το δικό του οπτικό πρίσμα την ιστορία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης.
Τώρα που η ΕΤ έχει γίνει παρελθόν ,έστω και μια προσωπική ματιά ,αποτελεί φόρο τιμής στην ιστορία.
Με πολλές ενδιαφέρουσες αποκαλύψεις για το πως χτίστηκε και λειτούργησε η δημόσια τηλεόραση στην Ελλάδα.
Σίγουρα ξαφνιάζει πάντα μια τέτοια βιογραφία.
Παρά τις γνώμες των πολλών που πολλές φορές κατασκευάζονται παρά απορρέουν από εμβριθή ενδοσκόπηση και παρατήρηση,θεωρώ τη συγκεκριμένη πολιτική περσόνα ,ως άτομο με μάλλον θετικό παρά αρνητικό πρόσημο .
Σε κάθε περίπτωση για όποιον μελετά την ιστορία ,οποιαδήποτε αναφορά σε πρόσωπα που επηρέασαν την ιστορία , δε γίνεται να περνά απαρατήρητη.
Ο Διαμαντόπουλος που βιογραφεί τον Μητσοτάκη κρατά ίσες αποστάσεις ,αναφέροντας τα θετικά του προσώπου αυτού ,αλλά και τα αρνητικά του παρουσίαζοντας παράλληλα άγνωστες πτυχές της μικροιστορίας.
Για τους λάτρεις της σύγχρονης ιστορίας.
Πρόκειται για το μοναδικό ημερολόγιο στρατιώτη που έχει σωθεί από την περίοδο 1918-1922 και αυτό του δίνει τεράστια ιστορική αξία.
Εδώ διαβάζει κανείς πόσο υπέφεραν οι στρατιώτες μας ,τι υποστήκαμε από τους Τούρκους αλλά και τι κάναμε και εμείς στους Τούρκους ,κάτι που συχνά η ιστορία μας αποσιωπά.
Ο Χρήστος Καραγιάννης τα λέει όλα με το όνομά τους ενώ σε κάποια σημεία μας δίνει με γλαφυρό τρόπο πόσο είχε επηρεάσει ο εθνικός διχασμός το στράτευμα ,σε βαθμό που αυτό ενώ είχε την αριθμητική και τεχνολογική υπεροχή ,έναντι των Τούρκων ,παρέμενε βαθύτατα αναποτελεσματικό.
Ένα βιβλίο για όσους πιστεύουν ότο οι δικοί μας παρέμειναν άγγελοι καθ'ολη τη διάρκεια της εκστρατείας.
Επιμύθιο ;
Ανεξαρτήτως φυλής ,το όριο ανάμεσα στην ανθρωπιά και στην κτηνωδία είναι πολύ λεπτό και εύθραυστο. Και όταν το όριο αυτό ξεπεραστεί ,αφήνει πίσω του θύματα κάθε φυλής θρησκείας και χρώματος.
Τέλος ,αυτό το μήνα ξεκίνησα και δίαβασα το πρώτο βιβλίο από τα τρία ,της τριλογίας του Βερολίνου.
Όπως και στην τριλογία του Φασισμού, το ενδιαφέρον βρίσκεται στην περιγραφή του ιστορικού πλαισίου στη Γερμανία του 1936 ,τότε δηλαδή που το κόμμα του Χίτλερ είχε αρχίσει να δείχνει τα δόντια του για τα καλά τους πολίτες της Γερμανίας.
Το πρώτο βιβλίο είναι ένα νουάρ αστυνομικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται στο Βερολίνο του 1936 ,ενώ η πόλη ετοιμάζεται να δεχτεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες και το κόμμα επι τη ευκαιρία προσπαθεί να δείξει στους επισκέπτες ότι τα πάντα λειτουργούν ρολόι και πως όλες οι κατηγορίες των αντιφρονούντων δεν ισχύουν και αποτελούν μυθεύματα.
Αρκεί βέβαια να μην είσαι Εβραίος.
Και μιας και αναφερθήκαμε στο Ναζισμό και το Φασισμό ,βάζω ένα τραγούδι από μια μπάντα που προέρχεται από τη χώρα που τόσο στοχοποιήθηκε από αυτά τα ανθρωποειδή, από το Ισραήλ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)